Автор: Админ

Жақсы күтімде болып, бабына келген. * Жылқыда Қараша балаларынан өзі мықты, өзі жау түсіргіш Абылғазы бар. Ол семізден жараған аяңшыл қара ала атқа мініп, қатқан қара сойылын ерінің алдына көлденең салыпты. М.Әу. * Жасы отызға кірген, алты баланың анасы болғанмен, Айғанымның сымбатты денесі толыққанмен жалпиып семірмей, арғымақтың семізінен жараған бедеудей жұп-жұқа боп ерекше сұлуланып кеткен. С.Мұқ. * Тінібектің үйіне семізден жараған үш сәйгүлікті пәуескеге жегіп келіп түскен сері қыз – Салтанат болатын. М.Әу. * Ол семізден жараған аяңшыл қара ала атқа мініп, қатқан қара сойылын ерінің алдына көлденең салыпты. М.Әу. * Салтанатты төртеу де аяңға түсті. Күн ыстықта көлікті көп қысуға болмайтын еді. Онда семізінен жараған аттарды қызылмай қылып құртады. З.Шүк.

Басқаға қарағанда маңызы ерекше, жөні басқа д.м. * – «Әй, Абылай, Абылай! Мұнан бұрын жолдастыққа мен қандай едім, қасыңдағылар қандай еді?». – Сен бір төбе, олар бір төбе еді. А.Байт. * Ерназар оған: — Сенің сегіз қызың бір төбе, Кенжекейің бір төбе болса, менің сегіз ұлым бір төбе, Төстігім бір төбе еді, Кенжекейің Төстігімдікі болсын – дейді. "Ер Төстік". * Үйдегі бүкіл ауыл адамдары бір төбе де, Ырысбек өзі бір төбе, байқаусызда қаз, тауықтардың арасына кеп қонақтап қалған қыран бүркіт сияқты. С.Мұр. * Керімбайдың кіндігінен тараған өзге балалары Сағымжан, Сүйежан, Әбдірасылдар бір төбе де, Демежан бір төбе. Қ.Жұм.

Жан-жаққа шашылған д.м. ~ Тісі ауырғандай ыңырсып, екі үш дүркін ырғалып алды да дастарқандағы сен қайда, мен қайда бауырсағын жазған болып, қалыңырақ шетін өзіне қарай қайырып тастады. Қ.Ысқ.

Тиісті жауабын берді, кегін алды. ~ Шектен шыққан жерім жоқ. Тек еруліге – қарулы, сен қылғанға мен қылдым. Күндердің күнінде қазақтан да қара қылды қақ жаратын әділ қазы шығып, ақ-қараны ашар заман болса, кім кінәлі, кімнің кінәсіз болғанына кейінгі ұрпақтың көзі жетер. Ә.Нұрп. ~ Даудың басы – пышақ, түбі – құшақ дегендей, қай–қайсысының да шыққан төркіні, әрине, болмашы нәрсе. Бірақ сен қылғанға мен қылдым, сенен артық не қылдым деп, түймедей нәрсе түйедей болып отыр. М.Әбд.

Бір- біріне сілтеп, жұмыс істегісі келмейтін жалқаулық хақында. ~ Өз бетімен ат тауып міну Қартқожаның қолынан келмейді. Ол жолдастарына сенеді. Жолдастарының түрі әлгі. «Сен салар да, мен салар», бәрі де енжар. «Кісіге күніңді салмасын!» деген осы да. Имақандар маған бір күнгі еңбегін қимайды, бір қойдың терісін пайда қылғанды тәуір көреді…» деп ойлайды. Ж.Айм. * Шағын қаладан ұсақ қулықтарын ала келген Алтын Қарашаштың көнбістігін, сен салар да мен салар, атқа жемді кім салар бақай есептен алыстығын тез аңғарып, есепшотқа тізіп қойса керек. М.Қаб. СЕН САЛАР ДА МЕН САЛАР, АТҚА ЖЕМДІ КІМ САЛАР

Асқан есепқорлық хақында. ~ Қысы-жазы жарғақ құлағың жастыққа тимей, қар жамылып, мұз төсеніп, адамның ұрысынан, даланың қасқырынан қорып, талайын шығындатып жүріп баққан малыңды саудаға салып, сен тас санасаң, олар құм санайтын алыпсатарлармен баға таласып жүріп алғандағы көк шақай анық он бес күн киіс бермейді. Өкшесі осылып, табаны тесіліп түседі де қалады. Ғ.Біл.

Бір біріне тиісуге бата алмай, әрқайсысы өз бетімен күн көрді. ~ Әкесі — Тілеудің үйінде тұратын Ғалияға оралып келген Балуан, дос — жарандардың ақылын да алып, өзі де сондай ойға кеп, «сен тимесең, мен тимен» нің тұрмысымен, тыныш қана өмір сүруге кірісті. С.Мұқ. ~ Көп ішінен суытылып шығып, бұларға белсене қарсылық көрсеткен біреуі жоқ. Сен тимесең, мен тимеймін деп, бәрі де бас сауғалап қала берді. С.Ом. ~ Өстіп үлкеннен де, кішіден де ұтылып жатқанымыз. Міне, аға, нәумездіктің, сен тимесең, мен тименің қайда апарып соғатынын қараңыз. Біздің елге қонған қасиеттің сұрқы осы ма? К.Хам. ~ Оның үстіне айбынды да айдынды Абылай ақыл-айламен басын біріктіріп егеулі найзамен жат жұрттан қорғап, іргесін бекітіп кеткен хандық Уәлидің «сен тимесең, мен тимен» дегендей сылбыр саясатының салдарынан бұрынғы беделінен айрылып, ауа жайылып, азайып ыдырауға бет алған-ды. С.Ақт. ~ Күн өткен сайын апан аузынан ұзаң-қырап жайылатын болған. Бірақ «сен тимесең мен тимен» дегендей жан- жануарлардың қай- қайсысына да жақындамай, қай- қайсысының маңдарынан аулақ жүретін. К.Сег. ~ Жұрттың қарқыны басылып, бір мезгіл тынши қалған. Тізімге ілінсе, қазірден бастап өлімге айдалатындай көріп, бұғып отырған аз санды бір парасы сен тимесең, мен тимеймінге көшкен. С.Ом. ~ Жүзбе-жүз қарсы кеп қалғанда болмаса, қараңғы көшенің бір бұрышында кетіп бара жатқан бейсауат кісіге бұрылып барып тексеріп жатпайды. «Сен тимесең -мен тимеймін» деген енжар көңілмен ат үстінде қалғып, тас көшені такылдатып бастырып өтеді. Ә.Нұрп. ~ Сыйға сый, сыраға бал, әпкетай! Болды, бітті — еш тесікке тұмсық сұқпаспын, кез келген құйысқанға бет алды қыстырылмаймын. Бадырақ көз, сен тимесең, мен тимен. Не болар екен, оны да көрейік. Бұдан былай Атымтаев ылғи да пас, достар және әпкелер! М.Қаб.

Бірінен бірі асқан жүрек жұтқан ығай мен сығай жігіттер. * – Е, олар не көрмеген жігіттер дейсіз. Осылардың қай-қайсысы болсын садақшылыққа бірдей «Сен тұр, мен атайындар», –деп, уаң да мақтағанға көтеріліп қалған. С.Жүн. * Күйеу жігіттері өңкей «мен атайын, сен тұр» дейтін ығай мен сығай. Шетінен ұстараның жүзіндей қылпылдаған жастар. Ішінде шоқша сақал біреуі ғана бар. Жұптарын жазбай сар желдіріп келеді. С.Жүн. ~ бұл болса бала жастан жүрек шамы маздап жанған, әрі жазғыш, әрі айтқыш кәнігі саясаткер, сен тұр, мен айтайын мінезге ие, қатарының алды, заманының адамы, өз білек күшімен биікке өрмелеп келе жатқан адам. Д.Дос. ~ Сейтеннің қобалжыған көңілі орнығайын деді. «Осылар секілді, «сен тұр, мен атайын» ер азаматтары бар жұрт қор болар ма… Мұндай жайсаңдарыңның мол жаралғанына құдайға шүкір…» І.Ес. ~ Байқаймын, басқа колхоздың адамдары бізді анадайдан нұсқап: «Келді, келді мына өңшең сен тұр, мен атайындар. Тағы да дес берер деймісің?! » десіп, күбір- сыбырларын молайтты. К.Сег. ~ Бүгінде "сен тұр, мен атайын" талай жігітің Тоғайдың қасында жіп есе алмай қалған жоқ па! Ә.Тар. ~ Мөкеңнің тек идеологиясын ғана пір тұтады. Автономия беру керек әр шаруашылыққа. Екіншіден, сен тұр, мен атайындардан қорқамыз. К.Хам.

Біреуге артқан үміті ақталмағанда ашына айтылатын мәтел сөз. ~ Қартқожа аузына не түсіп, не қойғанын білген жоқ. Ұрсып-ұрсып, есігін бір қойып шығып кетті. «Сенген қойым сен болсаң, күйсегеніңді…» дегенін ғана біледі. Ж.Айм. ~ — Сенген қойым сен болсаң күйсегеніңе болайын! — деген екен, балам. Амалым бар ма, соның көбі шығар!— деп алды-артына қарамай комитеттен шыға жөнелді. І.Жанс. ~ Соған тізгін ұстатсаң, жетісеміз екен?! Сенген қойым сен болсаң, күйсегеніңе болайын!» – деп бетіне түкірер: Табалап қана қоймай, біржола безініп те кетер. Ә.Кек. ~ Жігі жіптей тартылып жымқырылған еріннің арғы жағында «сенген қойым сен болсаң, күйсегеніңді ұрайын!» тұр тұншығып. Т.Сәу.

Қолыңнан келгенін істей бер д.м. ~ Тоқтама, түгі… Ора бер! Көрейін мен бұдан келген керді!- деп, Әзімбай қамшысын сығымдап алды. Осы кезде Әбді мен Сержан, Асқар үшеуі «е» дескендей ытқып барып, орақшылардың жолына қарсы басып тұрыса қалды. М.Әу. ~ Солай ма? Ақыры жауап береді екенмін ғой, сенен келген керді бір– ақ көріп алайын… Жігіттер, жығыңдар мына иттің баласын! Қ.Жұм. ~ Ызаға булыққаны сонша, ол енді ентігіп, теріге жаққан идей майлы тер семіз бетіне шып–шып шықты. – Ә, залым! Сазайыңды берейін… Сенен келген керді кейін көрермін. Ә.Нұрп. ~ Бөжей оны қатты серпіп жіберіп, тоқтатып: – Атпа, тарт былай! Аруақ бары рас болса, бұдан келген керді көрермін! -деді. М.Әу.