Он екі атадан қосылатын рулар. ~ — Он екі ата Қараул, сегіз ата Дәуіт ек, — деді Балуан Шолаққа, бұл жиынды басқарушылар,— елдің аруағын көтергеніңе риза боп, бүгін саған дәм татырып, қонақасы берейік деп ек: атыңды естіп, жүзіңді көруге құмар ек, міне бүгін көрдік. С.Мұқ. * КӘЛІМ: Самай келмесе шіренетін жөні бар. Арғы бетте құдандалы жекжаты, арқа сүйер он екі ата Абақтар отырған жоқ па! Қ.Ысқ. ~ Астың күні жеткенде, Бәйбішелер байсалды Бай асына саба артты. Алшын, Жаппас, көп Шекті Он екі ата Байұлы Жолдың шаңын боратты. Н.Байғанин

Неге түрлі. ~ Домбырам екі ішекті қолға алайын, Түрленіп он екі алуан ән салайын. Баласы жүйрік айғыр атқа ұқсайды,

Мен неғып бұл өнерден құр қалайын, — деп, домбыраның төменгі шегін дың еткізіп, кілт тоқтады. А.Жақс.

Толған ай. ~ Талпынып он бестегі айға көңіл, Ән еді Ақан салған «Майда қоңыр». Т.Әл.

Бүкіл болмысымен, түп-тамырымен, жапырыла құлады; түгі қалмады, ойсырай жеңілді. ~ Бір заманда, бәлкім, су деңгейі астыда, аркан бойы төменде ғана тұрғанда қақ ортаға бірнеше түп қатын сексеуіл біткен екен, жер астындағы су біржола қашқан соң ол да аптапқа шыдамай, тұқым-тұяғымен омырыла құлапты… М.Мағ. * Бірақ ол өмірдің бір қалыпта тұрмасын сезсе де, нақақ қандардың киесі ұрған рақымсыз империяның арада не бәрі жарты ғасыр өтпей омырыла құлайтынын, қазақтың тәуелсіз ел болатынын, өздерінен гөрітәлім-тәжірибесі мол, азат ұрпақ бақытсыз аталарын кінәламай, тарих тозаңынан тазартып алатынын білген жоқ. Қ.Жұм. ~ Нөсер бағанағыдан да қатты. Ағаш іші енді алаңқы жердей тасырлап кетті. Омырыла құлаған құз-жартастай төніп келген қошқыл бұлт арасынан құлақты жарып жіберердей шатыр-шұтыр етіл от жарқылдайды. С.Жүн. ~ Тіпті күш ала алмағасын қаз-қатар отыра қалып‚ жарыққа салмақ салған кезде‚ әжептәуір жар жиегі омырыла құлады. А.Алт. ~ Жас баладай апыл-тапыл басқаны аңғарылды, дiзесi дiрiлдей адымдағаны бiлiндi. Сөйткенше-ақ, кескен теректей қайтадан омырыла құлады. Ә.Ыб.

Тым арық, құр сүйегі қалған д.м. ~ — Басың қатты– ей, сенің! — деп, омыртқасына жабысқан аш құрсағын қос алақанымен басып, Колька жыламсырап тұрып қалады. Ә.Тар.

Жанын шығарды, тас—талқан қылды. ~ Санамда ырқыма бағынбайтын көтеріліс болып жатыр. «Оны қайтсем, мынау қалай болады?», «анау не болды?» деген қара дүрсіндіктің омыртқасын сындырған күрделі ойым осы шығар? Ә.Ыс.

ОМЫРТҚАСЫН ҮЗДІ

Өлімші қылды. ~ Бір жолы, тіпті, Шақанды аяғынан іліп түсуге аз-ак қалды. Омыртқасын үзген екінші оқтан соң

ғана құлаған. М.Мағ.

Сау-тамтығын қалдырмады. ~ – Содан кейiн не бопты? – Не болушы едi, түз тағысы қойсын ба, алып ұрып омыртқасын бiр-ақ опырыпты. Т.Сәу. ~ Екі айналуға келмей– ақ бір мақалдың омыртқасын опырып, жартысын жұтып қойғаның қалай? С.См.

Жым болды, артын қысты. ~ Шыны ма дегендей тракторист мыштай болды. Бекет албастыдай төнген жылқышының кейпін көріп ығысайын деді. Қ.Ысқ. ~ Уәзірдің жүні жығылып, мыштай болды. Ә.Ыб. ~ Жалғаншылардың зәресі ұшып кетті білем, тіпті аузындағы сөздерін де дұрыстап айта алмады. Екеуі де өткір боп көрінетін жалақор көп алдында мыштай боп ықтап кетті. Ғ.Сл.

Аяғын ақырын, еппен басты; басқан ізін білдірмей, жасырын жүрді. * Біреу-міреудің көзі шалып қалмасын. Мысықтабан бол! – Айнұр екі айтқызбаймын дегендей имек қастарын маңдайына түйістірді. Ш.Құм. * Жеміне шапқалы тұрған жолбарыстай әр дыбыс, әр сыбдырды қалт жібермей, жиі тың тыңдап, еппен, мысықтабандап басады. К.Сег. * … баукеспе ұрыларша сырт көзге жымын білдірмей мысықтабандап барып күнде құшақтасып қайтатын ақ білек, бұраң бел, күлім көз келіншек: «Қайтесің, қамшылама қасқа атымды, қыздардан артық көрем жас қатынды… » деп әндете жөнеледі. З.Қаб. * Жарма есікті ашып, мысықтабан жайлап басып енген мұны көріп, саусағымен іліп шақырып, кеңес өткізетін ұзын үстелдің шетін мегзеді. Д.Досж.

Қара ниет * Өзi мойындағысы келмесе де, осындай бiр сойқан болса екен деген мысық тiлеу көкiрегiнiң тереңiнде бұғып жатқан секiлдi. Т.Сәук. ~ «Шай қойсам ба екен? Әй, соны кім ішеді? Анау енді бүгін түгіл ертең тұрмайды. Қандай көкайыл! Әр сөзі өңменіме атқан оқтай қадалды– ау! «Көгерме! Қу бас өт» дегені не сұмдық! Әй, сонда бұл мысық тілеу шіркін өз балаларына қастық ойлағаны ма? С.См. * Осы жерде қазақты өзінің, дұшпанға, жатқа кетсе де қазаққа бұйырмасын, бұйырса маған ғана бұйырсын дейтін мысық тілеуі, қысқасы отарлық “дәурен” кезінде қалыптасқан ең анайы ментальдік сырқаттары сүріндірді. Т.Әсемқ. * Әсіресе, мына мысық тілеу директорыңның көзіне неге тікен болып қадалғаныма түсінбеймін. Б.Тоғ. ~ Тапсырма қиын, мұғалім қатал. Орындамасқа, ойланбасқа шама жоқ. − Осыны неге әскерге алмайды екен, − деп, Жолдасбек тағы бір мысық тілеу айтты. Қиналған шығар. Ш.Мұр.