Home » Page 264
Posted in

СЫРТЫНА ТЕПТІ

Көзге ұрына көрініп, білеуленіп тұр. * Жануардың жаясы жатып ұйықтайтындай боп, сан еттерітысырайып, сыртына теуіп тұр. Т.Рыск. * Келіншектің жұп- жұмыр жалаңаш иық, қос анары томпиған жартылай ашық омырау, қолдарын шыныменен күн сүйіп қызартқан екен. Жас дене өзгеше түлеп қуатын сыртына тепкендей. С.Елу. ~ Мүгедек демесең — тап-таза киінген, келбетті, сырбаздығы сыртына теуіп сызданады. С.Досж. Тұла бойын кернеген әлдебір сезім хақында. * Шынардың қуанышы жалғыз қалған соң ғана сыртына тепті.Әуелі су етіктерін үйге лақтырып жіберді. Ғ.Мүс. * Қыр мұрын, сопақ бет, мінсіз құйылған серпінді сұңғақ дене шырыны шыпшыған жас қайыңдай қуаты сыртына теуіп бұлықсып тұр. Т.Сәу. * Қыз баланың ішкі қуаныш толқыны сыртына тепкенде бетіне шыға келетін қызғылт сағым Зипәгүлдің жүзінен елес бермеді. Жылы шырай да білдірген жоқ. Томсарған беті сыртқа шығып кетті. Ғ.Біл.

Posted in

СЫРТЫН ЖЫЛТЫРАТТЫ

Бет-әлпетін түзеп, боянды, бипазданды. * Сыртын жылтыратып сайдингпен қаптағанмен, жықпыл-жапсарынан сыздықтап жел үрлеп тұратын қамсауы жоқ дүңгіршек түнге қарай қаңырап кетеді. Т.Сәук.

Posted in

СЫРТЫН БЕРДІ

Теріс қарады; қырына алды. ~ Бақтыбайлар да біраз уақыт өкпелі боп үнсіз жатып алып еді, қыз алған жақ одан сайын тоң- теріс сыртын беріп, қарым-қатынасты біржола үзді. С.Жүн. ~ «Есі кірмес, ержетпес ұлт екен», – деп, Мына заман қазаққа сыртын берді. Болмайтынын білсең де жаза жеңіл, Айтқызбасты айтқызар нала көңіл. М.Кенж. ~ Сонда бір білгір Ақсақ Темірге ақыл айтыпты дейді: «Құл- Қожа- Ахметтің ұстазы Арыстанбаб қой. Сол ұстаз, сірә, шәкіртімді менен артық санадың ба деп сыртын беріп, өкпелеп жатса керек» депті. Қ.Түм. ~ Сынақ өмір сыртын беріп барады, Жеңі-жырым, сауыс-сауыс балағы. Серіңді де, еріңді де еңкейтер, Сізден де бір, бізден де бір қалады. Д.Бай. сыртын жылтыратты навести марафет

Posted in

СЫРТЫ ТҮК, ІШІ БОҚ (ТЕЗЕК)

Малдың аты мал, оны асыра бағалаудың жөні жоқ д.м. ~ Бұл сонда «О не дегенің, әзілім ғой. Жаныңның қысылғанын пайдаланып, жанды жеріңе жармасар қорқауың мен емес. Ғұмырымызды ортақ қызықтап жүргенде сырты түк, іші боқ қыл құйрығыңды алмаймын. Керегі жоқ» дегісі келгенмен, олай дей алмаған. К.Сег. ~ Мекендесе жүректің түбін ынсап, Керегі сол пендеге шын ұғынсақ. «Сырты түк те іші боқ» дегенменен, Түлігіңнің ішінде жылы-жұмсақ. Қ.Осп. ~ Егер дәл осылай тағы бір жеке кәрін тіксе сырты түк, іші боқ хайуан қалмас. О.Бөк. ~ -Әй, жетесіз, бері қара,-деді. Құла айғырдың, оның үйірінің мен үшін орны бөлек, қымбат болғанымен шындығына келгенде сырты түк, іші боқ малдың бірі. Оны қасқыр жеп кетсе де істейтін амалың қайсы. О.Көш. ~ Сондықтан осы бастан ашып айтайын, мен өзге құн жоқтаушылардай, ысқырса желдікі, аударса — жаудікі, іші тезек, сырты түк қыл құйрығыңа бітпеймін. Маймақ түйе, маубас қой, сасық тұмсық сиырының керегі жоқ. Ж.Ахм.

Posted in

СЫРТЫ СЫЗ, ІШІ МҰЗ

Сырт кейпін асқақ ұстағанмен, ішінде жатқан мұңды жасыра алмайды. ~ Тұлға-тұрпатында басқаның мысын басатын пандық бар. Сырты — сыз, іші — мұз табашыл жанның кейпінде кеудесін шалқақ ұстап, шіренеді де жүреді. Ө.Кәр. ~ Бірақ онысы тым жасандылау. Сырты — сыз, іші — мұз екенін жалған мінезбен он жерден көлегейлесе де, қырыс қабағына жасырынған қиястық суық назарынан байқалып қалады. Ө.Кәр.

Posted in

СЫРТЫ НҰРЛЫ, ІШІ СЫРЛЫ

Іші-сырты бірдей; жүзі мейірлі, жүрегі таза. ~ Ибалы қоғам, иманды адамның сырты нұрлы, іші сырлы. Олар рухани да бай. С.Дос. ~ Өзіңіз сынды сырты нұрлы, іші сырлы нәзік жанның тілі ғана емес, ерекше нәзік, ерен сұлу бет бейнесі де сөйлеп тұрады. С.Дос. ~ Сыпайылықтан аспайтын сынық мінезде де жасандылық жоқ. Сырты нұрлы, іші сырлы Тәрбие күн өткен сайын Талапты өзіне қуатты магниттей тарта берді. С.Дос.

Posted in

СЫРТЫ ҚАЛҚАН, ІШІ ТАЛҚАН

Сырт жүзі мығым болғанмен, іші ойран-тасыр. ~ Жылт-жылт сығалап мәлін ол жүр. Сәруарды офицердің азабы мен мазағына тастап, сырты қалқан, іші талқан өзі отыр, үш күннен бері ұшты-күйлі хабарсыз кеткен Мұқағалидың не істеп, не қойып жатқанын және білмейді. А.Сүл.

Posted in

СЫРТЫ БҮТІН, ІШІ ТҮТІН

Сырттай сыр бермегенмен, әлдебір қайғы жанын жеп жүрген адам хақында. ~ Мен көрдім дүние деген иттің көтін, Жеп жүр ғой біреуінің біреуі етін. Ойлы адамға қызық жоқ бұл жалғанда, Көбінің сырты бүтін, іші түтін. Абай. ~ Ашуланбағанда, осы күні сыртым бүтін, ішім түтін болған шақ, – деп Толқын Бикешке үлкен ала көзімен бір қарап қойды. Ә.Шәр. ~ Сіздер енді ескіліктің қалдығымен күресіп қана қоймай, сол жаңа өмірден орын алып үлгерген жат қылықты адамдарға қарсы күрес ашу керек. Ондай сырты бүтін, іші түтін сарқыншақтар бізде әлі бар». О.Бөк. ~ Қалт-құлт еткен аз өмірі… Сырты бүтін, іші түтін тіршілігі… Д. Ис. ~ Өзі үйренген, көзі үйренген жандар оған қам жемес, Сырты бүтін, іші түтін дертті қала ләм демес.Н.Айт.

Posted in

СЫРТЫ — КҮЛІМ, ІШІ — ЖЫЛЫМ

~ "Тостағанды иіскедің" деп айып таққанына қарағанда, өлеңшілік өнерін әлі ұмыта алмай жүрген кеспектей қарындасын кесапат қонағына қарсы айдап салып отырған Андастың өзі болғаны да! Сонда сырты — күлім, іші — жылым мырзаның діттеген жері қайсы? О.Сәр.

Posted in

СЫРТТАН КІЖІНДІ

Қасында жоқ адамға батырсынып, сес көрсетіп, қорқытып-үркіткен болды. * Маған Құлагердің бәйгесі керек жоқ, құны керек. — Иә, құны керек! — Кім өлтірді, тауып берсін,— деп сырттан кіжінген біреулер айқай салды. С.Жүн. * Бұл жақтағы теріскейліктер бірін- бірі қағытпаса көңілі көншімейді. Ағайын екеш ағайынның өзі кей- кейде бір- біріне сырттан кіжінеді. Т.Әл. * «Е, ол пысық неме емес пе», – деп кейбіреулер мақтай сөйлесе, енді бір күншілдер: «Ол секілді қолымда машинам болса, мен де көрер ем», – деп сырттан кіжінеді. С.Жүн. * Бірақ тұтас 3—4 болыс бір рудан болғандықтан, солар шымы тұтастығына семіріп, Жарасбайды құр ғана орысқа тығылған пысық қана көріп, елін шолақ байталдың құйрығындай шолтаңдаған аз көріп, сырттан кіжініп, күпінуге келгенде, шек білмейтін болған. С.Жүн.