ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Әлдебір күрделі мәселеге қатысты байлам айтуын өтінді, рұқсат сұрады. ~ Ол жүрген өз келінін алып қашып. Жастар барып қосылды араласып. «Молдадан пәтуа сұрап ел жіберді» – Дегенге нанды Қодар қара басып. Шәк. ~ Үсендіктердің үлкені ретінде бүтін бір рудың атынан сөйлеп, пәтуа сұрапты, тұрысар жерді нұсқапты. Алайда, қайсар Нұрбай дегенінен қайтпапты. Қызын қайтарудан бас тартып, сөз дарытпапты. Б.Мом.

Мәселе шешті, байлам жасады. ~ Халық атасы болған, аты бар, қадірлі, сыйлы қартты ауылдас ағайындар ажарлап, ортадан көмуге пәтуа қылды. Ә.Нұрп.

Мәселе шешті, байлам жасады. ~ Халық атасы болған, аты бар, қадірлі, сыйлы қартты ауылдас ағайындар ажарлап, ортадан көмуге пәтуа қылды. Ә.Нұрп.

Береке, тиянақ, тыйым жоқ. ~ Сансыз жиылыстың, сансыз сайлаудың жуан ішінде жүрдік. Сөз көп. Пәтуа жоқ. Жиналыс көп, тиянақ жоқ. Үкімет әлсіз. Үкімет комитеттің қолында болмай, ақырында Керенский үкіметінің уездік комиссары келді. С.Сей. ~ Бірақ не керек, жөнді адам шыға қоймады. Мақтанқұмар, тост көтеріп, көпіртіп сөйлеуге әуес-ақ, бірақ пәтуа жоқ.  Ш.Айт. ~ Бөкен бет- жүзі мүлдем өрт шалғандай боп лапылдап қызарып, қаны сыртқа теуіп, алға қараған күйі мелшиген де қалған. Қатты ұялды. Өмірінде бүйтіп ұялмаған шығар. Терлеп кетті. Түу, ұят- ай!  Бұл Көкбайда еш пәтуа жоқ- ау. C.Мұр.

Береке, тиянақ, тыйым жоқ. ~ Сансыз жиылыстың, сансыз сайлаудың жуан ішінде жүрдік. Сөз көп. Пәтуа жоқ. Жиналыс көп, тиянақ жоқ. Үкімет әлсіз. Үкімет комитеттің қолында болмай, ақырында Керенский үкіметінің уездік комиссары келді. С.Сей. ~ Бірақ не керек, жөнді адам шыға қоймады. Мақтанқұмар, тост көтеріп, көпіртіп сөйлеуге әуес-ақ, бірақ пәтуа жоқ.  Ш.Айт. ~ Бөкен бет- жүзі мүлдем өрт шалғандай боп лапылдап қызарып, қаны сыртқа теуіп, алға қараған күйі мелшиген де қалған. Қатты ұялды. Өмірінде бүйтіп ұялмаған шығар. Терлеп кетті. Түу, ұят- ай!  Бұл Көкбайда еш пәтуа жоқ- ау. C.Мұр.

Ақыл қонды, береке бітті. ~ Қара тазы күйге елтігендей қызыл тілін салаңдатып, көзін жұмып- жұмып қояды. Жыбырлақ Күдеріге де пәтуа біткен. Сөзден де, қимылдан да тыйылған. Тілеу, сірә, тым- тырыс қалпы. Ә.Кек.

Ақыл қонды, береке бітті. ~ Қара тазы күйге елтігендей қызыл тілін салаңдатып, көзін жұмып- жұмып қояды. Жыбырлақ Күдеріге де пәтуа біткен. Сөзден де, қимылдан да тыйылған. Тілеу, сірә, тым- тырыс қалпы. Ә.Кек.

Әлдебір даулы мәселеге қатысты шешім айтты. ~ Оның істейтіні — жұма сайын жұртқа о дүние туралы уағыз сөйлеу, тамұқпен қорқытып, ұжмақпен қызықтыру, қажыларға қонақтан-қонаққа жүру, дау-шарлы мәселеге пәтуа беру, домбыра тартып ән салуды күнәға жазу, көңіл көтеріп ойнаған жастардың жиылысына лағынет айтып тараттырып жіберу, жас әйелдердің еркекке араласпай аулақтануына насихат айту. І.Жанс. ~ Ақылы қостайды, шариғаты қарсы. Ашық пәтуа бере алмай тұспалдай салды бір кезде: — Капыр Шаддаттың да жақсы еңбегі зая кетпеген. Аспандағы сегіз ұжмақтың бірі жерде соның салдырған үйі. Ғ.Мұст.

Қол алысып, келісімге келді, шарт жасасты. ~ Сосын бұйда ұстар мен бұйда ұстар қырқысып, екі ортада елдің арасына іріткі түсіп, қиырман-шиырман болып жатқаны. Ал, Тарбағатайдағы жиында бұдан былай күллі ойрат басшысынан кещесіне дейін бір жосық, бір жәнмен жүреміз деп пәтуа байласыпты. Ә.Кек.~ Алғашқыда  бұған Құдайменде ауаланып, қызығып қалса да, пәтуа байлар жерде қолын бір сілтеді… Ә.Нұрп. ~ Ал, Тарбағатайдағы жиында бұдан былай күллі ойрат басшысынан кещесіне дейін бір жосық, бір жәнмен жүреміз деп пәтуа байласыпты. Ә.Кек. ~ Иран басқыншылығына тойтарыс бермек боп, үш жүздің баласы бас қосып пәтуа байласқан уәлі жерде осы таудың құйылысы. Т.Әл.

Байламды, тиянақты сөз. ~ Бірер рюмка ішіп, қыза бастаған жігіттер, аздан кейін «шуламайық» деген пәтуа сөзді ұмытып кетті. Б.Тоғ. ~ «Осы жер  жүзінде қол соғудан жарыс өтсе біздің ел‚ әй‚ бірінші орынды шаппай алар- ау! »  деп мырс етті шығып бара жатып.  Кісі деген пәтуалы сөзге қол соғу керек емес пе. Қ.Түм. ~ «Тату болайық» айтылмаған сөз қазақтың құлағына түзы татымай тұрған бәдік әңгімедей естіледі. Бірақ, олар дүниедегі ең бір пәтуалы сөзді орынды-орынсыз көп айтып, бәдік әңгімеге айналдырып алғандарын өздері сезбейді. Ә.Кек.