Home » Page 218
Posted in

ТАПҚАНЫ ТАМАҒЫНА, ЖҰТҚАНЫ ЖҰМЫРЫНА

Тапқан таянғаны күн көрісіне д.м. * Бірақ біреудің, жеке біреудің жұмысы емес, елдің, көптің жұмысы. Азабы көп, ауыр болғанмен қорлығы жоқ, өз ісің тәрізді еркін. Тапқанын тамағына, жұтқанын жұмырына сап күн кешкендердің өтіп жатқан сан сапасы жоқ біркелкі күндері. Бұ да болса оңды ақ. С.Бақ. * Алым-салық еңсесін көтертпеді. Ал бұл жақта тапқаны тамағына, жұтқаны жұмырына, — құдай бермесе амал қайсы, он қолынан басқа ортағы жоқ, оңаша тіршілігін қимайды екен. З.Шүк.

Posted in

ТАПҚАНЫ ЖҰТҚАНЫНА ЖЕТТІ

Тапқан-таянғаны күн көрісіне жетті. * Оның бар тілегі: мынау қоңыр төбел тірлігінің бұзылмауы, аспанын бұлт торламауы, бейбіт болуы, тапқаны жұтқанына жетуі, ешкімге көз алартпай, ешкімнің көз алартқанын да көрмей екі ұлын екі үй ғып шығарып, жарық дүниенің маңдайға жазған ырыс- несібесін теріп жеу еді. С.См.

Posted in

ТАПҚАН ТАЯНҒАНЫ

Бар қаражаты; жиған-тергені. ~ Енді түтқын ертеден қара кешке шейін салпақтап байға мал бағады я жер жыртады. Тұтқын міне, енді құл болды. Тапқан таянғаны қожанікі. Тек жұмыс қылу, бейнет шегу құлдың сыбағасына тиді. А.Байт. * Тапқан-таянғаны қаладан тәп-тәуір пәтер жалдауға да, атасы мен әжесіне жәрдемдесуге де жететін. Т.Әсемқ. ~ Балашағасын ірке тұрғанда, дардайларына дейін құйрықтары жылтырап, қара ала, торы ала болып жүргені. ал тапқан таянғанын, мал сатып ақшасын, шып- шырғасын шығармай кассаға сала берер… сала берер… О.Бөк.

Posted in

ТАПАЛ БОЙЛЫ

Бойы төмен. * Жұмакүл солдаттармен ілесе тысқа шықты. Тапал бойлы солдат Боқбасардың артына түсіпті. Б.Майл. ~ Алдыңғы лектің ортасынан тапал бойлы, жылмағай көсе кісі шыға келді. С.Ом. ~ Тапал бойлы, тығыршықтай төртпақ Қантай танауын бір пыс еткізіп, Саттар мен Бертайды ала көзімен ата қарады. Аспанқожа жанарына ілікпей қалды. Қ.Түм.

Posted in

ТАПА ТАЛ ТҮСТЕ

Күн шақырайған, жап-жарық кезде. * Тапа тал түсте, айдың күні аманшылықта, туды-бітті көлеңкесін де көрмеген бір әйел бұған қап-қара жала жауып әрі масқара етіп сөгіп отырса, қайтып ыршынбасын. О.Сәрс. * Әлдекімнің етсіз, епшіл саусақтары сырт қалтамды еркін тіміскілегендей болды. Жүрегім мұздап кетті. Тапа тал түсте қалтаға түскен арсыз бейбақтың бетіне түкірейін десем, бұрыла алмаймын. Т.Берд.

Posted in

ТАП СОЛАЙ

Күмән жоқ, дәл солай. * Қазақ өзі қойын жайып, жылқысын суара алмай ма? Олардың біздің мойнымызға мініп алып, Кейқуатша кердеңдейтіні несі? Құдайға күпір болсам да, мен көріп жүрген хан – қарақшы. Сұпы молда – алдаушы, тап солай”. М.Әбдіх. * Тамаша жер ғой, солай ма? – Тап солай, – дейді Гете де, Жұмақ та бұған жете ме? Шамалы күннің ішіндеақ. Болып та кеттім етене. А.Асылб. * Бұдан былай сенің есімің Зарлықыз, ал ана күндесіңдікі Үндемескүл болады, жарай ма?! — Зарлықыз… Үндемескүл… — Иә, тап солай! Д.Рам.

Posted in

ТАП КҮРЕСІ

Елді байлар мен кедейлер деп бөлетін марксистік ілім бойынша кедейлердің "үстем тапқа" қарсы соғысуы. * — Ортақшылдар жолын, Кеңес өкіметін мақтаймыз… — Тағы да. – Тағы да еңбекшілерді тап күресіне шақырамыз; әйелдер теңдігіне арнап жазамыз. Жастарды оятамыз, жұртты оқуға үндейміз. Байды, жуан жұдырықты түйрейміз… Ж.Айм. ~ ─ Жиырмасыншы жылдары бұл жақтағы тап күресінің үлкен қантөгіспен жүргізілгенін өздеріңіз де тарихтан білесіздер. С.Шәйм.

Posted in

ТАП БОЛДЫ

Кезікті, жолықты. * Ол да керемет мықты, сабырлы болатын. Міне, о баста осыларға тап болдым, жақсылығын көрдім. Қ.Қайс. * Бүгін күн жексенбі болған соң әдейі қалаға барып, базар аралап, кешірек қайтқан жолында мына балаға тап болды. Е.Мұх.

Posted in

ТАП БЕРДІ (ЕТТІ)

Оқыс шабуылдады, қарсы ұмтылды, бірден ұрынды. * Тап етті, шап етті, Ап кетті қу түлкі. Ант ұрған сол тұрған Жерінде боп күлкі. Абай. * Жылқышы айқайлап қайырмақ болған екен, жаңағы дию тісін ақситып өзіне тап беріпті. Т.Әсем.

Posted in

ТАП БАСТЫ

Айнытпай таныды, үстінен түсті, дәл тапты. * – Достоевский психолог қой, – деп бір нұсқалы ой өрбітті. – Бетіне тіктеп бір қараса болғаны, кімнің кім екенін тамыршыдай тап басып, дәл айтып береді екен. З.Қаб. * Арамтамақ Аббас хан, Өз құлқына тап басқан, Уәзір жиған өзіндей. Сұм¬сұрқия уәзірлер Хан керегін әзірлер Шауып, шаншып, ел талап. М.Жұм.* Бұл еңбектердің бәрін тебіреніп, сүйсініп, таңырқап оқисыз. Ұзақсонар дәйектеме келтіріп, сілтеме жасағыңыз келеді. Бүгінгі заманның кеселдерін тап басып, аяусыз әшкерелейтіндей. Г.Бель. ~ Сұңғыла ақынның сезімтал жүрегі жас келіншектің көкейіндегі наласын жәудіреген нәркес көздерден тап басып ұққан. Ү.Жәл.