ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Неше түрлі. ~ Несін сұрайсың?-Дәмелі сан алуан жаңалыққа кәнігі болған ыңғай танытты. С.Ом. ~ Жүсіп-Иосиф Гербурт қазақ арасындағы сан алуан ертегі, ұлағатты сөздің көп екенін бұрыннан білетін. І.Ес.

~ Санасы сан саққа жүгіріп, ойы онға бөлініп отырса да, сол баяғы сырбаз қалпын сақтап, сыртқа сыр алдырар емес. Д.Рам.

~ Үлкен дөңгелек қана емес, жалт-жұлт еткен ұсақ нүктелер де көрінеді. Сан жеткісіз самсаған жұлдыз тәрізді. Үкідегі су толқынына билегендей дір-дір етіп теңселе түседі. Төбемдегі аспан теңіз түбіне қапан түсіп үлгірген?! Ә.Сәр.

Ақыл-ойының дамуына түрткі бодды, дүние танымын кеңейтті. ~ Ендеше, тарихын танытам, еңсесін көтеріп, елдік санасын оятам деп жүрген сенікі бос әурешілік қана емес, есалаң ақымақтық. М.Мағ. 6 — Сендер халықтың санасын ояту үшін еңбек етіп жүрсіңдер. Сендер айтқан келелі әңгімеден кейін, санасы оянған ағаларыңның бірі мен деп білерсіңдер, қарақтарым. Сол еді айтайын дегенім. Т.Әбд. ~ — Біздің Мешпет сауық- сайраннан ат-тонын ала қашушы еді. Әсетжан, әнің шын-ақ құдіретін танытты. Жүрегін жібітіп, санасын ояттың-ау бір… Қ.Тол.

~ Ақтөс бірде қарсы беткейдегі қаптай жайылып жүрген сан жетпес қар сияқты ақ түстес хайуандарды көріп таңғалған. К.Сег. ~ Өзінің Мұртазасы да кебенек киіп кеткен. Бірақ келгені қайда? Қалды ғой шексіз Сібірдің бір түкпірінде. Сүйегін қайдан іздерсің?! Сан жетпес қарағайдың қайсысының түбінде қалды? Ш.Мұр. ~ Ал, ол өріс болса бәріне әсер ете алады. Бәрінің тағдыры соның қолында. Соның жасампаздығынан сан жетпес физикалық формалар өмірге келген. Бұл өрісті Планк Сана деп отыр. С.Ел. ~ Балуан күресіне де, айтысқан ақындарға да, жамбы ататын мергендерге де тіккен жүлделеріне сан жетпейді, шама жетсе бақ сынап көріңдер… Б.Тоғ.

Неше түрлі ойға беріліп, басы қатты. ~ Қайта санасын сарсаңға салып, қиялын сандалтқан ой ағыны тентек толқындай ереуілдеп өршелене түседі. Шіркіннің сабасына түсіп саябырситын кезі болсашы! Ө.Кәр.

Пәлендей пайдасы болмаса да, адам қарасын арттыру үшін қосылды. * Қасында осы Жігітектің ауылнайы, о да ожар, даңғой, ақылсыз Жігітек Дүйсен бар. Екеуі сан көбейту үшін атқосшы қып үнсіз жігіт Сәлменді ертіп апты. М.Әу.

Ойын сан-саққа жүгіртіп, әуре болды. ~ Сонда Жасынның үш жыл бойы санасын сарсылтып ойлаған ойлары, жасаған образдары, фантазиясы мен философиясы сөз етуге тұрмайтын болғаны ма? Д.Ис. ~ Мен оны бостандығынан айырдым ғой. Ішінде шырмауықтай шарпысып, санасын сарсылтқан, миын жеген сергелдең ой аз емес шығар. Д.Ис. ~ Үйді үйге кіріп сұраудың да ретін таппады. Не деп барады, ұят емес пе, әрі ол біреудің үйіне бара қоятын бала емес қой. Ойы сан-саққа жүгіріп, санасын әбден сарсылтты. Д.Рам.

Құдырет-күшін, сәнін таныта дәурен кешті, паш етті. ~ Бұлар керек адамды қырмақ үшін, Өзі билеп, салтанат құрмақ үшін. Шәк. ~ Аулынан аттанып, қызықты дәуренімен қоштасар алдындағы қыздың ең соңғы рет емін- еркін салтанат құруы сияқты екен бұл. Б.Мом. ~ Қыдыр дарыған Қамбар төренің өзін жырға қосты. Сөйтіп өзгеше, бұл өңірде бұрын- соңды болмаған бір салтанат құрдырып еді. К.Сег.

Жап-жарық боп көрінді. ~ Осымен ел жататын мезгіл әбден болғанда, Қалбағай жылқының күншығыс жағына шығып жер шалып, енді жылқыға қайта келгелі тақап қалғанда, күнбатыс жақтағы ай сәулесі түсіп тұрған боз төбеден самаладай болып жаудың көң шоғыры шыға келді. М.Әу. ~ Бір сәт Сабалақ Сарбастың шыр ете түскен даусы естілді: — Бидас аға, ана қара, жерде самаладай болып шам жанып жатыр! Шам! М.Қан. ~ Жеті жұлдыз орындарына барып іліне-іліне қалған соң бұрынғысынан да бетер жайнап, самаладай болып мың құбылып жар-қырай түсті. М.Қан.