ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

~ Экономикалық жағынан тәуелді етіп, Қазақстанға қайтадан қанды шеңгелін батыруды ойлаған олардың жоспарын іске асырмау үшін Нұрсұлтан шұғыл шара колданды. С.Дос. ~ Нүркен, ـــ деді Шөке өзін тежей, ـــ Мен сенен неге қашамын, мына тағдыр мені аямады. Қанды шеңгелін батырып, енді міне кем салиқа етіп тыныш тапты. Б.Жұм.

Қарсы болмады. ~ Рақия! Қайғыңа мен де ортақпын. Егер шеккі қөрмесең, қасыңа еріп барайын,– деді. Қабыш тағы да ұмтылып барып, Рақияның қолын ұстай беріп еді, ол міз бақпай сілкіп жіберді. Марш.Әбд. ~ Әділ, сірә, арақты шеккі көрмейтін. Бүгін де бір шөлмекті ала шығып еді. Ш. Мұр. ~ Іші пысып жүрген Соппек Ембергенге ерді. Желеуінің түрі: – Құмнан қанжығамызға қоянды саудыратып қайтамыз! Бұлардың келгенін Ноғайқұл шеккі көрмеді. Бірақ Күржіктің келгеніне қынжылды. Т.Әл.

* Шыбын жаным шырқырап келісім бермей жүргенім қарадай жынына тиеді, саған деген шексіз ықыласымды іштей сезеді. Д.Дос.

~ Бибіжамал жеңгем, өзінің шектен шыққан ластығына қарамастан, Тұрдыбектен сондай жиренгіш. Б.Соқ. ~ Өте қаталдық жасауға да болмайды. Әйтеуір, көңіл білдіріп жатыр ғой. Тек шектен шыққан қанағатсыздарға ғана қатты тұяқ сілтенеді. Павел қысқа үзеңгіге аяғын салып, сары биенің үстінде отыр. М.Кәр.

~ Дәулетов трибунада тұрған Сашаға жеңіл, шұғыл бұрылып: — Семенов, байқа! Шектен шықпа! — деді. Үнінде үлкендік бар, нықырта айтты. З.Қаб. ~ Кей сәттерде оны өзіне қарай тартып, бетінен шөп еткізіп сүйіп алмақ та болды. Бірақ, тәкапбар қыз қарсылық көрсетіп, мұның кеудесіне шынтағын тіреп: -Шектен шықпаңыз, — дейді ақырын ғана ескерту жасап. Н.Ораз.

* —Ет жоқ қой, шырағым. Сүт қатып, күріш ботқа жасап берейін, жейсің бе? — Палау, күріш көже, ботқа… Осы бір күріш-ақ. Әбден шекеме тиді ғой!—деп аузымды бұртиттым. Т.Берд.

* Ех, шіркін! Бұндайда үстіңдегі киімдерің инеден қазір ғана шыққан жаңа киімдер болса. Мына сумұрындарға «жоламаңдар, киімді былғайсыңдар» дегендей шекеңнен қарап тұрсаң. Б.Соқ. Менсінбеді. * Этностар шоғырлана орналасқан елдімекендерде бай ұлыстар кедейлеу тұрғылықты халыққа шекеден қарайтыны құпия емес. БАҚ.

Асықпай таңдады. * «Қаланың қу аяғын қайтесің, өзім осы төңіректен уылжып тұрған бір қызды шекеден шертіп жүріп, таңдап беремін». М.Қабанб. * сырт панасына апасы мен жездесі де жарайды, өзі өлгенше киініп — ішінуіне, өзі тығып ұстайтын алтын — күмістері мен асыл тастарының артығы да жетеді… Ендеше, күйеуді шекеден шертіп жүріп таңдау керек… С.Мұқ.

* – Әй, келін. Орағыңа шақтап тоқы. Оның қолы балғадай, басқалардікіндей емес екенін өзің білесің ғой. Әй, бірақ білетін де мезгілің болған жоқ- ау. Орақ бірер рет өзіңді жұдырықтағанда білер едің. Алда айналайын- ай, шекеңнен шертпеуші еді ғой. Шақтап тоқы соған! — дейтін. Ш.Мұрт.

* Апасы жағынан «Жоламанның үйіндегі келін» де алыс емес сияқты. Қысқасы, ол үйде бұны шекеден шертіп, шөміштің басы нан қағатын ешкім жоқ боп шықты. Д.Әш.