ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Ойын нақыталй түсу үшін қолданатын қыстырма сөз. * Бірақ соның жақсылығын шынымды айтсам, әлі көргем жоқ. Т.Әбдік. * Шынын айтсам, бұл о баста Қожа емес, Қожаберген екен. Б.Соқп.

Күйеуге кеткелі отырған, не жаңа ғана келін боп түскен әйел туралы. * Сол шақта тепсеңдегі елден де хабар жетті: «Ұмсындық қызды күйеу жұрты алып-қашып кетіпті!» – деген. Бұл хабарға онша да таң қалмаған-ды, өзі де шымылдығы желбіреп тұрған бойжеткеннің ерте жарықта кеткені де дұрыс шығар деп түйген. Ш.Құм. ~ – Қандай ақымақ болғанбыз! – деп күлетінбіз. – Дариға жеңгеміздің ақ шы­мыл­дығы желбіреп тұрған кезі еді ғой! Нұр­ағаңның «әй, күшіктер!» деге­ні – үй­ леріңе қайтпайсыңдар ма дегені екен-ау! Ә.Тар. * «Ал тездетейік» деп сағатына қарағыштап Тегешбай ағамыз тызақтайды. «Ау, қайда асығасыз. Құдайға шүкір, үйдегі жеңгей шымылдығы желбіреп, кеше түскен келіншек емес қой» дейміз әзілдеп. Ә.Ізбай. * Мәселен, біздің ауылда Іңкәшай деген жақын жеңгеміз де бүгін келін боп түсіп, ертеңіне ағамыз соғысқа аттанып кетті. Шымылдығы желбіреп жас қалды. Өле-өлгенше ерінің жолын тосумен өтті, жарықтық… М.Жолд. * Шымылдығы желбіреп отырған Уәсиласы түскір Әлиге айтпай ауданға барыпты. Отан үшін жанын да, тәнін де аямаған еріне қызмет сұрапты. Р.От.

~ Әй, Қанат, батаны сен жасайсың. Алыстан келген қонақсың. Оның бер жағында, Ақтоты жеңгеміздің қолында өскеніңмен, шынын қуғанда құдасың. Жас секратар бас жейді. Бата сенен болады. Мұсылманбыз ғой? — деп отағасы көзін қысты. Т.Рыс. Ақиқатын айтса, шынына келсек. ~ Ал мынау адам баласы құдайды ұмытқан. Өздерін сонша ақылды, керемет санағанымен, шынын қуғанда қандай қораш! Қандай лат!Құс құрлы махаббат, құс құрлы опа болмады-ау бізде!.. — деп зарлап қоя берді. Ж.Сәм. * Әй, Қанат, батаны сен жасайсың. Алыстан келген қонақсың. Оның бер жағында, Ақтоты жеңгеміздің қолында өскеніңмен, шынын қуғанда құдасың. Т.Рыск.

1. Плохо предохраняющий от холода. — желең киім. 2.Вертопрах; пустой, легкомысленный, ветреный ч-к.

Алыстап кету?. ~ Қыл шылбырын сүйретіп, Қай шумағың шашау жүр? Әбден сені үйретіп Алдық білем, асау жыр. Қ.М-Әлі. ~ Сұңқар да бірақ бір кісілік әлі бар, шылбыр сүйретіп, асау үйретіп, көкпар тартып жүрген жан. Тақымы тегеуірінді. А.Алт. ~ «Ал, қалай?» – дейді екеуі. Сонда шолақ қол айтады: — Менде мынадай өнер бар, – дейді. — Мен шылбырын сүйреткен тайпалған қара жорға боламын, – дейді. ҚЕ.

~ "Шыжымына оралып, итжемеде өлетін болды-ау", — деп, Көкжендетін аяған Сері: "Бопым, Бопымдап" шақырып, көрінген тоғай құсының шаңқылдаған даусына елегізіп жүре-жүре, тас қараңғы орманға қалай бойлай кіргенін де аңғармады. С.Жүн.

~ Иә, ел еркіндігі, ел азаттығы туралы заңдар қабылданған тұстарда жарғақ құлағы жастыққа тиіп жарымағандар санатынан Сафуан жиі көрінді. Жас жазушының шығармасына шылбыр тастау, классик жазушының музейін ашқызу, мазарын көтерту — бәрі де оны мазалайды. Х.Ерғ. ~ Мен жақсылап жүргенде, Ол жамандап үлгірді. Талай тастап шылбырды, Сүйреп едім құрғырды, Есін жинап алған соң Жігерімді құм қылды. Х.Ерғ.

~ Қ а л и. Бұл заманның шық бермес шығайбайы үйінде ме, көрсетші көзіме! Орынбасар. Арқасымен қарсы алып міне тұр, тақсыр! Ғ.Мұст. ~ Оймауыт даласынан Нарқамысқа қарай шұбырған аш ел Құлатайдікіне соғып түней -түстене өтеді екен. Құлатай сол жылдары "шық бермес Шығайбайдан" асып түседі. С.Ел.

жАҚЫН ЖЕР.

* Ұрлап кетсе, күйеуіне күшпен қосқан болса – екі арада анау айтқан махаббат та болмаған ғой… Иә, қайдан болсын, ол жағы шыққан күндей шындық. Ә.Асқ.