ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

~ Ақ патшаға қарсы желіккен қазақ Наурыздағы шабынған бура тәрізді, мауқын баспай, бетінен қайтпайды. І.Ес. ~ — Көруші, білуші болса, қанды мойын айыпкерім боламысың! Мойныңа құр тағайық па? Осынша ел босқа сенделетін сенің көзіңе ебелек көрініп отыр ма! — деп Тайлақбайдың қатарынан Абдолла да шабынған бурадай түнеріп қарады. Ж.Ахм. * Тентек халдай қатты долырып, ашуланған кезде түгі сыртына шығып, қитар көзі шатынап, шабынған бурадай екі езуінен көбік ағып кететіні болушы еді. Бүгін де сондай күйге түсті. Қ.Жұм. ~ Ақ патшаға қарсы желіккен қазақ Наурыздағы шабынған бура тәрізді, мауқын баспай, бетінен қайтпайды. І.Ес.

~ Қара шоқпар қарақшылардан қансырап қалған шабынды елдің зар еңіреп отырып айтары сол. Ә.Кек. ~ . Ойсырап қалған шабынды елімнің кем- кетігін толтырып алмай, күш көрсетуім орынсыз. С.Смат.

~ Оның үстіне жеген таяқ, жарылған бас, қып-қызыл жоса болған қан міне. Қатын-баланың көзінше қызыл қырғын шабынды жасап, намысқа тиген тепкі — мынау. М.Әу. ~ «Қайда барсаң Қорқыттың көрі» дегендей қайда барса да қаққы-соқы көрген, жауға шабынды болған Жәнібек ауылы мұң-наладан арылмайды. Ж.Шәк.

Келеке қылды, намысына тиді, ашуын келтірді. * Енді мына “өшетілдің” шабына ши жүгіртіп, мысқылдап тұрғанын көріп, күйіп кеткен олішінен: “Со қызды саған бергізсем, Төребай атым құрсын!” — деді … Б.Алд. * Шамасы, қымбатшылық қылқындырған, тапшылық тарықтырған, салықтан сығылған халықтың «шабына ши жүгіртпейік» деген болулары керек… Е.Бапи. * Ол бәлкім, бұл жолда біреудің бет-жүзіне қарамас, біреудің көңілін қалдырар, біреуді ренжітер, біреуді келеке қылар, біреуді тізеге басар, біреудің көз жасын көлдетер, біреудің намысын түртпектер, біреудің шабына ши жүгіртер, біреудің ығында кетер … Н.Жүсіп. * Іс арасында темекішегетін тұстары кейбір қылжақбастар: «Кәне, Зеңбірекбайдың лекциясын тыңдайық»,— деп, мұның шабына ши жүгіртіп, неше түрлі құйтырқы сұрау беріп, қиқылдатыпқоятын. Б.Алд.

Бұлқан-талқан ашуланды. * Мына сөзді естіген қалыңдығымның академик шешесі шабына шоқ түскендей шыжбалақтады … Д.Дос. * Оспақтаса шабына шоқ түскендей көгеріп, сазарып, кәдімгідей мінез көрсететіндер жетіп жатыр. Т.Құлияс * …Күланның аузынан шыққан бұл әңгімені естігенде Алмаш шабына шоқ түскендей шошып кетеді. Қ.Адамқұл. * … театр институтын жаңадан түгескен шәкіртке ақыл айтқандай ділмәрсуына Мінуардың шабына шоқ басқандай болғаны сондай, тұрған бетінен қайрылмастан, «сөз осымен тәмам» деген нойыс мінезін көрсете есікке беттеген. Ш.Құм.

* … сөзге тоқтап, "шынында ауру баланы ендігі қинағандары жөн болмас, сенде не зорық, байекеңе ұғындырармыз" деп оралып еді, тағы біреулер шабынан түрткен бе … С.Жүн. * Үзеңгіге аяғы еркін жетпеген соң, таралғыға салып алды. Шылбырдан жетелеп жүрмекші болып ем, шал қолын сілтеді: – Шабынан түртсең, мыңқ етпейтін жуас. Қорқпа. Шылбырды мойнына күрмей сал. Т.Сәу. * — Масеке, — деп сөзін әдейі шалдың шабынан түрте кекетіп бастады. — Айран сұрасаң шелегіңді жасырма деген. Осы үйде қанаты жетіп отырған бір құстың барын білетін едік. Соған қыранымызды түсіре келдік! — деп суырылып барып бір тоқтады. Қ.Ысқ.

~ Атастырып алған жарына бұрыннан-ақ көңілі толмайтын ол шабан ат, өтпес пышақты күйге қосып толғайтын болған. Ж.Шәк.

~ Біз сіздер сияқты сағат– минутқа қарап отырмаймыз. Қонаққа шақырған жер болса, «шабан үйрек бұрын ұшар» деп, күн еңкейген соң– ақ солай қарай тарта береміз, — деп күлді Демежан. Қ.Жұм. ~ Ассалаумалайкүм, іске сәт! — Бәркелет даңғырлап сөйлей келді. — Қабеке, ертелетіп кіріскен екенсіңдер, ә? — Шабан үйрек бұрын ұшады… З.Шүк. ~ Толғақ шағы тумаса, шабан үйрек бұрын ұшадының кебін киесің, болмысынан тыс ебелектеудің бәрі жарға жығар жалған, бәрі бекер… О.Бөк.

* Шабдар сәскеде келген директор қызыл іңірде бір- ақ қайтқан. Ә.Асқ.

Оқыс ашуланып, зәрін төкті. * Сол мұң екен, Абыралының шабына от түсіп, шала бүлінді. Еш жүйесіз, қисынсыз быдыңдап, кәсіподақтың тура қарағайдай мүйізіне жармасты. М.Қаб. * Бисараның химия пәні бойынша жетекші мұғалім екенін есепке алды ма, әлде жалғыз бастылығын ескерді ме, ғылыми мүдір бұған алты сағатты артық бөліпті. Орынғайшаның талағын тарс айырып, шабына шок түсірген — сол сағаттар. Қ.Жұм. * Мына сөзге Айтқалидың жүрегі шым етіп, шабына от түскендей шамданып қалды. Сазарып қоштаспаған күйі шапшаң бұрылып атына мінді де, шапқылай жөнелді. Ә.Асқ. * — Сені сүймейді! — деді Артур шабына шоқ түскендей жер тепкілеп. — Сен просто алаяқсың! Оны алдағансың. Т.Сәу. ~ Қатты сынға ұшыраған Зейін Шашкин мен Темірғали Нұртазиннің повестері еді. Темкең үндемей құтылды. Қалғандары шабына от түскендей мөңкіді. Қ.Ысқ.