Автор: Админ

Аурудың әсерінен ұзақ төсек тартты. * Әлсін-әлсін демігіп, тық-тық еткен жөтелі өңменіңнен өткендей, алма еріні кезеріп Бетпақ кезіп кеткендей, кимешегі қалқылдап қуыршаққа тіккендей, сатпақ-сатпақ жастығы емес кетпендей, сар төсек боп сарғайып – бұ жатқаның қай әйел? Ж.Айт.

Түзу, тура, дұрыс бағыт; адастырмайтын жол. * Тәңірімнің бір өзі жар болғанының арқасында, Сартаулы халқын сара жолға салып еліме оралдым. Ә.Кек. * Шартарапты шарпып, жалпақ жұртты ұйытқан, билік пен білім тізгінін тең ұстаған қайран сара жолым! Т.Жұрт. * Жұтынып алға өңмеңдеген жыланкөз, шұбар бетке иек қақты. – Сіздің сара жолыңыздан ауытқымай, тек өзіңіз сияқты басқаруға тырысамын! Т.Сәук. * Сізге жүрек сөзімді айтар болсам,мен коммунистік идеяны жақтаймын. Елдеріңіздің жүріп отырған сара жолынадаерекше қызығамын. Ж.Шәк. ~ Қара боп әппақ Ақ болды қара. Қарғалар қаптап, Айнала — нала. Кешегі сара жол Қайда? Қара! Дал болды сана, Бұған не шара! Т.Әбд-а.

Кеудесін кере дем алды, таза ауамен тыныстады, рахаттанды.~ Тіл-аузы бар адам емес пе, үндемей жүруге қашанғы төзбек. Біреумен сөйлессе – сарайы ашылып, тынысы әжептеуір кеңіп қалады. Қ.Тол. ~ Жылыбұлақтың суы атына сай, ішкенде жалпы шөл суына тән кермек дәмі де білінеді ептеп. Бірақ сонысына қарамастан жұтқан сайын сарайың ашылып, іше түскің кеп, аңсарың ауа береді. С.Мұр. ~ Қарғаларым-ай, сендерді де ерте оятып жібердік-ау, –деп Елісханның екі ұлының торсықтай маңдайларынан кезек иіскеген Әліптің сарайы ашылып, сәтке болса да тынысы кеңи қалды. Ж.Шәк.

Кеудесін кере дем алды. ~ Ылғал атқан ауа Шөкенің сарайын ашып, өзін сергітіп жібергендей болғанымен аяғына байпақтап киіп алған киімі лайсаңда елжіреп, жүрісіне көлденең болған соң байпақты аяғынан сыпырып алып жалаң аяқ жүрген еді. Б.Жұм. ~ Сай аңғары түнге қарай күрт салқындап, қуалай соққан қоңыр самал сарайыңды ашқанмен, күндіз бық, қапырық. Т.Сәу. ~ Аз ұйықтағаннан ба, Жанар бұл күні жұмысқа тұла бойы сынып, денесі ауырлап келді. Бірақ жас егіннің исі бойын сергітіп, сарайын ашып жіберді. К.Қаз..

Қысқа сөйледі. ~ Көп ойлап, сараң тіл қатқан адамның сөзі – әрі нәр, әрі бал. Ж.Кей. ~ Бірақ Досжанды ешкім де түсінген жоқ. Майра шетінеген соң, үйге келсе үнсіз тоңырайып, Ақтотыға да сараң тіл қатып жүрді. Т.Рыс. ~ Тістеніп сараң тіл қатсам, қоштасуды тездетемін бе деп әмеленген Қабыш ол әрекетінен үміт үзгендей бір көңіл күймен: Жарайды, деді. Айта бер. Айтсам, алдыңғы әңгіменің шет-жағасын өзіңе жеткізгенмін. А.Мек. ~ Жігітек тобын бастап келген Базаралы байбалам салып, бақыра-шақыра келген жоқ. Ол тартынған салмақпен сөйледі. Зілі бар сараң тілмен тың қуатты көрсеткендей. М.Әу. ~ Жүрегінің мұзы ерісе де, жанында жібімес сыз тоңы қалған. Салқын сәлемдесіп, сараң тілдесіп, сырт орай жүретін. Бұның да қаттылығы әкесінен олқы емес. Ү.Жәл.

Қолы тар, қытымыр, тым сараң. ~ Қабидың әйелі де мінезі нашар, ұрысқақ адам. Өзі дүниеде балажан. Екі жасар ұлын, екіленіп, айналып, ұстамасы бар адамдай бағжаңдап, жақсы көрген кезде, талып қала жаздайды. Сараңдығы жанда жоқ. Т.Әбд.

Тарылып қалды, жоқ жерден сараң бола қалды. ~ Ем-дом жасамақшы болып келген бақсы-балгерді: «Жәрмеңкеге барып, сатып алған жаным жоқ, мырзасып берген құдай сараңдығы ұстаса қайтып-ақ алсын» деп қасарысып, маңына жуытпайды. Ә.Кек. ~ Алла тағала махпузда әр адамға ақылды жеке– жеке бөліп бергенде, Әлиге келгенде сараңдығы ұстап кеткен ғой деймін. Жексұрынның бетінде иненің жасуындай ұят болсайшы. С.Ом. ~ Ал енді домбал денеге қондырылған домбал баста да дұрыстап мүсінделген ештеңе жоқ. Ат шаптырым ай жазық маңдайды қиған жомарт табиғат мұрынға келгенде сараңдығы ұстапты. Келте мұрынға тап анадай кең танаудың керегі қанша еді?! Таңырайып қапты. Ә.Кек.

Тарлық қылды, сараң мінез танытты, аузын құр шөппен сүртті. ~ Сонда Қыдыр: «Сен қалай Атымтай бола аласың? Ол күніне неше барсаң да бетіңді қақпайды, ал, сен екі келгенге сараңдық жасадың!» — депті-міс. С.Мұқ. ~ … «алла тағала маған келгенде мұнша неге сараңдық істеді екен? Жазығым не? М.Сүн. ~ Небәрі кішкене құнт-ықылас болса жетіп жатыр. Бірақ кейде соның өзін де, бір-екі ауыз жылы сөзді де қимай, сұмдық сараңдық жасап жібереміз-ау. Көбіне құнттамаймыз ғой. Н.Кел. ~ Дұрыс, Шолпанның жаны Әзімбайдан айырыла алмағанға бала іздегеннен аз азап шеккен жоқ. Ежелден көз жасына сараңдық қылып үйренбеген Шолпан бұл туралы да талай түндерде жылады. М.Жұм. ~ Биылғы жаз жаңбырға сараңдық жасады. О.Бөк. ~ Тек анау жазық екі иықтың ортасына, табиғат мойын жағына сәл-пәл сараңдық істеп, төбесі жалпақ, қалың, ақ бурыл дудыраған шаш пен шықшытты қарбыз басты қондыра қойғанына ғана қынжылар едің. М.Сүн.

Сынады, тексерді, бағалады. ~ Алтынын алып берді қолындағы: — Сарапқа сал бар даға шәрыңдағы Алтын емес деп біреу айтса, балам, Алдамшы, амалым жоқ, болдым дағы. Абай. ~ Төрт жағы түгел қыспақ елдің бұдан былай қайтып күн көре алары сарапқа салыныпты. Ә.Кек. ~ Осындайда адамның бар өмірі сарапқа салынып өтетіні бар ғой, Айкүміс өзінің өткеніне де көз салды. Ғ.Сл. ~ Біздің тағдырымызды сарапқа салар одан да басқа тарихтың құбылыстары барын ұмытпау керек. Ш.Айт.

Сынға алынды, салыстырылды. ~ Басыбар. Не дейсің, кім таласыпты Арыстанмен. Ол Жетіру қашан санатқа кіріп еді Шекті жүрген орында? (Арыстанға.) Қайсысы еді алмағың бұнысының? Жалғыз дара шықпай, сен бе едің сарапқа түсіп сөзі екі болатын. М.Әу. ~ Тек алман– салықты әрқайсысы әр патшаға төлейтіні бар– ды. Әйтпесе осындай ас пен тойды бірге өткізіп, жер дауы мен жесір дауы сарапқа түскенде, екі жақ бір төбе бидің аузына қарап отырмайтын ба еді… Қ.Жұм.