Егде тартқан, қартайған адамның жасы хақында.~ Саулық қойдың жасындай жасымыз бар, мына отырған бурыл сақалдар кімге тұлға боламыз? Қайтіп ел-жұрт боламыз?..— деп келе жатқанда, манағы сары ала қамшылы қара сұр жігіт ұшып түрегелді. — Майда тілдің бізге бір тиынға керегі жоқ! Кінеге қайда? Спесік қайда? Қолымызға берсін!- деді. Ж.Айм.
Автор: Админ
САУМАЛ САЛҚЫН
Жанға жайлы салқын леп. * Айнұрдың өзін-өзі баптағаны сондайлық, күн сәскеге шейін ұйықтап, бесінге шейін шайын ішіп, кешкі саумал салқында ғана сыртқа шығып серуендеп қайтатын ғой. Ш.Құм. * Жағалаудың ауасы да саумал салқын леп еседі. Қысты күні әрі жағалау болғандықтан да бұл арадағы желкем жел бетті шымшиды. Т.Жұрт. * Шілденің от демінен дала лаулап, Балқитын алқара көк, сарала аумақ. Ақбас тау бері кел деп ымдайтұғын, Ақ қардан саумал салқын самал арбап. Е.Алш. САУМАЛ САМАЛ
САУСАҒЫН ҚИМЫЛДАТПАДЫ
Түк істемеді, шөп басын сындырмады. ~ Бізде болашақ жоқ, заман осы бетімен кете берсе, тілсіз, дінсіз қара орыстар еліне айналамыз! Осының бәрін көріп-біле отырып біздің ағаларымыз саусағын қимылдатты ма? Т.Сәу. ~ … аз айт, көп айт, елде жүргенде Мырқы мырза саусағын қимылдатпайтын. Д.Досж.
САУСАҚ НІЛІ ЖҰҚТЫ ДЕГЕНШЕ
Қолы тисе, болды д.м. * Саусақ нілі жұқты дегенше, әр істі дөңгелек айналдырып әкететін Айдар, біздің ауылға бөлінген алғашқы жыланбауырдың тізгінін ұстаған. Е.Зей.
САУСАҚ ҰШЫ ТИЕРДЕЙ
Жап-жақын, иек астында. * Кең жазық у-шу: отамалыдан ада-күде құтылып, маңдайынан күн өткен қой қырғын мас. Қол созсаң көш жердегі таудың сәулеге шомған айғыз-айғыз жүлгелері мен қырғыз қалпақ, шоқыларына, істік қарағайларына саусақ ұшы тиердей. М.Қаб.
САУСАҚ ҰШЫН ҚИМЫЛДАТПАДЫ
Түк істемеді. ~ Осы қиырдағы Нұрбек бай, басқа да ауқаттылар аздаған ірі қараны, қой-ешкіні жасырып, нәпақа етуге жарарлық талшық жағын қамдаса, Дөнен бай ол жөнінде саусақ ұшын қимылдатпай түгін сыртына теуіп міз бақпастан отырған орнында шөкті. Ұ.Досп.
САУСАҚПЕН САНАРЛЫҚ (САНАРЛЫҚТАЙ)
Саны аз. ~ Тек оқ жағы тапшы. "Тартып аламыз, – деді Қорабай. – Әзірге үш оқ берсең жетеді". Төртеу бердім. Өзімде қалғаны саусақпен санарлық. Көзге жас алмасақ та, құшақтасып айрылыстық. М.Мағ. ~ Жұрттың бәрін түгел оят. Терезелерін қақ. Өзі қаншаумыз. Сегіз үй ғой, саусақпен санарлық… Бәрін аяғынан тік тұрғыз. Қазанғаптай арысымыз қайтқанда ешкім де бүгін ұйықтамауға тиіс. Бәрін түгел тұрғыз. Ш.Айт. ~ Председатель, обалына не керек, жібі түзу адам, – деді әр нәрседен топшылап тон пішуге құмарлығы бар Төлебай табанда қорытынды шығарып. – Бірақ, құрығанда, мұндайлар саусақпен санарлық. О.Сәрс.
САУСАҚТЫҢ САЛАСЫНДАЙ
Әп-әдемі, көздің жауын алғандай. * Ол тораңғыл деген ағаш болады. Саусақтың саласындай мүсін боп өседі. Тораңғыл тым жиі егілсе, ұзарып, бойлап, жапырағы селдіреп, сидалана береді. Ж.Айм.~ Бір палатада саусақтың саласындай тізілген төрт төсек қатар тұр. Сағат оннан соң шам өшіріліп, дүниенің төрт бұрышында тыныштық орнайды. З.Төл.
САУЫҚ-САЙРАН ҚУДЫ
Ойын-тойдың соңына түсті, көңіл көтеріп, қызық көруді мақсат тұтты. ~ Егер Сүлейменмен жұрт жаңғыртып құда түссе, одан артық тілек бар ма. Мал қумай, ән-күй, сауық-сайран қуып желігіп жүрген Ақанның аяғы шідерленіп, шаруаға бетбұрар ма еді. С.Жүн.
САУЫҚ-САЙРАН ҚҰРДЫ
Ойнап-күлді, көңіл көтерді, сайран салды. ~ Жарас (Айманға Теңгені көрсетіп сөйлейді). Айман жан, дәл осы адам тегін емес, сезіп тұрмын. Кәзір шапшаң ғана тамаша сауық-сайран құрып жіберші. Сыр бермей тулатып көрші осы біреуді. Тұтқын емеспін, тоқалмын деп шапқа түртші! М.Әу. ~ Көшу — жастарға, балаларға көңілді сауық іспетті әсерлі іс ретінде саналған. Салт мінген қыз-келіншектер, жігіттер тай-құнан мініп, оларға ерген ересек балалар мен жарысып жемістер теріп, өлеңдетіп, сауық-сайран құрған. С.Мұқ. ~ Қайша – Балқаш теңізінің күншығыс жақ бетін жайлап жатқан тобықты елінің қызы. Сол елге құрбы-достарымен бірге сауық құра барғанда, той үстінде танысқан. Б.Тоғ. ~ Кілең жорға мініп теңселген жастар тобы алтын-күміс тұрмандарын жарқылдатып, әндерін шырқап, көштен бөлек оңаша кетеді. Сауық-сайран құрады. Ж.Сәм.
