Автор: Админ

Қатты болдырды, өлмеші болды, әбден қажыды, күш-қуатынан айрылды. * Алыс-жұлыс, ауыр күйік, аттың соққысымен Ақбілектің сілесі қатып, аттан түсіргенде, өлген адамша сылқ ете түскен. Ж.Айм. * Өткен түні қонған қаласынан арақты ішіп-ішіп сілесі қатып құлаған Кошкин, таңертең тұра похмель жасаймын деп, жарты бөтелкені тағы да төңкерген еді. С.Мұқ. * Ақтеректей тіп-тік кеуде қоғадай иіліп, жүрегі тілім-тілім боп талықсыды. Басын көтере алмады. Жердің тесігі болса түсіп-ақ кетер еді. Сілесі қатты, мысы құрып. – Жолың түскенде келіп, қымыз ішіп тұр, Шәкен… И.Жақ. * Егіздер жылай-жылай сілесі қатып, үйдің көлеңкесінде, енесі жатқан жерде талмаусырап ұйықтап қалды. Ш.Мұрт. * Көз ұшында қараңдаған біреу сол сияқты. Дәл өзі. Жүрегі кеудесіне сыймай қуанып, құйғытқан күйі жетіп барса – ол емес… Әбден сілесі қатып, шарасыз түңілістен көкірегі ыңырсып қараңғы түскенде үйге бір-ақ оралған. Т.Сәук.

Тұяқ серіппей ұйықтады. ~ Сілесі қатып ұйықтап қалған екен. Дауыстан оянды. Көзін ашып қуықтай бөлмеде неге жатқанын пайымдай алмай жан-жағына аларып қарады. С.Ел. ~ Кириск өзін– өзі кінәлап, түнде сілесі қатып ұйықтап қалғанына өкініп, өксіп– өксіп жылайды. Егер ұйқы дұшпан болмаса, ол әкесін өлсе жіберер ме еді? Ш.Айт.

* Бірер рет біреулердің Жайнаққа қол қатқанын естіген Ақпан, олардың сілесін қатыра сабап, одан кейін басқалар өйтуге қорқатын болған. С.Мұқ.

* Қатынын да ренжітіп кетіп еді. Әжесі де ішінен разы болмай қалып еді. Әлде солардың сілесіне қалдым ба деп ойлайды. Әйтсе де сыр білдіргісі келмейді. Ж.Айм.

Оттай жанған өткір жанар. * Ұлбану саусағының арасында түтіндеген темекінің шоғын анда-санда бір қызарта сорып қойып, ойланып отыр. Сілеусін көздері үшбұрыштанып шабытпен лыпыл қағады. Т.Сәук. * Леся қайтып үйге кірмеді. Кірмейтінін тағы сезіп отыр. Әйелін есіне алуы мұң екен, сілеусін көз қараңғы бұрыштан тағы да шақырайып шыға келді… "Бекет қайда?!." Қ.Ысқ. * Басында пұшпақ бөрікі бар, тік жаға қына сары көйлегінің сыртынан жұқа бешпен, бұтына қара шұға сым-шалбар киген, биік өкше қисық табан етігімен аяғын созып отырған сұңғыла жігіттің сілеусін көзінен шоши бастады. Б.Тоғ.

Сау-тамтығы қалмады; әбден болдырып, шаршады. ~ Сол сәтінде-ақ іргелес біткен екі төбешіктің аралығындағы түйемойнақ белден асып жоқ болды. Тазы алға аттай түсіп тұрып қалды. Әбден сілікпесі шыққан екен. М.Мағ. ~ Әккі неміс мыс оқты боратып, үйді қайтарып аламын деп дамылсыз шабылады. Тұмсығы тасқа тигендей бірде кері тайқып, бірде өлігін баса көктеп ұмтылумен сілікпесі шығыпты. Д.Досж. ~ Ұзақ та ауыр жүрістен шаршап, зорыққан жылқыдай әбден сілікпесі шыққан Дархан аталас ағайынның осындай іштартар пейіліне риза, масаң көруші еді. О.Бөк. ~ Қыз сезімінің сілікпесі шығып жаншылғанына, қыз жанының сілесі қатып жылағанына қатыгез қала селт етіп сезімін білдіріп, мәу деп үнін шығарар емес. Е.Әлім.

Қыспаққа алды, қатты қинады; әбден ығыр қылды. * Екі жігіттің осыншама сілікпесін шығарып сендерге не болды?! С.Шайм. ~ Құс аулайтындар Жанасты көре алмайтын. Бір рет Жаппас бір үйір кекіліктің ізіне түсіп келе жатқанда, екі адам мұны тарпа бас салады. Сабай бастайды. Басқа да, бетке де, көзге де ұрып, сілікпесін шығара сабайды. Міне, содан Жаппас бір көзінен айрылып, Башбайға қойшы болады… Ә.Әл. * Тіршілікке қажет сыбаға емес үлес, енші емес меншік іздеген сімсік ындын сілікпесін шығарған бүгінгі адамзат бұл ібіліс ұғымдардың қыл тұзағын қалай шешіп шығудың жолын бақ пен таққа жабыла таласқандай, жабыла іздемесе, құлағын қылтитып тұрған Қиямет-қайымнан қашып құтыла алмайды. Ә.Кекілб. * Үлкен білімге қоса тағдыр сыйлаған шешендігі бар, небір аузы алты қарыс адамдардың аузын аштырмай сілікпесін шығарған. О.Бөк.

Құр сүлдесі қалды. ~ Ауылдағы ағайын тоқымдай жерді игере алмай, сілімтігі қалған техника іске жарамай, не жекешеге жер ала алмай, пұшайман халде жүргенде, қаладан келген байекесі бір колхозды асырайтындай сыбаға алып, сықиып жүрген кезі еді ғой. Ш.Мұр. ~ Бірақ ашынып бастаған сөзін тоқтатпай, ойын айта берді. – Егер үлкен көмек келмесе, біз шепті ұстап тұра алмаймыз. Қазір полктың сілімтігі ғана қалды. Неміс шабуылы үдеп барады. Т.Ахт.

Күл-паршасы шықты, түгі қалмады. ~ Бұл үйдің снарядтан әбден сілімтігі шыққан, тіпті подвалдың да бір мүйісі опырылған. Т.Ахт. ~ Оған ешкім үндемеді. Егер, бәлен деп оның жынына тисең, алып соғып ойнаған болып, сілімтігің шыққанша астына салып илектейді. Өзі қатарлас түгілі талай ересектердің Амантайға жүрегі дауалай бермейді. З.Төл.

Құр сүлдесі қалды, арып-азды. ~ Қазақ даласына тараған ең үлкен індет – сонау атам заманнан бері сілімтігін сүйретіп, осы күні өлексесі қалған домалақ арыз. Ә.Кек.