Әбден ысылған, жинақы. ~ Өткелшінің сұқты көзі өзіне бөлекше қадалғанынан қаймықты ма, әлде жасы үлкен әріптесінің бейтаныс жанға жылы шырай танытып қалбалақтағанда өзінің үнсіз, елемей қойғанын әбестік көрді ме — сары жігіт те созалаңдай көтеріліп, ерін емеурінін білдірді. Өзі ұзын бойлы, таралғыдай тартылған жігіт екен. М.Сүн.

Жөнсіз салғыласу, таласу туралы. ~ Еліктегіштік қасиет ерімізден әлі де түспей, таралғыға таласып, құйысқанға қыстырылып келеді. Ө.Орал.

Шамасы, дәрежесі бірдей. ~ Дегендей, тосу келді енді. Партия беріп басшылық Кедейлер жеке меңгерді. Байға жасап шабуыл, Таразысы тең келді. Ә.Тәж. ~ Таразысы тең келді талғамымның, Е, Қудай бақытты ет деп жалынамын. Қырандай қанат жайып ұмтыламын, Бақ іздеп биік шыңның асқарынан. Ә.Пош.

Сатып алушыны алдап, тауардың салмағын дұрыс көрсетпей, пайда тапты. ~ Таразыдан жеп, халықтың еңбегін алдаған саудагер тасбақаның денесіне, күң жұмсап, құлды дүрелеп, еңбек ақысын бермей, өзі еңбекке қолдың ұшын да тигізбеген, жатыпішерлердің жанын Алла тағала аямайды. АҚ "Арпалыспен…" ~ Көне Мысырдың "Марқұмдар кітабында" мынандай жазулар бар екен: « Мен ағын суды бөгемедім. – Мен ешкімді өлтірген жоқпын. – Мен таразыдан жеген жоқпын. – Мен әлсіздерді жәбірлемедім. –Мен ешкімнің көз жасына қалмадым». Осы өлшеммен келгенде, қазір бізде қалай? Ш.Мұр.

Сыналды, талқыға салынды, бағаланды. ~ Алаштың адамының бәрі мәлім, Кім қалды таразыға тартылмаған? А.Байт. ~ Шеше, рас, ғұмыр деген қызық екен. Айбарымнан сескенгендер аю көреді. Таразыға тартқысы келгендер балуан санай-ды. Ж.Шәк.

Ой елегінен өткізіп, салыстырды; іштей бағалады. ~ Әйел осы екеудің қайсысы? Біріншіге жатқыза алмайды. Екіншісі, нағыз ессіз белсенді болуы керек. Таразысына тарта келгенде екеуі де емес тәрізді. Ж.Нәж. ~ Әуелгіде бұл да құйысқаны қопаңдап барып, ақылға жеңдірген. Таразыға тартып зерделеп көрсе, қанша жерден сәйгүлік-тұлпар дегенмен, туған жердің бір түйір топырағына татымайтын іші – боқ, сырты – түк жаман тай екен. Т.Сәук. ~ Ең жаманы – адам санасына күдік пен өшпенділік дендеп енді. Не істесек те еркімізде, есеп алып, таразыға салып істеген күнәні өлшеп–пішетін құдірет жоқ деген сенім иектеді. Д.Дос.

Қиын-қыстау шақ; басқа түскен сын. ~ Темір торлы терезе, құлыптаулы есік бар. Сол есіктің орта тұсындағы тар тесік тұтқын адамның сырт дүниемен қатынасына тар өткел болады. М.Әу. ~ Бүркеншік перде астында ұстаған бетін ашып тастады. Ел ішінің екі жақ айтыстарында жағадан алған қолдар жазылмай, тар өткел аузына тай-таласа кеп жүрді. Ә.Нұрп. * Жаратқан иесі жолын қанша қиынға салып, талай тар өткелектен өткізсе де ғұмыр сапарының соңын туған топырағына жеткізіп түйіпті. Бала-шағаның алдында аманат жанын тапсырса арманы жоқ. Адал жүріп, ақ тілеумен өмір сүрді. Ү.Жәл.

Өзімшіллік, ниеті тарлық. * Мәриямнің «гимназияны» аузынан тастамайтынын, өз жұмысын ғана ойлайтын, өз қызығын ғана қызық көретін, өзімшілдік, тар мінезін Қызылбике ұнатпайды. Ж.Айм.

Басқа түскен ауырлық; ауыр сынақ. * Жасырынып күн көрген, тар қыспақтан шығуына мықты себеп болған еңбекшілер төңкерісінің бас көтерген 27 октәбір (жаңаша 7 нойәбір) күнін Қасымбек пен Нағима ұлы күн санады. Ж.Айм.

Ұрымтал тұс. * «Тауда болар тарғыл тас, Тарықса, шығар көзден жас. Тар қолтықтан оқ тисе, Шығады сүйеп қарындас. "Қобыланды б."