ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Ақыл-ойының дамуына түрткі бодды, дүние танымын кеңейтті. ~ Ендеше, тарихын танытам, еңсесін көтеріп, елдік санасын оятам деп жүрген сенікі бос әурешілік қана емес, есалаң ақымақтық. М.Мағ. 6 — Сендер халықтың санасын ояту үшін еңбек етіп жүрсіңдер. Сендер айтқан келелі әңгімеден кейін, санасы оянған ағаларыңның бірі мен деп білерсіңдер, қарақтарым. Сол еді айтайын дегенім. Т.Әбд. ~ — Біздің Мешпет сауық- сайраннан ат-тонын ала қашушы еді. Әсетжан, әнің шын-ақ құдіретін танытты. Жүрегін жібітіп, санасын ояттың-ау бір… Қ.Тол.

~ Ақтөс бірде қарсы беткейдегі қаптай жайылып жүрген сан жетпес қар сияқты ақ түстес хайуандарды көріп таңғалған. К.Сег. ~ Өзінің Мұртазасы да кебенек киіп кеткен. Бірақ келгені қайда? Қалды ғой шексіз Сібірдің бір түкпірінде. Сүйегін қайдан іздерсің?! Сан жетпес қарағайдың қайсысының түбінде қалды? Ш.Мұр. ~ Ал, ол өріс болса бәріне әсер ете алады. Бәрінің тағдыры соның қолында. Соның жасампаздығынан сан жетпес физикалық формалар өмірге келген. Бұл өрісті Планк Сана деп отыр. С.Ел. ~ Балуан күресіне де, айтысқан ақындарға да, жамбы ататын мергендерге де тіккен жүлделеріне сан жетпейді, шама жетсе бақ сынап көріңдер… Б.Тоғ.

Неше түрлі ойға беріліп, басы қатты. ~ Қайта санасын сарсаңға салып, қиялын сандалтқан ой ағыны тентек толқындай ереуілдеп өршелене түседі. Шіркіннің сабасына түсіп саябырситын кезі болсашы! Ө.Кәр.

Пәлендей пайдасы болмаса да, адам қарасын арттыру үшін қосылды. * Қасында осы Жігітектің ауылнайы, о да ожар, даңғой, ақылсыз Жігітек Дүйсен бар. Екеуі сан көбейту үшін атқосшы қып үнсіз жігіт Сәлменді ертіп апты. М.Әу.

Ойын сан-саққа жүгіртіп, әуре болды. ~ Сонда Жасынның үш жыл бойы санасын сарсылтып ойлаған ойлары, жасаған образдары, фантазиясы мен философиясы сөз етуге тұрмайтын болғаны ма? Д.Ис. ~ Мен оны бостандығынан айырдым ғой. Ішінде шырмауықтай шарпысып, санасын сарсылтқан, миын жеген сергелдең ой аз емес шығар. Д.Ис. ~ Үйді үйге кіріп сұраудың да ретін таппады. Не деп барады, ұят емес пе, әрі ол біреудің үйіне бара қоятын бала емес қой. Ойы сан-саққа жүгіріп, санасын әбден сарсылтты. Д.Рам.

Түрлі-түрлі, неше қилы. ~ Үшбастың сан қилы сотанақ қылығы зәрезеп еткен менің өзіме қос көрініпті. М.Қаб. ~ Сол сұрапыл ұрыстың сан қилы суреттері көшкен бұлттай тізбектеліп көз алдына келе бастады… С.Ом.

Үйретті, оқытты, миына құйды. ~ 1922 жылы Орынборда Мағжанның «Педагогика» оқулығы басылып шықты. Қазақ зиялыларының басын қосқан, ерекше орта қалыптастырған осындай институтта оқудың өзі мақтаныш дегенді Мурзин оқушыларының санасына сіңіріп-ақ келеді. А.Жақс. ~ Қайткенмен, Науан хазірет халқымыздың тарихынан өзінің ұлағатты ұстаздық орнын алып, қабырғалы қайраткер, қажырлы күрескер ретінде ұрпақ санасына сіңірілуі шарт. С.Ақт.

Неше түрлі сипатқа салды. * Мержанов енді үн қатпастан ұзын мұрнын бұралап, ернін шүршитіп, жүзін сан құбылтты. А.Нұрм. * Шамасы сұлу келіншек алдында өзін көрсеткісі келсе керек, даусын қисса оқығандай сан құбылтып жіберді. Б.Тоғ. * Өзінін әдетіндегі әнді сан құбылта, кей жерін өз нақышына бағындырып өзгерте айтып бір тынды. С.Бег.

Миына ештеңе қонбады. ~ Сенде тамған кімдік қаны, Мына мұндар мұңды ұқпады. Сан айтсам да сарнап күнде, Санасына «шыр» жұқпады. А.Түс.

Тізіліп тұра қалды. ~ Жіңішке жалғыз аяқ жол бір жерді сан орап қайталап, ирелеңдей созылып, қытығыңа тисе, самаладай сап түзеген егіз қайыңдар бас айналдырады. О.Бөк. ~ Төменіректе борықтай аппақ қайыңдар. Аппақ қайыңдар көз жауын алып, самаладай сап түзей қалыпты. Ә.Асқ.