ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Жау қатарын бұзып өтті, соққы берді. ~ Қалаға баруға қауқар жоқ, барған күннің өзінде шеп бұзар қауқар жоқ. М.Мағ. ~ Ол минуттарда сен окоптан басыңды көтере алған жоқсың, қараңғы қапастай қара ойың маған белгілі. Егер жау шеп бұзып өте қалса, лып етіп солардың қатарына қосыла кету еді. Р.Рай.

* Ренжімесең барғаным жон болар, ─ деп күректей алақанымен қолымды қатты қысты. ─ Ал қарағым, жат бауыр болып алыстай бермей, жиі-жиі келіп тұрсаңдаршы ауылға. Шет жайлағанның қызығы болса, біз де көргенбіз. Айналып келіп таптық қой туған жерді. С.Шайм.

~ Аттанып шыққан жеріңді айт, аттандырған еліңді айт! Бетке ұстаған патшаң кім? Шепке ұстаған батырың кім? Мұнда келіп неге қағындың? Ғ.Біл.

Дұрыс деп санады, қарсы болмады. ~ Әйтсе де жан баласына тіс жарып «иә, солай еді» демегені рас. «Наурыздың жолына құрмалдығым»,— деді. Жас келіншектің мұнысын ел шет көрмеді. М.Сүн. ~ Ұлбосын Күреңбайды онша шет көре қоймаса да, құлақкесті құл атанған жоқ- жітікке басын байлағысы келмей, ретім келмейді деп бірден меселін қайтарып тастаған. С.Ом.

Қайғы-мұңын айтып, көңілін босатты. Не де болса, шалдар шер тарқатып, жастар думан-датқан торқалы тойдан ол сынып қайтты… Т.Әл. ~ Қаралы жиында сөз сөйлегендер Таласбек ағаның өмірі мен шығармашылығы, адамгершілік қасиеттері жайында шер тарқатты. БАҚ ~ Ініңізді қасыңызға алып жатыңыз да, шер тарқатып, емін-еркін әңгімелесіңіз, ағалық ақылыңызды аямаңыз. М.Қаб. ~ Дауысында әзілі де, кекесіні де қоса байқалды. Бұны Бұқабай қыздың беті бері қарағандығы деп ұқты. Енді тек уәдені көлитіп ең болмаса құшақтап, сүйіп, бір шер тарқату керек. С.Ел. ~ Қарияның бұл қылығын Нұрлан өзінше ұғынды: алты ай қыс мал ішінде күн өткізген шал, анда-санда түскен қонақтармен әзілдесіп шерін тарқататын болар, егер сараңдығы ұстамаса… З.Шаш.

Қайғы-мұңға айналды. ~ Берсін атам, малға сатпай, теңіме, Маған жолдас ол мал болмас, ер болар! Құр қызықсаң ата заты, тегіне, Көзің нұры балаң өмірі шер болар. М.Жұм. ~ Жігіттің әкесіне хабарлады, Шер болып кеудесінде сан арманы. БС "Кенжекей…" ~ Ертең кіндігімді кескен, ата– бабамның сүйегі жатқан қасиетті топырақтан әр қадам ұзаған сайын соның бәрі қосылып жүрегіме шер болып қататыны, өзегімді өртеп, қанымды қарайтатыны белгілі. О.Көш.

~ Ақтарыла жөнелгісі кеп күмбірлеп құлшынады. Көкірегінде көптен шер болып шеменденіп жатқан ащы запыран күйін домбыраның тілімен ағындап тұма бұлақша атылғысы бар. С.Ел.

Менсінбей қарады, күпсінді, әлдеғандай болды. ~ Менің білуімше, мырза атанып, шекелерінен қарайтын Әбжат Байдалин, Бексұлтан Әленовтар ел бозбалаларының шәлдірік өлеңін жазады… С.Ом. ~ Орманшылыққа кіргелі Айтқали да ортан қол азаматтай тұрмысын түзеп алған. Не ішем, не кием демейді, жұрт секілді бұл да қазір шекірейіп шекесінен қарайды. Ә.Асқ.

Шектен шықты; намысқа тиді. * Қаңтарбай көп сөйлемейтін, қашан шеннен шығып кеткенше анау-мынауға қыза қоймайтын. Дәл осы жолы Бойковқа да, топ ағаларына да тиісе қояйын деген ойы жоқ еді. С.Омар. * Аралбайдың жаңағы сөзі Бойковтың онсыз да шеннен шығып, шеңбер атқан ашу-ызасын еселеп жіберді. Іші өртеніп барады. С.Омар.

Асықпай іздеп, өз қалағанын таңдап алу туралы. ~ Онда көрейік. Үйді шекесінен шертіп жүріп таңдайық. Жақын жерден. Ауыл үйдің арасы жақын болу керек. Қ.Түм. ~ «Бізге кел, бізге кел!» деп тәтті тоқаштың шетін шығарып қызықтырған көп мекеменің шекесінен шертіп жүріп, Алматыдағы әйдік өндіріс тресіне экономист болып орналастым. Т.Сәу. ~ М ы р з а б е к. Біз әлі сүр бойдақ. А қ а н. Біздің колхозда қандай тамаша қыздар бар. Шекесінен шертіп жүріп үйленесің. Қ.Мұхамед. ~ Ажырасса, қартайып тұрған жоқ, қырық бес жас деген не жігіт адамға? Мамырбектің әлі шекесінен шертіп жүріп қыз алуға шамасы бар. Шіркін, қандай қыздың бақыты жанып, маңдайы жарқырап тұр екен деші. Қ.Жұм.