ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Алғашында, әуелде. ~ Содан кейін дария өлкесінде тың дабыс шықты. Бұл дабыс Түркістан еді. О баста Түркістан кім екенін де ескерген жан болған жоқ, басқа өлген адамдардың аруақтарымен сөйлесіп жүріпті. Ж.Айм. ~ . Кейін оның бәрін ықшамдап, қазірге көлеміне түсірген. О баста бақандай үш сағаттық кино болған деседі. С.Үс.

Ойын, ниетін қас-қабағымен, ишарамен білдірді. ~ Балта шеттеу тұрған ондатр бөрікті адамға жақындап келіп бас изеп амандасқан нышан танытты. С.См. ~ Енді ұябасар‘‘соңымнан ер’’ дегендей нышан танытқан ана қыранға жас қанат бала қыран ере жөнелді. М.Әбдір. ~ Анашым, қалайсыз – деп, жұп-жұқа, қан-сөлсіз алақанын қолына алып, аялай сипаған ұлын көргеніне қуанғаны болар, сәл езу тартып, күлген нышан танытты. АҚ. «Әкем болса…»

Еш белгі жоқ. ~ «Шынында да, мынау басы айналған торғай ғой» деп тұр. Ешқандай нышан жоқ. Т.Әл. ~ Оның сол баяғы тұнжыраған қалпы. Суыққа шарпылып қабарытқан бетінде бүлк еткен бір нышан жоқ. Мелмиген де қалған. Ә.Кек. ~ Өмір бойы. Жігіттік алау шағы өтті — үй жоқ. Қарасақал кемел кезі өтті — әлі пәтерде. Енді ақсақалдық кез келді — баспанадан нышан жоқ. Т.Әс.

Ықыласын көрсетті, ниетін танытты. ~ Бұл күлді. Екі солдат та көңіл жықпас нышан білдірді, күлген болды. Ә.Тар. ~ Дәурен биіктен күн барында өткен сияқты еді ғой. Киелі үйік ешқандай нышан білдірмеген. Ә.Кек. ~ — Сен де қайдағыны табасың? — деген кейiген нышан бiлдiрiп. — Көңiлсiз келсем, шаршағамын да. — Iшiне қыпыл кiрген соң, аузынан сөзi сенiмсiздеу өрбіді. Ә.Ыб. ~ Ол артық тіл қатпады. Қызға иек қаққандай бір нышан білдірді. Х.Ес. ~ Бұл айтылған сөздердің тасасында тұрған меңзеуді түсінбеген кісі болдым да, капитан Немоға құлағым сізде дегендей нышан білдірдім. Ж.Верн. ~ – Қайдағы жылқы?! Тағы неден жаздым? Батыр-ау, не сұрап отырсыңдар? Тағы да тілімнен жазбаса, игі едім, – деп Сүлеймен Құсайынның көкшіл көзі жыпылық атып, шын түсінбеген нышан білдірді. С.Жүн.

НЫШАН БІЛДІРМЕДІ

Сыр бермеді. ~ Дәурен биіктен күн барында өткен сияқты еді ғой. Киелі үйік ешқандай нышан білдірмеген. Ә.Кек. ~ Рюмкадағы арақты қағып салғанда. бөренедей жуан мойны жыбыр етіп қоймайды. Бет-бейнесі ешқандай қиналған нышан білдірмейді. Арақ емес, жай су ішіп отырғандай. Б.Соқп.

Ойын, пиғылын сездірмеді. ~ Жаратқан ие, тірі әулие, өлі аруақ оның айтқанын теріске шығарған бір де бір нышан байқатқан жоқ. Ә.Кек. ~ Бетiн қайырып тастамаса жуық арада айылын жиып, өз еркiмен тежелетiн нышан байқатпайды. Ә.Ыб.

НЫШАН ТАНЫТПАДЫ

Ішкі ойын, ниетін сездірмеді. ~ Бірақ Сұр аю доқ көрсетуін доғарар түрі жоқ, елдік нышан танытпайды. К.Сег. ~ Хан құптаған да, сақтанған да нышан танытпай салғырт сөйледі. Ә.Кек.

Ізі де жоқ. ~ Күліп отыр, әзіл етіп отыр-ау деуге тіпті он екіде бір нұсқасы ұқсамайды. Жүзінде күлкінің ныспысы да жоқ. Шынның шыны… М.Әу. ~ Сонымен не керек, сол күннен бастап қашудың жабдығына кірістім. Киім алу үшін ақша керек, ал менде ныспы жоқ. Ә.Әб. ~ Бар малы — астындағы жалғыз аты. Дүние-мүлік деген тіпті ныспысымен жоқ. І.Ес. ~ − Білем… балаларға ертеңге үйде ныспы түк жоқ еді, жұмысқа кетерде соларға қуырып беріп кетсем деп ем… С.Мұр. ~ Күліп отыр, әзіл етіп отыр-ау деуге тіпті он екіде бір нұсқасы ұқсамайды. Жүзінде күлкінің ныспысы да жоқ. Шынның шыны… Т.Әл.

НЫСПЫНДА ЖОҚ

~ Бадырақ көз, сен тимесең мен тимен тәрізді бейбіт мінез оның ныспында жоқ. Мына суреттерді Шыңғысханға көрсетсе бірден түсінер еді». М.Қаб.

Қанағат ете білген адамның ісі қайырлы д.м. ~ Міне, енді сол қомағай, қорқаулықтың азарын тартып, түрменің түбін көздеп кетті. Халық «нысап сайын береке» дейді, інім. Бар уақытта адам нысапты болуы тиіс. М.Әу. ~ Беті таза айнадан Көркі қандай жайнаған, Көрімдікті көп алмай Құр қалам ба пайдадан, — дегенде енді ел жалына бастады: — Айналайын Өтепжан, нысап сайын береке. Б.Мом. ~ Ганс сөзін одан әрі жалғады: — Қазағымның жаман мақалы жоқ. Әсіресе, «Нысап сайын береке» дегенін қатты ұнатамын. Уақыт тар, әйтпесе шырқап-ақ кететін тірлік… М.Бай.

Тойым, қанағат жоқ. ~ Сонда да көңіл шіркінде нысап жоқ екен ғой. Ә.Кек. ~ Бәйтен біраз жерге дейін үнсіз орып барды да: ─ Мына жеңгең нағыз сылқымның өзі ғой, – деп жымиып Қаратайға қарады. ─ Қой, құрысын, – деді Қаратай ол туралы тіпті тыңдағысы да келмейтінін білдіріп. – Нысап жоқ әйел ғой. Т.Әбд. ~ Нысап жоқ сендерде! Немене, бір қауын атаңның құны ма? Бар, бала, бара бер! – деді ол Жомартты итермелеп. Т. Дәур.

Ұятты, тойымсыз емес, қанағат ете біледі. ~ Ақ патшадай арыстанмен сыбата бөлісу оңай болып па? Арыстан жылы– жұмсағын өзі жеп, саған шет– пұшпағын, қиқым– сиқымын қалдырса да өкпелей аласын ба? Дегенмен, Ақ патшада нысап бар екен. Қ.Жұм. ~ Ақбөкенді әуелі төртаяқты қасқырлар қырды. Оларда нысап бар екен — бес құралайды құлатып, сонымен тынды. Ш.Мұр. ~ Күріш ботқаның кезінде бұл қолдарда кәдімгідей ұят бар екен… Нысап бар екен… Мына бауырсақ салынған табақтың тұсында ол қолдар нағыз ұятсыз… арсыз екендіктерін дәлелдеп берді. Т.Нұрм.

Көздеді, меже қылды. * Алайда біздің нысанаға алып отырғанымыз бір ғана тәсіл, атап айтсақ, ішкі монолог болғандықтан, өзге тәсілдерге көп көңіл бөле бермейміз. Г.Пір, * Бір ғажабы — ағам жұртқа сылтау айтқанда мені нысанаға алады … Қ.Түм. ~ Шакан етпеттей жатып, он шакты қадам жердегі, жаңа ғана өзі өткен қысаң жолды нысанаға алды. М.Мағ.