Аласұру, екілене әрекет ету туралы. ~ Машина оқалақтаған сиыр құсап ойқы-шойқы жортып келеді. Бензин орнына багына арақ құйылғандай.  Ш.Мұрт. ~ Шырмалып қалма, құнанға қамшы ұрмай, ауыздыққа сүйен де отыр.  Жел жағыңды берме.  Бұл оқалақтаған өгізше емес, үстінде ойнамай алға қарай етпеттеп отыр. Т.Әл.

Есінен айрылғандай күйге түсті. ~ Кешкі астан кейін қайтадан кабинетіне кіріп, мана бастаған журналдағы мақаланы қайтадан оқымақшы болған.  Бірақ, көзі жүрмеді, оқалақ тиген сиырдай көңіл шіркін байыз табар емес. Ә.Тар. ~ Тәркілеудің белсендісі не жыны барын білмеймін, орыс мұжығын айналып өтеді, ұңғысы үңірейген мылтығынан қорқады… ал, бишара қазақты оқалақ тиген сиырша сүкектетіп қуады-ай…»  Д.Досж. ~ «Әй, кісіге тыныштық беремісің, жоқ па?» деп дауыс көтеріп еді, анау оқалақ тиген тайыншадай мүлдеп құтырып кетті.  О.Сәрс.

Ештеңе етпейді, арзымайды. ~ «Қой сойып керек емес» деп, шалдарға да ақыл үйретті, оны да кешуге болады. Оның бәрі оқа емес, шалдар үндемес еді ғой. Ж.Айм. ~ –  Оқа емес, турасын айтсам, тiптi, маған жаман да болған жоқ, бiраз нәрсе аңғарып қалдым, – дедi Сейiт те әзiлдей жымиып.  Р.Рай. * — Тоздырып тастапсыз ғой,— деді Мейрам. — Тозса көшіртіп алам, оқа емес.  Ғ.Мұст. * – Оқа емес, турасын айтсам, тiптi, маған жаман да болған жоқ, бiраз нәрсе аңғарып қалдым, – дедi Сейiт те әзiлдей жымиып.  Р.Райым. * — Ғафу ет, апа. Әңгімеңізді бөлдім білем,— деді Жәзира қысылып. — Оқа емес, жаным.— Сәлима өз ойынан айыға алмағандай көзін уқалап, төмен қарап сәл отырып қалды.  М.Сүн.

Оқ жаудырды. ~ …Жолдасы Абылайдың батыр Жібек, Майданда от шашқандай оқ шашатын Сырттаны Бәсентиін ер Сырымбет …  М.Жұм. ~ Сәл кеңіске шыққандар сайысып кеткенмен, тар арнаның табанында қалғандар көкке қарай атқылап, босқа оқ шашқандары болмаса, еш қайран қыла алмады.  Ә.Кек. ~  Әлгі оқ шашқан үлектерінің де үндері өшкен жоқ па? Ә.Кек.

Жаны сірі д.м. ~ 1916 жылдың оқиғасына байланысты Амантайдың қимыл-қайраты турасында ел арасына ертегі сияқты, нелер ғажап кеңестер тарап кеткен, ел оны ертегінің, «оқ өтпейтін, қылыш кеспейтін», ешбір қауіптен сескенбейтін «көзсіз ері» көріп алған. С.Мұқ. ~ Осыдан соң биік тауды паналаған Жалғызкөз жол тосып адам аулайтын болады. Ел-жұрт ақылдасып, оның көзін жоюға талай азаматты жұмсайды. Бірақ, Жалғызкөзге оқ өтпейді, қылыш батпайды. Ғ.Біл.

Бас көртертпейтін қалың оқ жауды. ~ Екі жақтан оқ қардай борады. Мылтықтың күшейе түскен гүрсілі жер жарып, сарбаздардың құтын қашырып барады.  І.Ес. ~ Соның арасында енді мылтық дауысы батыстан да шықты, екі жақтан бірдей оқ қардай борады.  Б.Қыд.

Өткір тілді, шешен. ~ — Оқ көмей, орақ ауыз би болсын десеңдер, біздің бабалардың аруағын сыйлаңдар,- десін екіншісі шіреніп. Ә.Кек.

Ашу шақырып, қаһарлана сөйледі; айбат шекті. ~ Оқ жыландай ысқырды, Дыбысынан ызғар сап. Жолатпай ерден ешкімді, Болды өлердей қызғаншақ.  С.Мұқ. ~ Бүгіліп-ақ қалыпты, байғұс. Оқ жыландай ысқырып, ханға сәлем бермей жүретін кемпірдің әзі еді.  К.Қаз. ~ Бұрын сынықтан сылтау тауып, оқ жыландай ысқыра келетін Нұртай бұл күнде Күреңбаймен шүйіркелесе сөйлесетін.  С.Ом.

Қылмың қақты, қылмаңдап, еркінси, наздана қимылдады. ~ Қасымда тіземе тізесі тиіп отырған оқ жыландай қайқаңдаған қиғаш көз құдаша қыз: — Жезде, аузыңызға сөк салып алғансыз ба, үндемейсіз ғой, — деп ыржақтады.  Н.Сер. ~ Сүймен тиген тастан шыққан түтіннің жіп-жіңішке жіптері тез еріп кетпей, оқ жыландай қайқаңдап, баяу тербеліп тұрып алады. М.Қаб.

Бірнеше метрге дейін атыла алатын жыланның бір түрі. ~ …Әлдекім сақ-сақ күлді. Жоқ, сақ-сақ күлкіден бұрын мойныма ұзындығы метр де, жіңішкелігі сантиметр оқ жылан орала кетті. Оқ жылан ысқырынады деуші еді, мынадан сылдырлаған әуезді үп шығады. Атып тұрдым.  М.Қаб. ~ Сол кезде қара шұбар оқ жылан, тоқпақ басты топ жылан, алты құлаш су жылан, ала бауыр у жылан атып шығады қап ішінен. ҚЕ.