Үйірге түсе бастаған жас айғыр. ~ Кең далаға кішкентай үйірін сыйғызбай, тырқыратып қуалап болатын сәурік айғыр бар да, қыдыр дарыған байдың кереге жал құтпан айғыры бар-ау. Мен де сені келешекте сол құтпан айғырдай үйіріне тыныш, ақылы алдында, ашуы соңында жүретін зәбірсіз жан бола ма деуші едім. Ә.Нұрп. ~ Құла жирен сәурік айғыр екі байталды алдына сала қуып ала жөнелді. С.Бег.
СӘУЛІМ БОЛДЫ
Бой жетті. ~ Қыздар сәулім болғанда жүріс түзер (Халық әні). ~ Ой жағалап ойнақтаған шұнақ қара қасқа лақша ыршып- ыршып түскісі келеді. Бірақ Күнікей ыршымайды: ол енді өзінің сәулім болғанына көзі жетті. Сәулім болса, бала қаздай байпаңдап, салмақпен жүру керек. Ж.Айм.
СӘУЛЕСІН ТҮСІРДІ
Нұрын сеуіп, жарықтандырды, елес берді, сезім сыйлады. ~ Екі шалдың сол қаяусыз қарым-қатынасы жастары алшақ жатқан Сүкең мен Сәрәлдің арасына да сәулесін түсіргендей. М.Қаб. ~ Адам жүрегіндегі жылылық бейне бір атып келе жатқан таң шапағаты секілді. Бүкіл дүниені нұрға бөлейтіндей адамдық ықылас ішкі әлемге де сәулесін түсіреді. Ә.Ысқ.
СӘУЛЕСІН ҚҰЙДЫ
Нұрын төкті, жарық сыйлады. ~ Әлемге сәулесін құйып тұрған сұлулық падишасы Хансұлудың ай дидары! Тоймай қарайды Едіге, аспандағы сол дидарға. С.Ел. ~ Аспандағы ай сәулесі жер бетіне сүт сәулесін құйып тұр. Үйден шыққан Шөке іш құсталығын жалын атқан күрсінумен ортайтпақ. Б.Жұм.
СӘУЛЕСІ ӨШТІ
Қараңғылық орнады. ~ Қыздың қиылған қасындай иілген имек Ай бұлт қойнына тағы да сүңги бастаған.Өлеусіреп сәулесі өшіп бара жатты. Т.Рыск. Ізі өшті, сөнді. ~ Үнінде немкеттілік, тіпті, жымысқы кекесін де бар сияқты көрінді. Қабағы томпақтаудөңгелекше жанары қысқа сәтке зілді ызғармен жалт етіп, ізінше сәулесі өшті. Ж.Шағ. ~ Жүректе сезімнің сәулесі өшпеді, Сен жүрсің елестей, Ұмыта алмасам кеш мені, Менімен егеспей. Қаңтарда жаурадым, қалтырап, Сезімді жүректе жылыттым.. М.Сүй.
СӘУЛЕЛІ ҮМІТ
Тәтті қиял, арманға толы дәме. ~ Алдағыны Алла біледі ғой, әйтсе де көрер жарығымыз жаман болмас дейтін сәулелі үміт жүректеріне шуақ жүгірте ме, Тастыбаймен жылы- жылы амандасқандардың күнге, шаң- тозаңға тотыққан жүздерінде адам айтып жетізе алмас ерекше қуаныш белгісі бар. Қ.Жиен. ~ Пай-пай, тәтті қиялға берілгенде Қосымхан таң атқанша көз ілмейтін. Енді міне, Аманбаевтың жүрегіне жол тапқаннан бері сол сәулелі үміттің ауылы жақындап қалғандай. Т.Сәу. ~ Сүлдерімді сүйретіп сыртқа шықтым. Сәулелі үміт, арман, сенімнің бәрі Мәкеңнің күңгірт бөлмесінде қалып қойғандай. Көкірегім тоналған үйдей үңірейіп бос тұр. Т.Сәу.
СӘУЛЕЛІ СӘТ (САҒАТ)
Ұмытылмастай жарқын мезет. ~ Жан-жүрегімде мәңгі сақтап, ұмытпау үшін емес пе?!. Әлде, сол сәулелі сәттерді ғұмыр бойы сағынып өтсін дедің бе?!. Д.Рам. ~ Оңаша жолығысқан сәулелі сәттерде азып, жүдеп кеткен Қайыбының кейпіне қарап, Ақбөбектің көзіне жас үйірілетін. Ү.Жәл. ~ Сонау қиырдан күн көрінген сол бір сәулелі сәтте бала Орган қарттың көңілді отырғанын байқап: — Ата! Қатты шөлдеп кеттім! — деп қысылмай күле сөйлеп, әкесіне де жалтақтап қарап қойды. Ш.Айт. ~ Жо– жоқ, оның да ашық, сәулелі сағаттары есінде… Сонау көктемде әкесімен бірге қорықшы Дәулет үйінде демалған күндері ше?! М.Сүн.
СӘУЛЕЛІ КЕЗ (КҮН, ШАҚ)
Шуақты, нұрлы уақыт, бақыт пен қуанышқа толы күндер. ~ Тоқтап жүрек, жұмылып көз, Қашар қаны жанардың. Болып ұмыт сәулелі кез, Қараңғыда қалармын. Тамып көздің ыстық жасы, Жазықсыз гүл жұлынар. Т.Әл. ~ Сол сәт өткен күннің екінші бір елесіне ере берді ол. Сәуірдің сәулелі күндерінің бірі еді. С.Дос. ~ Ашық- жарқын, көңілді күндерді жақын достарымен бірге өткізді. Сол сәулелі шақтар оның қалғи бастаған қанатты қиялын шайқап, арманшыл асқақ көңілін көкке шарықтатып жіберді. Ү.Жәл.
СӘУЛЕЛІ БОЛАШАҚ
Жарқын келешек. ~ Білімге құлаш ұрып ұмтылган сайын сәулелі болашақ бізді қол бұлғап шақырғандай болады. М.Әбдіх.
СӘУЛЕ ШАШТЫ
Жарық төгіп, нұрландырды. ~ Сұлудай қызыл шырай бітіп таңға, Алтынды ну сәулесін шашып маңға, Ойын сап жан иесі бар мақұлық, Жерде құрт, Көлде құстар, Тоғайда аң да. С.Мұқ. ~ «Бір түніңнің рахаты бүкіл ғұмырыңа сәулесін шашып тұрады», — дегені Жүзіктің шын сөзі екен. Б.Нұрж. ~ Абай керуенінің жез бұйдасын кейінгі ұрпақтың қолына ұстатып ғасырлық қарызынан құтылды. Мұхтар рухы сәулесін шашты. Ж.Шәк. ~ Мақал-мәтелдер сол себепті де сезімді селт еткізіп, ақыл-ойға сәуле шашады. Ө.Айт.
