Соңғы үміттен айырды. * Сол сияқты кісінің бір кездегі біреуге деген ықыласы жіңішкеріп барын, үзіліп кетеді. Бүгінгі кездесу Ләззат көңілінде қалған қимастықтың соңғы талшығын үзді. Т.Ахт.
ТАЛМАУЫТТЫ ЖЕРІ
Ұрымтал, осал тұсы. * Олар шетінен сауатты және шығарманың талмауытты жерін дәл табатын, суреткерді етекбастылықтан құтқаратын нағыз жанашырлар. Т.Жұрт.
ТАЛМАУЫР ТАРТТЫ
Әлі кетті. * Жаңа осы әзірде ғана талмауыр тартқан Құландының тыныштығын бұзған поездың, тарсылдақ үні естілді. О.Бөк. * Жүрегі суырылып, түпсіз тереңге шым батып, құрдымға құлап бара жатқандай мең-зең хал кешті. ысынып, суып ұзақ жатты. Талықсып, талмауыр тартса да, қапсыра құшақтаған қарағайдан айрылған жоқ. О.Бөк.
ТАЛМАУЫР ЖЕР (ТҰС)
Осал, ұрымтал тұсы. * — Сенен көрі көлеңкем артық шығар, — деген де, орнынан оқыс тұрып, жүре берген. Бұл сөз аузынан қалай шығып кеткенін өзі де аңғармай қалып еді, тым талмауыр жерден соққанын кейін білді. Д.Әшімх. * Қазір ел үшін талмауыр тұс болған сол бір қиын кезеңдерді сипаттап, суреттей алатын роман, хикаяттар жазылып, жариялана да бастады. Т.Мед.
ТАЛМАУ ТАРТТЫ
Осал тартты, әлсізденді. * Дарханның көңілі өзгеше мұңға беріліп, денесі өз-өзінен талмау тартты. О.Бөк. * Қызық… бейне бір құс төсек, мамыққа оранып жатқандай бой-бойы балбырап, бүкіл денесі талмау тартты да… қызық… үлкен башпайынан, саусақ-саусағынан өзгеше бір қытық жүріп, дызылдап қышығандай ма-ау … О.Бөк. * Әйтсе де екі иінімнен қос қолдап басқандай тынысым тарылып, талмау тартып отырмын. Қарным ашқаны сезілді. О.Бөк.
ТАЛМАУ ЖЕР
Осал тұс, жанды жер. ~ Мына ерлерше айтқан кесігің кісілігімді оята бастады, — деді де Жұрынтай шоқпардай жұдырығымен талмау жерден бір ұрып, оны жалманынан түсірді. К.Сег. ~ Сондықтан да мына Төлі көлге дүрліге ошарылу — қазақ жұртының ең қиын жерінен ұстап, талмау тұсынан қадалып тұр. С.См. ~ Құрдасының жанды талмау жерінен жүдемелдете тиген екі соққысы Ескенді жүн салған қанардай сұлата салды. С.См.
ТАЛМА ШАҚ
Көктемнің қара өзек кезі.
ТАЛМА ТҮС
Күннің тас төбеге көтерілген мезгілі. ~ Қарақұйрықтардың суға келетін жолы мен талма түсте көлеңкелеп жататын қалқа- қалтарысына қақпан құрды. Ол жылы аң да ығып кеткен- ді. Ә.Кек. ~ Қызық-думан талма түске дейін созылып, балуан күресі біте бергенде, бір топ салт атты бөктерге қарай шаба жөнелді. Ә.Шәр. ~ Шұбырма шуда бұлты араласқан, Тарылып талма түсте бара ма, аспан? Шынымен кеткенің бе, ей, сырық мойын, Соңыңа қайрыла бір қарамастан. А.Әлім. * Талма түс. Қыр басында қалқиған көнетоз үй – алыстан қараған көзге қалпағын алып, қол бұлғап жиынға шақырған кәрия тәрізді, сағыммен бұлдырап қана көрінеді. Д.Досж. * Бірақ ол дәл қазір талма түстің шағында шаңытқан сағымға оранып бұлдыр тартқан бұлың дүние елесінен басқа, айнала жаратылыстың айқын бедерін көріп, біліп отырған жоқ. О.Сәрс.
ТАЛМА БЕЛ
Адам денесінің арқадан төмен, мықыннан жоғары жіңішке тұсы. ~ Көбелек гүлді жібек халатты қаусырыныңқырап, талма белден бір шалып байлай салған екен, қозғалғанда құрақтай иіліп, үзіліп кете жаздайды. Қ.Жұм. ~ Қолында шағын сумка, білегінде жеңіл плащ… Жүргенде талма белі бұраңдап, желке тұсынан бір шалып бос қоя салған қолаң шашы күлтеленіп, мына қалпында еркек атаулының есін кетіргендей еді. Қ.Жұм.
ТАЛМА-ТАЛ ТҮС
Күннің тас төбеге келген тұсы. ~ Жаздың күні болғанда, Ел өзенге қонғанда, Балдырғанды Балқаштан Тулатып шанышқан жайыным! Талма тал түс болғанда Байлар қымыз ішерде, Сары нардай ыңыранып Бәйбіше саба пісерде Бірқазандай отырған Бозбаласы құралып Дәулетті үйге түсерде. Ірбіті сары самарға Сапыртып қымыз құйдырып Салқын жерге тоңдырып, Салтанатка төндіріп, Сауқым салған заман-ай! Досқожа ақын. ~ Қас қылғандай күзгі аспан шаңқай ашық еді бүгін. Талма-тал түсте қапылы, бес қаруы сай отырған елге солақай килігу көзсіздік әрі амалдың жоқтығы-ау. О.Бөк. ~ Төлеген Жібектің көшіне күн шыға ілесіп, Жібекпен Жиренбай отауында талма-тал түс шағында жолығады. М. Әу.
