ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Есесін жеді. * — Інішек… жолдас, айтыңызшы, бұл әділет деген бола ма осы? Бір емес, екі емес, мені неге шөміштен қысады? Менің бағып отырғаным совхоздың малы емегенде, әкемнің малы ма? Қ.Жұмад. * «Сен де жіліктің майлы басынан айрылып қалма, шөміштен қыспаймыз»,— депті. Масқара!» М.Қаб. * — Әскерде бұларды старшина дейді. — Завхоз емес, завсклад десей. — Әй, тиісе бермеңдер, шөміштен қысып жүрер, — деп қалжыңдасты. Н.Серәл. * Қабылдың əдйі жүйкесіне тиейік дей ме, түрмедегілер байқамағансып шөміштен қысады, аула сыпыртады, монша тазалатады. Қ.Жиен.

* Бүкіл ауыл шу-шұрқан болып, құстың шуылы зәремізді алды. Ы.Дәбей

Жүрегін удай ашытты. * Әрі жүрегіне шөңгедей қадалған, сорып, шаншып мазалайтын өзгеге ұсақ, өзіне ұлы қасіреті бар-ды, сол оянды. Ж.Нәжім.

* Аттылар дегенмен ат үстінде екенін пайдаланып, омыраулатып, ауылдағы бірлі-жарымды араға түскен әйелдерді, топты тамашалап келген қаратабан, қызылжұдырық балаларды бақыртып, ат ойнатып жұртты шу-шұрқан қылды. Б.Қыд. * Енді бұдан кейін қысылмай көр. Өзің сағынып туған аулыңа қолың зорға тиіп пәлен жылда бір келсең олар қызыл тақия киісіп, шу-шұрқан болып жатса, бұған қалай ренжімессің. Б.Қыд.

Түк бітірмеді. * Арада жыл өтіп барады. Таққа отырған Болат ойраттарға да, орыстарға да шөп басын сындырған жоқ. Ә.Кек. * Ол жан қинап жұмыс жасамайтын кежір*, шөп басын сындырмайтын кер жалқау кісі екен. Ү.Жәл. ~ Бастық шақырып алып тапсырма бермейінше шөп басын сындырмай отырады ғой, байқадың ба? Ғ.Қабыш. ~ Солай. Өміріміздің бар үміті деген ұлы мен қызы қазір әке-шешелерінің қолынан жұмыс алмақ түгілі оларға қосымша жұмыс болып, сәнділігінен көз сүрінетін сарай-үйлерінің әрқайсысы бір бөлмесін алып «шөптің басын сындыруға» да жарамай жатыр. Е.Әлім.

~ —Байғұс-ау, өзгенікі өзге, пұшық қайтеді оны? Біреудің малын бақпақ түгіл өзінің аяғын алып жүре алмайтын шу аяқ сорлы. «Қашарыңда қашарсың, лақтарыңда қайтерсің» деп, алмақтың да салмағы бар емес пе… І.Жан. ~ Шешеңді менен сұрасаң, Сары үйсіннің күңі еді. Олжалап әкеп Досымбек Шу аяқ күң қып жүр еді. "Жәнібек б." * —Байғұс-ау, өзгенікі өзге, пұшық қайтеді оны? Біреудің малын бақпақ түгіл өзінің аяғын алып жүре алмайтын шу аяқ сорлы. «Қашарыңда қашарсың, лақтарыңда қайтерсің» деп, алмақтың да салмағы бар емес пе… І.Жанс.

~ Әжемнің әжімді маңдайынан шөп еткізіп, бір сүй­дім де, жүгіріп тысқа шығып кеттім. Шіркін, бүгінгі кеш қандай әсем еді. Б.Соқ. ~ Жүрегі тарсылдап соққан жігіт көзін жұма түсті, қазір келеді де, шөп еткізіп мұның бетінен сүйеді. С.Шай. ~ Намысың бар екен, − деп, қыз бетімнен шөп еткізіп бір сүйді. Сүюге сүюмен жауап беру керек пе деп бата алмай тұрғанымда, қоңырау зарлап қоя берді. Ш.Мұр.

Бірден, салған жерден. ~ Сенің осал жағыңды тауып алып сығалап, ішіңе кіріп кетеді. Міне, сендер, шу дегеннен оларды бойларыңа дарытпауларың керек; алдауына түспеу керек… Ж.Айм. ~ Оның үстіне мен оған елінің азаттығы үшін күресіп жүрген бір батыр жігіт боп көрінген тәріздімін. Қысқасы, біз шу дегеннен тіл таптық. Сөйтіп, бір-екі кездескеннен кейін, екеуміз қол ұстасып елге қашпақ болдық. І.Ес. ~ «Біздің осылай уәделескенімізді Фондерсонға айтып едім, ол шу дегенде жаман ашуланды. І.Ес.

* Бұл жолы үздігіп, үзілмей келген жіңішке сағыныш шорт кесілгендей болды. Оны да өзге емес, әлгі бір жарық істеді. М.Сүнд. * "Кеден — кеден болды, кедергі неден болды?" дегендей. Әйтеуір Көпжасар екеуінің жүрегін жалғастырған жол шорт кесілді. Т.Рыск. * Адамның емес, малдың сүйегі сияқты. Бір жерде әйелдің шорт кесілген қап-қара қос бұрымы жатыр, ұзын-ақ әрі жуан. Ж.Баб.

* Иә, жақсылыққа обал, шошқаға бал берген сынды. Менің де со бір еті адал, өзі арам бақытсыздау жануардан айырмам шамалы-тын. Ж.Нәжім.