Өңі солғын тартып, сұрланды. ~ Сыңсыған орманы да жоқ. Бетпақ дала жып-жылмағай. Сұлап жатқан өліктей сұп-сұр, қураған дала. С.Сей. ~ … тұла бойына әлем-жәлем жапсырған аттан семіз көпестің кәртеміш қатындарын, өліктей сұп-сұр тыртиған қызылаш бибілерді солай қарай алып бара жатыр… И.Бун.

Тірлік нышанынсыз, сұлай көлбеп сұлық жатты. ~ Бір кезде біздің ел де осындай еді. Азияның діңкеңді қатырған ауыр ғасырлары әрең жылжып, ұзақ өтіп жатты. Өліктей сұлап, қозғалу жоқ, қимыл жоқ, дала жатты. Ғ.Мүс. ~ Есіктің тұтқасынан енді ғана ұстай бергенінде өліктей сұлаған қора тұстан созылта шырқаған ән естілді. О.Бөк.

Қатты қобалжып, өңі солды. ~ Еламан өліктей құп-қу.Ә.Нұр. ~ «Не болғанын білесің бе?»—деді маған келген үш офицер жарыса сөйлеп. Олардың түстері өліктей құп-қу екен. И.Бун.

Өңі қашты, түсі бұзылды. ~  Осы кезде Татьянаның көзі күйеуіне түсіп еді, әлгі кезде өліктей бозара қалған кескініне қан жүгіріп, бетінде ашу толқыны ойнай қалған екен, шалбарының оң жақ қалтасынан браунигін суырып келеді екен. С.Мұқ. ~ Анда-санда бұлт арасынан шел көздей ағараңдап, өліктей бозарып, жападан-жалғыз жылжып, ай көрініп қалады.  Ш.Ай. ~ Көзі қанталап, өңі өліктей бозарып кетіпті. Қатты ауырып, қиналып тұрғаны анық еді.  Д.Лон.

Қайғылы, түнеріңкі көңіл-күй жайында. * Кешегі Сағынай асы, Құлагердің Құсақ көліндегі өлімі, маңына топталған әнші-күйшілердің жұбату сауығы, – бәрі өң мен түстей. Қаратал бауыры өлік шыққандай қайғылы. С.Жүн.  ~ Бұл ауылда жаңа ғана өлік шыққандай, қатын-баланың қабағы қату еді. З.Шүк. ~ Өлік шығарғандай тым-тырыс отырған жұрт ду күлді. — Жолдастар, күлкіні қоя тұрыңдар, — деп ашу шақырды Жанайдаров. Д.Ис. ~ Өлік шығарғандай үнсіздікті әлден уақта полиция капитаны бұзды. А.Алт.

Салыстыруға келмейді, басқан ізіне татымайды. * Сырт қарағанда, әрине, Сәдірбек одан сұлуырақ көрінеді, бірақ бір сәт сөйлессең-ақ мақтаншақ, ұшқалақ екенін аңғартып алады. Ой шамасы да мінезі құсаған ойқыл-шойқыл. Кесір болмасын, одан Жүсіптің өлігі артық. Б.Нұрж. *  … олар неге келіп қажының қолын алмайды, қалай-ақ осынша тобырдың ішінде Шалтабайдың Омарбектен өлсе өлігі артық болатынын білегін бір адам қалмады екен? Б.Қыд.

Тұяқ серіппей, ештеңе сезбей ұйықтау. ~ Тауларым да тұрады қалқан болып,Соны көріп қалады арқам кеңіп. Өлі ұйқыдан осылай оянамын, Оянамын, көңілім талқан болып. М.Мақ. ~ … ақ дала ақ тонды айқара жамылады да өлі ұйқыға кетеді; іштей тынып Қойшы жүреді күйбеңдеп. О.Бөк. ~ Жүсіп көз іле алмай, шоқ бұлттардан сүңгіп өтіп, батысқа қарай безектеп бара жатқан айға қадалған бойы ұзақ жатты. Өзгелердің бәрі де өлі ұйқыда. Д.Ис.

Тіршілік нышаны байқалмайды. ~ Жұрт ұйып қалған. Маңызды оқиғадан құр қалардай, құлақ біткен қалқаң етіп көтерілген. Дәл қазір от шайтан атып шығардай өлі тыныштық. З.Жек. ~ Алматының аспанын да, халқының көңілін де бұлт торлаған. Сәске мөлшері. Жазушылар одағының үйіне кірген із бар да, шыққан із жоқ. Ал іші өлі тыныштық. Т.Жұрт. ~ … дөңгелек ақ сағаттың бірқалыпты сыртылынан басқа тырс еткен дыбыс жоқ. Өлі тыныштық. Д.Әш.

ӨЛІ ТЫНЫШТЫҚ ОРНАДЫ

Айнала тым-тырыс бола қалды. ~ Маңайда өлі тыныштық орнады. Барлық ойқастап жүрген аңдар үдере, үрке бұлаққа қарай қарады. Қ.Мүб. ~ Бiр кез араларында өлi тыныштық орнады. Ерсұлтан күрсiнiп қойды. Ә.Ыб. ~ сампылдап сөйлеген радионың үні өшті, әңірейген үлкен үйде шыбынның ызыңдағаны естілердей өлі тыныштық орнады. Д.Дос. ~ Түн жарымынан асқанша Сатай мазарының басында өлі тыныштық орнады. Қ.Түм. ~ Әр кабинеттен мұғалімдердің шаңқылдаған даусы шыққаны болмаса, өлі тыныштық орнаған. Г.Егем.

Тіршілік нышанынсыз, жылусыз төсек. ~ Егер мен қазір осы айтқандарымды істей алсам бар ғой, өмірден басқа еш нәрсе қаламай-ақ мына өлі төсекте тағы жүз жыл жат десе де қыңқ етпей үн-түнсіз жата беруге риза едім. Н.Кел. ~ Менің енді ешқашанда мына өлі төсектен тұра алмасымды мүмкін оның сәби жүрегі сезетін шығар. Н.Кел.

Жансыз дүние. ~ Жігіттің арғы жағы сайрап тұр — жүгірген аң, ұшқан құс, жайқалған өсімдік — тірі, өлі табиғат және адам арасы ине жүгірмейтін мәңгілік байланыста. М.Қаб. ~  Ал, киелі кітаптар болса Жер бетіндегі «тіршілікке қолайлы жағдайды» Құдірет Иесі жаратты дейді. Соныңмен, ғылым тіршілік өлі табиғаттан эволюция нәтижесінде шықты деп біледі. С.Ел.