Тағдырдың маңдайға жазғанына мойын ұсынды. ~ Адам дозаққа да үйренеді деседі. Құлдық тағдырына Ақназар да көндікті. Уақыт өткен соң кек те көнереді. З.Шүк.
ТАҒДЫРЫНА БАС ИДІ
Құдыреттің жазғанына мойын ұсынды. ~ Қосымбай молданың «Алла әкбар!» деген дауысы жер астынан шыққандай күңіренеді. Көз сәждеде, жүрек аллада. Тізе басқаны тілсіз күшке, жауыз тағдырға бас игендей болды, сәждеге бас қойғаны жер құшқандай, көр құшқандай болды. Ж.Айм. ~ Әр заманда, әр елдің тарихында, үміт кемесі су астындағы жартасқа соғылып, талқан болған шақта, әрбір жан өз жарасымен ыңырануға айналғанда, осындай момындыққа түсіп, мұңға батып, дін бесігінің тербетуін іздейді. Тағдырына бас иіп, үміт, тілекке қош айтып, жарық сәулені ол дүниеден күтеді. М.Әу.
ТАҒДЫРЫН ШЕШТІ
Біреудің болашағына әсер ететін іске барды. * … еңбекке қыры жоқ, ұяттан ада, кісіліктен махрұм, жиренішті әрі бұралқы пенделер ел билеуге, жұрт тағдырын шешуге, адамды біржола аздыруға кірісті, сөйтіп, бір халықты, бір мемлекетті емес, жарты әлемді қанға, қасіретке бөктіріп, жаһаннамға жол ашты. М.Мағ. * Жер бетіндегі қаншама ұлт пен ұлыстың тағдырын европалықтар ғана шешуі керек пе? Басқасын қойғанда, қашан өлмегін? Қазақтың атынан билік айтуға қай құдай өкілет берді? М.Мағ. * Сол сәтте бұл кездесу Едіге мен Үкібаланың бүкіл алдағы тіршілігінің тағдырын шешетінін ешкім білген жоқ. Ш.Айт.
ТАҒДЫРЫН ӨЗІ ТАҢДАДЫ
Өмір жолын өзі таңдады. ~ “Адам таңдау болмаған кездің өзінде де өз тағдырын өзі таңдайды” У.Фолк. ~ Досмағанбет үндеген жоқ. Тергеуші орнынан тұрып шағын терезенің алдына барып сыртқа үңілді. – Ия, адам өз тағдырын өзі таңдайды, – деді даусын созып. Н.Дәут.
ТАҒДЫРЫ ТӘЛКЕККЕ ҰШЫРАДЫ (ЖОЛЫҚТЫ, ТАП БОЛДЫ)
Басына іс түсті, қасырет шекті. ~ Кімнің басына іс түспейді, кімнің тағдыры тәлкекке ұшырамайды… И.Сап. ~ Әркім әртүрлі жаңашылдықты іздей тәжірибелік тәсілдер жүргізіп, көптеген тағдыр тәлкекке ұшырады. Ә.Ыб. ~ Жаны қандай терең еді, ойы қандай тұңғиық еді Ыбанның. Егер Ыбанда тіл болса мұның да ғұмыры келте қайырылып, тағдыры тәлкекке жолығар ма, еді… Р.Мұқ. ~ Оның удай ашыған сезімдері қанаттанып, азаптан қиналғанды, құсамен жылағанды, тағдыры тәлкекке тап болған көпті ойлап, жүрек басына зәрдей болып түйілген шер тасқыны өлең болып ағытылғалы тұр. Т.Рыск.
ТАҒДЫРЛАРЫН ҚОСТЫ
Бір жолды таңдап, бірікті, мүдделес болды. ~ Адамды туыстыратын тұрмыс-ау. Мына жұмысшыларшартараптан қосылған енбек адамдары. Бір туысқан адамдай, бір қазаннан ас ішіп, бір ұядан қаржы ұстап, барлық тағдырларын қосқан. С.Бег. Жұптасты, отау құрды. ~ Бір қызық жай: екеуі оңаша сөйлесіп, сырласып, тағдырларын қосуға келіскенкүннен бастап, бір– біріне жолауға жүрексінетін әдет тапты. Ә.Тар.
ТАҒДЫРДЫҢ СІЛЕСІ
Басқа түскен ауыртпалық; жазғанның айдауы. * … қалың көштің алды қайда жеткенін, соңы қайда қалғанын біліп, болжап келе жатқан салихалы елбасылары бар да шығар, апталарға, айларға созылған «ақтабан шұбырындының» ұзақ сапарында тағдырдың сілесіне қалған елдің, малдың өңі көрден шыққандай. Ғ.Біл.
ТАҒДЫРДЫҢ САЛҒАНЫН КӨРДІ
Басқа түскенді көрді. * Амал қанша, білгенімен не шара, мына шаруаны тастап қайда кете алады. Тағдырдың салғанын көреді де. С.Шайм. * Інім, қазақ өлшемей сөз айтпаған: «Адам жақсылыққа жарылмайды, жамандыққа өлмейді» деген, тағдырдың салғанын көрерміз. Б.Қыд. * Алдым қараңғы. Қайтейін. Тағдырдың салғанын кезінде көрерміз. Т.Ахт. * Күдер үзіп, елге қайтып, қалған ғұмырында тағдырдың салғанын көріп жүрер еді де… Ш.Айт.
ТАҒДЫРДЫҢ ҚҰРЫҒЫ
Жазғанның кесапаты. ~ Ара- арасында Монғолия мен қазақ даласына да олжа түсіруді көздеген жорықтар жасап отырды. Бірақ қанша көкжал болғанымен, тағдырдың құрығынан ол да құтыла алған жоқ. Қ.Жұм. ~ – Қайтейін, тағдырдың құрығынан құтылам ба. Жалғыз- ақ өтінішім – кесілген аяғымды сақтап қой, өз қолыммен жерлеймін. О.Бөк. ~ Қаншырдай қатқан Тағдырдың құрығы төніп, шаншылмай қалған Боз үйдің уығы болып!.. А. Исаб.
ТАҒДЫРДЫҢ КЕРМЕСІНЕ КЕЗ БОЛДЫ
Басына іс түсті, қайғыға душар болды. ~ Тағдырдың кез болып тұр кермесіне Тайпаланған талай жорға, талай тұлпар Тағдырдың кез болып тұр кермесіне Солардан жаным – тәнім ардақты емес, Орынсыз күйзелейін мен несіне?! А.Байт. ~ О бір сүйегіне басылған, кетпес таңба ғой. Бірақ құдайшылыққа келгенде, Ақбілек сорлыда не жазық бар? Өз еркімен барған емес, тағдырдың кермесіне кез келді. Бұл алмаса оны кім алады? Ж.Айм. ~ Бір кезде Қарашолақ өзінше мәдениет ошағы болған. Төрт бөлмелі ағаш үй салынып, ауылнай үшкөл ашылған. Бергі заманда үшкөл үй тағдырдың кермесіне кездесіп, ағашы, тақтайы Қарашолақтың пештерін қыдырып, бұл кезде топырағы күлтөбеден бұйырған. Ж.Айм.
