Posted in

САРАПҚА ТҮСТІ

Сынға алынды, салыстырылды. ~ Басыбар. Не дейсің, кім таласыпты Арыстанмен. Ол Жетіру қашан санатқа кіріп еді Шекті жүрген орында? (Арыстанға.) Қайсысы еді алмағың бұнысының? Жалғыз дара шықпай, сен бе едің сарапқа түсіп сөзі екі болатын. М.Әу. ~ Тек алман– салықты әрқайсысы әр патшаға төлейтіні бар– ды. Әйтпесе осындай ас пен тойды бірге өткізіп, жер дауы мен жесір дауы сарапқа түскенде, екі жақ бір төбе бидің аузына қарап отырмайтын ба еді… Қ.Жұм.

Posted in

САРҒАЯ КҮТТІ

Ұзақ, шыдамы тоза тосты. ~ Ести қоймаса байқау керек деген қорытындыға келді. Болмаса осыншама қуанышты сарғая күткен жүрек көтере алмай қалуы да ықтимал… С.Ғаб. ~ Мұстафа: Тізе қоса отырып күрессек, халқымыз сарғая күткен азаттыққа қол жеткізе аламыз. Қ.Бег. ~ Ғалия қонаққа жалт қарады. Жүрегі аузына тығылып: -Әкемді біледі екенсіз ғой. Жолына қарап сарғая күткенімізге не заман. О.Көшб. ~ Қарғаның манадан бері иегі қышып, сарғая күтіп отырған шағы осы еді. О.Әуб.

Posted in

САҢЫЛАУЫ БАР

Түсінігі мол, ақылдан кенде емес. ~ Мен қазақ– орыстың басын көп кестім… Тегіннен тигем жоқ, жазығы болды, оларға сол керек еді… бірақ одан не пайда шықты? Түк шыққан жоқ… Ол керек емес. Мәмет, сенің саңылауың бар, буының әлі қатқан жоқ… Сен орысқа бар, беліңді бүк, олармен бірік. Ж.Айм. ~ Бүкіл қалың бұқара болып көтеруге тиісті. Уақытша үкімет «бостандық заемы» деген заем таратудың қасында отыр. Әрбір сөзімді, саңылауы бар азамат төңкерісті сақтаймын десе, осы заемды сатып алсын! М.Дәу. ~ Ойбай, сен герой болған соғысты айтып тұр! — деп біреу зорға тоқтатқанда ғана, "е, бәсе! " деп керең шал қайта шоңқиды. — Әй, осының саңылауы бар! — Е, саңылауы болмаса сары кемпірді алпыс бір мүшелісінде буаз қыла ма?! Қ.Ысқ.

Posted in

САҢЫЛАУЫ ЖОҚ

Ақыл-өресі кем, түйсігі жоқ. ~ Біздің қазақ байларында Еуропа байларындай мол байлық жоқ, аз байлықпенхалінше жомарттық қылатын байлар қазақта аз, жоқтың қасында. Біреудің малы көп болса да, саңылауы жоқ болады. Жұрт ісіне жаны ашып, жұрт намысына қаны қызатын қазақта адамдар аз болады. Себебі жұрт жұмысы деген қазақтың әдетінде болған емес. А.Байт. ~ Құдды бұл өңірде осы жарқын көріністен басқа өзге көрініс — құбылыстардың көлеңкесі түсігі, өтпеген сияқты. Ие, бұл тосын көзге, саңылауы жоқ, ойсыз көзге ғана солай. Байымдағанға талай-талай оқиғалардың талай-талай іздері жатыр мұнда. С.Шай. ~ Ұйқыда жатқанда берген алланың аянына қарап, көкірегі ояу, санасы сергек пенде ертеңгі өмірін болжар. Саңылауы жоқ өресіздер, ғұмырдың ешбір байыбына жетпей өте берер. Ә.Ыб. Жігі ажырамаған, біркелкі. ~Құдықтың ішіне үңілсең, басың айналады — саңылауы жоқ қара түнек. Ә.Кек. ~Азаптың ең қаттысы зұлмат деген, Көзіне ешбір нәрсе көрінбеген. Сіркедей саңылауы жоқ қараңғылық, Қасен ер не қылам деп зар еңіреген. "Нұрғаз." ~ Шалшықтарды шашыратып, зулап келе жатқан машина кенет саңылауы жоқ туннелге сүңгіп кеткендей төңірек түнекке айналып, әлден соң барып қана жанарына қара ілікті. Д.Ис. ~ Менің тұла бойым түршігіп кетті. Тас астындағы бұлақ жылап жатыр! Тұншығып, жер бетіне жол таба алмай, саңылауы жоқ қапырық құшақта қалған бұлақ солқылдап жылап жатыр… М.Қаб.

Posted in

САП-САП САБЫР

Төзімге, шыдамдылыққа шақыру ретінде. * Және екеуі де мұндай лепірмесін басқа емес, маған қарата, мен бар жерде көкітеді. «Сап-сап! Сабыр!» деймін. Мән бермеген боламын… З.Асаб. * Жас кездегі ашулы қайраты бара-бара сап-сап сабырға ұласқан. Тіпті иі жұмсарып, көңілшек болып бара ма? Р.Отар.

Posted in

САҢЫРАУ ҚАЙҒЫ

Бүкіл болмысын, жан-тәнін билеп алған шер, мұң. ~ Қараңғы саңырау қайғы ойды жеңген, Еркелік пен достықты ауру көрген. Ақылы жоқ, ары жоқ, шуылдақты Күнде көріп, тұл бойы жиіркенген. Абай.

Posted in

САП — БЕРМЕ ЖАУАП

Бірден берілген жедел жауап. ~ Әкесінің бұл рахатын айтпай сезгендей, өзі де сусап тұрған Шоқанның аузынан сілекейі шұбыра қалды. Сондықтан Күлемістің: — Балам, саған ше? — деген сұрауына; — Әкеліңіз! — деген сап — берме, жауап қайырды. С.Мұқ.

Posted in

САП АЛТЫН

Қоспасыз, мінсіз, тап-таза (алтын). ~ Аналық сонда толғайды: — Бір жылқыдан кем шаппас, Келінжан баққан бурыл ат. Денеге мылтық тигізбес, Үстіңе киген алаңқат, Қынаптары сары алтын, Ұстаған жері сап алтын, Балдағы алтын шар болат, Шырағымның шыбын жан — Бәріңе бірдей аманат! "Қобыланды б." `А.Байт.) ~ Не тілесең менде бар: Сансыз қызық көп нәсте. Хош иіске толтырар. Березе, гүлді маңайын: Бұлақтарым мерует, Сап алтыннан сарайым — — Жан- ата, орман патшасы Сөйлеседі менімен. Мерует, маржан, қуаныш, — Жаным, жаңылыс естисің — Береді алтын кенімен! — (Береген патша ол неткен?) А.Байт. * — Осы елдің өзі консерваторияда екенін білмейтін бе едің? Мұндай сап алтын елде жиі кездеседі. Ғ.Слан. ~ Мақал-мәтелдер сол себепті де сезімді селт еткізіп, ақыл-ойға сәуле шашады. Сап алтындай таза, қоспасыз асыл сөздер. Ө.Айт.

Posted in

САП БАСЫЛДЫ (БОЛДЫ)

Көңілі оқыс бұзылды; тез тиылды; қайтып қалды. ~ … сұрағына жауап тосып қалған бейкүнә райын көргендене дерін білмеді; әлденеге шамданып, ызаланғандай болған, ілезде сап басылды. М.Сүн. ~ Айкүмістің үйіне келе жүре бал аның айналасына баруды қояды, өзінен туған бала екенін білдіретін әрекет атаулыдан сап болады. Ғ.Слан. Оқыс тоқтады, саябырсыды. ~ Көрініс ұзаққа созылған жоқ. Шытынай сынған әйнектер мен төрт-бесмәрте атылған мылтық дауысы сап басылған шамада қоқыс арқалаған сарбаздар енді автобустан адамдарды демеп шығара бастады. Т.Әлж. ~ Жүрегін шарпыған қызғаныш Болтан марқұмды есіне алуы мұң екен, сап басылды. Ө.Кәр.