Жабырқау көңіл, не нәрсені де уайым қылатын, күйрек. ~ Сары уайымшыл жастың сүмірейген сиқынан сорақы мұңлы көрініс жоқ. М.Твен. ~ Жағы қарыссын! — Бек Лекерұлы тіксінді. — Сары уайымшыл пәле десейші. Сол әйелден күйеуінің өзі құтыла алмай жүр ме деймін. Ө.Кәр.
Автор: Админ
САРЫ УЫЗ
Сәби бала, нәресте. ~ Ақ жұмыртқа, сары уыз, Әлпештеп қолда есірген, Туған ұлдан не пайда: Қолынанайза алмаса, Атаның жолын қумаса! Махамбет. ~ Мейлі, әуелі келіншегіммен таныстырайын сені. Есімі – Рыскүл. Көкең физкультура институтында оқып, «Дончак» атым дүрілдеп жүргенде, бұл университеттің сары уыз студенті-тұғын. Ж.Шағ. ~ — Мен саған көрсетейін ғашық — машықты! Біреудің сары уыздай баласын алып… О несі — әй! Н.Сер. Жұмыртқаның ішіндегі сары қоймалжың. ~ Оны ол күйінде қалдырмай, ұқсатып, іске асыратын не нәрсе? Олжұмысты істейтін — қарын. Жұмыртқа ішінде ақ уыз, сары уыз болатынын білесіңдер. Сол ақ уыз жейтін тамағымыздың ішінде болады. А.Байт.
САРЫ ҮРПЕК (БАЛА)
Бұғанасы қатпаған, жас (бала). ~ Аз ғана тиын-тебенге шелектегі суынан бір кружка су әперіп, жағы талмай сарнаған сол сары үрпектер бір жайдан аяныш та тудырады. Мынадай қапырық ыстықта шөл дегенге кім шыдасын, сосын да ол сары үрпектердің саудасы аздап жүретіндей көрінсе де солай. Ұ.Досп. ~ 1942 жылы майданнан Қазақстанға жетім балаларды әкелгенде, бір ұлға зар болып жүрген Жылқыайдар үш жасар сары үрпек баланы бауырына салып, өз атына жаздырып алады. Қ.Жұм.
САРЫ ҮРПЕК БАЛАПАНДАЙ
Уыздай жас бала сықылды. ~ Күн көзі сары үрпек жас балапандай, Күзгі аспан ала шабыр, ала таңдай, Әр ұста бытыраңқы қорғасын бұлт,Ырғиды долы ашуын тарата алмай. Д.Әб. * Бұлардың таянғанын байқап, сары үрпек балапандай жап-жас бір солдат автоматының ұңғысын төмен қарата иығына асынып кірпіш үйден шыға келді. Ш.Айт.
САРЫ ШҰНАҚ АЯЗ
Бет қаратпайтын ызғарлы суық. ~ Өткен аптада қалың жауған қардың аяғы қаңтардың сары шұнақ аязына айналып, екі бүйірден қысып тұр. Ә.Шәр. ~ 1937 жылдың алғашқы айларындағы сары шұнақ аяз әрнеге үреймен қарайтын қыр елін одан ары бүрістіре түсті. Ж.Шәк. ~ Әлгінде ет қызулықпен сезбепті, үскіріктің ащы зәрі күшейіп, кешкілікке қарай сары шұнақ аяздың құтырына түскен түрі бар. С.Мұр.
САРЫҒЫ БАСЫЛДЫ
Құмары қанды, шері тарқады. ~ Бірақ, бәрібір тұтас көлді сарқыса да сарығы басылып, кенезесі кепкеннен, дүлей шөлден арылар түрі жоқ. Е.Зейіп. ~ Шаңырақтан үйдің ішіне күн сәулесі шашырай түсті. Қымыз ішушілердің сарығы басыла бергенде жұнттай ақ сары бас қойды жетелеп кірген Мұқатай табалдырықтан аттады да, көлденең тартып тұра қалды. Қ.Тол.
САРЫҚ БАСТЫ
Құмарынан шықты. ~ Сен өзің қалай, тартпайды екенсің осы! Шылым деген құр сарық басу ғана емес, сол сарық басудың шырайы мен шырқы ғой бір. Л.Тол. ~ Көк шалғын, көк орайлы, әсем гүлді, Бір теңіз шалқып жатқан көлге келген. Су жұтып, сарық басып отырғанда, Бір балық жақындапты шоршып көлден. БС "Кезбе шал".
САРЫП ҚЫЛДЫ
Барын сарқа пайдаланды, жұмсады. ~ Бұл – құдайдан тілеген емес. Бұл – абыройын, арын сатып, адам жаулағандық, тіленшілік. Хош, сүйтіп жүріп-ақ мал таптың, байыдың. Сол малды сарып қылып, ғылым табу керек. Өзің таба алмасаң, балаң тапсын. Абай. ~ Бұл бұйрықты Хабалов та, Белецкий де орындамайын демейді. Бар ақылын, бар күшін сарып қылады, бірақ әлдері келмейді. С.Мұқ. ~ Таңданады сол тойға халық тұрып (қызық думан көрген бе жалықтырып!), жарқылдасып жүреді ағаларым жиған-терген дүниені сарып қылып! Ф.Оңғ.
САСЫҒАН ЕТКЕ БОРСЫҒАН МАЙ
Әр нәрсенің (әркімнің) өзіне лайығы бар д.м. ~ Мен сіздің сол указнай молдаңыз Сұрқожаңызбен сөйлестім. Керек болса сол өзі айтып отырған араб дін ғылымынан түк хабары жоқ. Қарасын да жете танып, дұрыс оқи алмайды. «Ағама жеңгем сай, сасыған етке борсыған май», ана Әбен сияқты надан болысқа, өзі сияқты қорқау надан серік керек. С.Бег.
САСЫҚ (АШ) КҮЗЕНДЕЙ ШАҚЫЛДАДЫ
Айқайға басты, өршелене салғыласты, шаптығып, шабаланды. Шаптығып бет бақтырмады, шабаланды. ~ Міне, бұл енді қазір қылыш асынып алған. Қолында қағаз. Сасық күзенше шақылдап, зекіп, кекетіп, большевиктерді қатарлап жатыр. С.Сей. ~ Тау арасы бейне бір бос күбідей күңгірлеген, сасық күзендей шақылдаған, сұмпайы күлкілерге толып кетті. І.Ес. ~ Қадалған жерінен қан алар шақар еді. Шеке тамыры шоттиып, қып-қызыл боп сасық күзенше шақ-шақ етті. С.Елу. ~ Татар тілмаш аш күзенше шақылдайды. С.Смат. ~ Сасық күзен секілді шақылдама, Сенен бұрын туғанмын, тіліңді тарт. Шөже.
