Жаңа туындысын жариялады. ~ … ұлы аруақ жөнінде тарихта және ел аузында қалған жәдігерлерді жинақтап, «Ер Жәнібек» кітабы етіп қазіргі қазақ оқырмандары назарына ұсынғаны еді. Ж.Шәк. ~ «Елім-ай» шығармасының бірінші бөлімін түгелдей осы кітапта оқырмандар назарына ұсынып отырмыз. Н.Әбу.
ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР
Бұл категорияда сөздікте келтірілген 25 мың фразеологизмнің ішінен пайдаланушы іздегендері ретімен көрсетіліп отырады.
ОҚЫРА ТИГЕН ӨГІЗШЕ (СИЫРША, ТОРПАҚТАЙ)
Есі шығып, өлер-тірілерін білмей қимылдады, аяғын о жер бұ жерден басып, тапырақтады. ~ – Оқыра тиген өгізше тапырақтаған әлгі бір жігітің кім өзі, оң иығымды салдыратып кеткенін қарашы, көзі оқтай… Ғ.Қаб. ~ Бiр кезде мотор үнi гүр етiп оталды да, «рафик» орнынан оқыра тиген сиырша оқалақтай атырылды. Ә.Ыб. ~ Танысқым келді, бірақ Исаның көп балконға қарап, шұрқырай кісінегенінен кейін танысуға құлқым соқпай қалды. Құлқым соқпағасын оқыра тиген торпақтай әдейі тапырақтап, реверанс жасадым. М.Қаб.
ОҚЫҒАН АЗАМАТ
Білімді, ел тағдырына бейжай емес, халқына жол көрсете алатын азамат д.м. * Қазақ жаужүрек ел болып қолына пышағын алып, жалаңдап төңкерісті күтіп отырған. Анығында солай ма? Қалың бұқара тұрсын, төңкеріс боларын, одан кеңес өкіметі орнарын әуелі оқыған азаматтардың, саясатшыларымыздың қаншасы алдын ала болжады? Ж.Айм. * Қазақ жұртының өткен күндеріне көз салғанда, оқыған азаматтарының артынан ерген күндері аз да болса мағыналырақ, тәуір күндердің бірі деп саналады. Сол оқыған азаматтың тұңғышы, алғашқы шыққан көсемі болған Ахаң… М.Әу. * Оқыған азаматтардың әрқайсысы- ақ барып көріп, хат жазса да, қыздан жауап ала алмайды. Тегі қыз әкесінің ажарына қарайтын болса керек. Ж.Айм. * Сенің кейінгі кезде шұғыл өзгеріп, жаңа сипат, соны жөн- жосық тапқан, болаттай шыныққан қалпында, атың бақташы демесең, анау- мынау оқыған азаматқа бергісіз ұшқыр сана- сезіміңе, әдемі тұрпатыңа көңілім тояды. С.Омар.
ОҚШИЯ ҚАРАДЫ
Ұнатпай көз тастады. ~ Сіз бұл үйге менің кім екенімді айтпай-ақ қойыңыз. Тезек теріп жүріп адасып кеткен екен, тауып алдым дей салыңыз,— деді. Дуана Ақбілекке оқшия қарап: — Ә, балақайым! Өтірік айтқан жарай ма? Өтірікші алланың дұшпаны ғой,— деп аяңдай берді. Ж.Айм. ~ Боранды Едіге Қаранардың үстінен жанында тұрған Сәбитжанға оқшия қарады: – Сен, шырағым, шошаңдамай азырақ сабыр ет, – деді даусын көтермеуге тырысып. Ш.Айт.
ОҚУЫН ТАСТАП КЕТТІ
Оқуын аяқтамай кетті. * Бір кезде бастауыш мектептің дырдай мұғалімі еді, сол тышқанның терісіне бола Семейдегі сырттай оқуын он жылға созып, ақыры екеуін де тастап кетті. Қ.Ысқ. * Оны кейінгі уақытта бір ой жеңді: Уақытша, ең болмаса бір жыл қызмет істеп ақша тауып кайту. Бірақ институтты, оқуды, жолдастарды тастап кету қиын. Б.Бұлқ. * Мен, шынында да артиспін. Баяғыда зооветке түсердің алдында консерваторияның актерлік факультетінде бір жыл оқып, тастап кеткем, — деп, ішек-сілесі қатып күлген бетінде Дәнешті құшақтап, жауырынынан қағып, есін шығарып жіберді. Қ.Жұм. * Тоштаннан кейін үйден үй аралауға кішкентай Көпен шығады. Кәдімгі бізбен бірге оқитын Көпен. Біраз болды, ашыққан соң оқуды тастап кетті. С.Мұратб.
ОҚУ ОРНЫ
Білім беру мекемесі. * Муравьевтің ақылымен Николай тұңғыш ұлы, біздің геройымыз – Александрды Сібірдегі ең жақсы оқу орны саналатын қазақ-орыстардың, офицерлік школасына жіберген. С.Мұқан.
ОҚУ ҚУДЫ
Білім іздеді, ғылым жолына түсті. ~ Басқа жұрт балалары оқу қуған, Біліммен өз жұртының бетін жуған. Ішіп-жеп, босқа жүрсе хайуан малдай, Адамзат жер жүзіне не үшін туған?! М.Жұм. ~ Сізге де, басқаға да жәрдемдесуге мен даярмын ғой, Ақан аға. Әйтпесе несіне оқу қуып алыста тентіреп жүр дейсіз. С.Жүн
ОҚТЫҢ (ТЕКПІНІҢ, ҚЫЛЫШТЫҢ) АСТЫНА АЛДЫ
Бар күшін салды. * Неміс танктері шепке өтіп кетіп жауынгерлерді оқтың астына алды. Қ.Аманж. * Ашуы қайтпаған Ерман Жайдарыны тұра тағы текпінің астына алды. Б.Майл.
ОҚТЫ ҚАРДАЙ БОРАТТЫ
Оқ жаудырды, қалың оқтың астында қалдырды. ~ — Үйренбегенге қорқыныш, ол. Үйренген кісіге, аспаннан самолеттер, жерден зеңбіректер оқты қардай боратып жатқанда, солардың жер-көкті талқандағандай даусы, масаның ызыңынан артық әсер бермейді. С.Мұқ.
ОҚТЫ ҚАРДАЙ БОРАТТЫ
Оқ жаудырды, қалың оқтың астында қалдырды. ~ — Үйренбегенге қорқыныш, ол. Үйренген кісіге, аспаннан самолеттер, жерден зеңбіректер оқты қардай боратып жатқанда, солардың жер-көкті талқандағандай даусы, масаның ызыңынан артық әсер бермейді. С.Мұқ.
