ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Айттырылмаған, басы бос бойжеткен қыз. * Бұдан соң тағы бір жыл өткенде 17-жылдың өзгерісі болды… Өзгерістен бір жыл бұрын сабағын бітірмесе де, Ғайша оқудан шығып, салт бойжеткен болып жүр еді. М.Әу.

Шашы ағара бастады. ~ Самайын қылау шалып, маңдайын ажым торлаған батырдың бұл күнде шаршысы шығып, алқымы да салақтап боғағы көлгілдеп семіріп алған екен. Б.Жұм. ~ Бірақ әлі өңін бермеген. Қоңырқай шашының самай тұстарын қырау шалса да, көруге аса көркем жан екен. Х.Ес. ~ Санжар қарсы беттегі айнадан шашы сиреп, самайын ақ қырау шалған, маңдай әжімі тереңдеген жасамыс еркекті шалды. Д.Дос. ~ Мырқы мырза қартаймайтын, самайына қылау түспейтін, жігітшілігі жыл санап үдеген, жүз жасаған адам ба, әлде екі ғасыр бойына қақшаңдаған сайтан ба деп таңқаласыз әрине. Д.Дос.

Атқа жеке дара отырды. ~ Жылқының тұқымы толып жатыр. Олардың біреулері салт мінуге жақсы, біреулері жүк тасуға жақсы, біреулері жарысқа жақсы. А.Байт. Ѧ Ертеңіне Балуан Шолақтың аяқ — қолына кісен салынды да, пар атқа жеккен күймелі арбамен, салт мінген, елу солдаттың қоршауында, Көкшетауға айдалды. С.Мұқ. ~ Қара жолмен ілби жүріп келеді. Екі аттың біреуіне салт мініп, біреуін жетектеп Жаманбай пәуескеге ілесіп келеді. С.Ом. ~ — Сонау алыстан келдің. Жақын жердегі ауылыңа жету сөз болып па. Менің жирен қасқа атымды салт мініп, ауылыңа барып қайт. А.Жақ.

Шашы ағарып, қартая бастады. ~ Айналайын-ай, келдің бе?! Өз көзіме өзім сенейін бе, сенбейін бе?! Осы сен шын Райханбысың? Өзің мүлдем өзгеріп кетіпсің ғой. Самайыңа ақ кіріпті. Өңің сынық. С.Жүн. ~ Артынша тағы да қақпа ашылды. Самайына ақ кірген, орта жастағы бір кісі шықты. Қ.Ысқ.

Құдырет-күшін, сәнін таныта дәурен кешті, паш етті. ~ Бұлар керек адамды қырмақ үшін, Өзі билеп, салтанат құрмақ үшін. Шәк. ~ Аулынан аттанып, қызықты дәуренімен қоштасар алдындағы қыздың ең соңғы рет емін- еркін салтанат құруы сияқты екен бұл. Б.Мом. ~ Қыдыр дарыған Қамбар төренің өзін жырға қосты. Сөйтіп өзгеше, бұл өңірде бұрын- соңды болмаған бір салтанат құрдырып еді. К.Сег.

Жап-жарық боп көрінді. ~ Осымен ел жататын мезгіл әбден болғанда, Қалбағай жылқының күншығыс жағына шығып жер шалып, енді жылқыға қайта келгелі тақап қалғанда, күнбатыс жақтағы ай сәулесі түсіп тұрған боз төбеден самаладай болып жаудың көң шоғыры шыға келді. М.Әу. ~ Бір сәт Сабалақ Сарбастың шыр ете түскен даусы естілді: — Бидас аға, ана қара, жерде самаладай болып шам жанып жатыр! Шам! М.Қан. ~ Жеті жұлдыз орындарына барып іліне-іліне қалған соң бұрынғысынан да бетер жайнап, самаладай болып мың құбылып жар-қырай түсті. М.Қан.

Түк бітірмей, бос жүрді. ~ Сол салтаң жүргенімізден бе, бәрі балалардың әкесін, танитындары әжелерін еске алып, менің өмірімді қаласам да, қаламасам да Ерікпен байланыстырып жатады. С.Досж. ~ Тұңғыш ұлдан соң Қамқа күні бүгінге дейін бала көтермей, сыбай– салтаң жүріп алған. О.Бөк.

Жарық түсіп, сәулеленді; түсі ашылды; жарқырап қоя берді. ~ Тұңғиық қараңғы түндері қаланың оты самаладай жарқырап көрініп тұрады. Н.Сер. ~ Қою қара сиядай жылжи аққан өзен үстінде шамы самаладай жарқырап «Мұхтар Әуезов» кемесі өтіп бара жатыр. Үш мәрте соза боздап, үйдің тұсынан өте берді. М.Сүн. ~ Механик лентаны жалғаймын дегенше жарық жағылып, қап-қараңғы зал іші қапелімде самаладай жарқырап қоя береді. С.Ас.

Қара басы, жалғыз өзі. ~ Әлде анасынан ерте айырылып көз түрткі жетім өскен сорлы ма екен? Содан ызақор, содан намысшыл, содан бітеу боп өскен шығар… Мырзатайдың айтысы: көптен өз қамын өзі ойлап қалған салтаңбас адамның сиқы. Ә.Кек. ~ Тапқаны татымсыз – не кигенге, не ішкенге жетпейді. Сыбай-салтаң басы бос адам секілді түкпен ісі жоқ. АҚ "Алғашқы табыс". ~ РЕГИНА. Солайы солай ғой, бірақ менің жасымдағы бой жеткенге әйелі жоқ, салтаң бас еркек адаммен бір үйде тұрған қалай болар екен? Ибсен (Ә.Кек).

Жуан, денесі тым ауыр адам туралы. ~ Жай жүріп, аяғын нық басып келеді. Ол жеткенше Қанабек тықыршып тұр. — Салмағынан жер майысады. Ауырын-ай! Ғ.Мұст.