ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Ант ішті, уәделесті. ~ Мал тапқаны бір іздеп таппақ болып, Серт қылып, бір- біріне уәде берген. Абай. ~ Үсен, мақтанасың ғой, – дейді Салахиддин. Мақтанасың ғой дегеніне намысы келіп, Үсен серт қылып: – Сол қияға шықпасам, өзім қия болайын, – дейді. Ә.Бөкей. ~ Егер сен осы вагонмен Семейге жететін болсаң, мен Кәрім болып жаралмай жерге кірейін!—деп серт қылады. І.Жанс. ~ Төстік жүрерде Кенжекей Құба інгенді бураға шөгереді. «Не Төстік өлді деген күні ботала, не Төстік келді деген күні ботала!» – деп серт қылады. "Ер Төстік".

Түк бітіре алмай, бос әуре болды. ~ Пәленбай жыл үй ала алмай сергелдеңмен жүрміз. Сен сияқтылардың талайы бастықтың аузын парамен тығындап үй алып жаңа баспанаға көшіп кірді. Ж.Шәк.

Айтқан сөзімне, берген уәдемнен өлсем де қайтпаймын д.м. ~ Үш күннен кейін жеңгесі арқылы қыздан хабар алдым. Ол сертім серт, өлсем бірге өлемін, тек жаз шықсын, оған дейін екеумізге киім әзірлей берсін депті. Ә.Әб. ~ Мені алдап… жолға тастап кетпейсіз бе? — Уәдем — уәде, сертім — серт! — деді Тоқаш Айбаланың дір-дір еткен білегінен ұстап. — Маған сүйген жар бол. Б.Тоғ.

Рухани қолдау, демеу болды. ~ Өмірдегі ең бір өте ауыр кезінде сол құдіретті ән Бірләнға да серік болды. Құлағалы бара жатқан жас жанды қолтығынан ұстап тұрғызды! Құлатпады! І.Ес. ~ Жылқы әулие, әулиеге тапсырдым! Есті жануар ғой, құла түзде жалғызбын деме, серік болады. А.Кем. ~ Торғай шыр- шыр етті де көрінбей кетті. Сол дауыс ұзақ күн бойына жанына серік болды. Адал адалды аңсайды‚ тірі жанның киесі болады. Қ.Түм.

Берген сөзіне адал болды. ~ Мұжықтар да ақымақ емес қой, келісе кетеді. Ол сертінде тұрып, тегі, шіріген бай көпес болса керек… тұтас бір мыңдаған сом ақшаны — он мың ба, жиырма мың ба — әйтеуір бере салады. В.Расп. ~ Неге Бану сертінде тұра алмады, Қандай ғана әзәзіл ылаңдады! Алғашқы әнім эфирден шырқалғанда, Неге, неге құттықтап, қуанбады?! М.Мақ. ~ «Сізді ғана сүйем» деп, сертінде тұрып сеніскен, Құдай қосқан қосағым болмақшы болып келіскен. А.Тем.

Ел аралап, ойын-сауық құрып, өнер көрсетіп, жігіттік жасап, қызыққа ден қойды. * Кейін орыс қызына үйленіп, Кривой-Рогта қалып қойды деп естігенмін. Мен де арманыма адал болып, студент кезімде ылғи орыс, неміс қыздарымен серілік құрдым. Т.Сәу. ~ "Әлгі қайда?" — деді ақтық демін жинап. Жанына тізерлеп дем салып отырған сопы молда Мырқы мырзаның көрші ауылда серілік құрып, қыз аңдып жүргенін бүгіп қалды. Д.Дос. ~ Қиянаттан өрілген тағдырының ащы дәмі ме екен, жанын жегідей жейтін… Серілік құрып жүрген дәурені қиянатқа толы ма, кім білсін? Р.Мұқ.

Айтқан сөзінен, берген уәдесінен таймайтын адам туралы. ~ Енді міне, адалдығыма, сертке беріктігіме көзі жеткен соң, мына бір шағын қонақүйді жекешелендіріп алдық. Б.Тоғ. ~ Соған бола серігі де осында қалып қойып отыр. Сол кемтар серігі үшін бәріне көніп, қақаған қар, көк мұзды жайлап қалған сертке берік құс осы. Адамнан да опалы. Ж.Сәм.

~ Шылымымен Мәметті нұсқап: – Алдыңызда отырған жігіт қазақтарға белгілі, беделді жолдас. Бұның артынын қазақтар серкеге ерген қойдай тоғытылады. Ж.Айм. Біреудің ықпалына түсу, айдауына көну хақында. ~ Біреуді мақтаса айын аспанға шығарып, жер-көкке сыйғызбай көтермелейтін қазақ Кенесарының даңқын алты алашқа таратады. Серкеге ерген қойдай соңынан ереді. І.Ес.

Уәдесінде тұрмады, берген сөзінен айнып кетті. ~ Мініп жігіт жүйрігін. Тұмарлап кекіл-құйрығын іңірден келіп күтіп тұр, Серттен таяр ерің бе? М.Жұм. ~ Сен барған жерге, мен жете алмайды деймісің? Мінсем мінемін атқа. — Ер жігіт серттен тая ма? — Сейіт қостап көтермелеп қойды Шәріпті. Т.Рыск. ~ Алшағыр от басқандай ыршып түсті. — Әй, байқап-байқап, басты шайқап сөйле. Алшағырдың серттен тайғанын қашан көріп ең? М.Қаб. ~ Ол ойланып: — Қиын екен, бірақ жігіт болып сөз берген соң, серттен тайғаның келіспес. Мен қасыңа ерейін, тіпті ел ішінен именсек, басқа бір жаққа алып кетерміз, — дегені. С.Бег.

Шектен шыққан даукес, пәлеқор жанға қарата айтылады. * Уһ-уһ, – деді Еркін үлкен бір пәледен құтылғандай қуанып, – ішкенімізді – ірің, жегенімізді – желім қылды-ау өзі. Осыншалық көк езу, серкенің дауын атан өгізге сатып алар пәлеқорлығын білсемші. О.Бөк.