ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Тез арада, әне-міне дегенше. ~ От басынан ұшқан қоламта түсіп көкіректі өрт шарпыды. Тұтас денені жалақтаған жалын тілі жалады. Лезім аралықта нөсер құйып толастады. Ғ.Біл. ~ Жарқ беріп, лып сөнеді. Сол лезім аралықта көз алдында жайнап тұрған жарық әлем түпсіз тұңғиыққа, меңіреу қараңғылыққа шым батып жұтылып ғарқ болады Айналаны көрдей қараңғылық басады. Ғ.Біл. ~ Айтқандай, лезім аралықта жалдың арғы бетінен бір көкше қоянды салақтатып іліп алып келе жатқан қыран қайта көрінді. Салып ұрып ұяға жетті. Ғ.Біл. 6 Шыңжан жағдайынан сыбыс алып қайта оралған Ма Жұңиың лезім аралықта Алтай мен Тарбағатайды тартып алды. Ғ.Біл.

Сол екі ортада, жылдам. * Оларды құтқаруға шамасының келмейтінін сезген ол қауғаны бар күшімен құлаштай тартып, суды құя берді. Лездің арасында үсті–басы сығып алғандай тер төкті. Т.Әбд. * Көзге көрінбей кеп көңілге кірбің, жанарға перде тұтып, лездің арасында араға ала мысық жүгіртті. Д.Досж. * Мысық лездің арасында Тотыны арқасына қондырып әкеліп Арыстанның қарсы алдына отырғызып қойды. С.Омар.

Пікір айтты, ой қорытты. * — Бас қалай? Сеспей қатып ұйықтадыңыз, отамалы сізді де сансыратып кеткен-ау, шамасы. Алматыны сағындыңыз ба? — деп жан жылытатын лебіз білдірді. М.Қаб. * — Ей, ауызын буған екі өгіз. Сендерді де қазақ дейді-ау. Бір ауыз лебіз білдіруге шамаларың келмеген соң несін адаммын деп жүрсің ей, сен Шұнақ.— Б.Қыд. * Жаған мырза үстіне сауыт киіп жүрген Сегізге: «Батыр, кейінгі ұрпаққа үлгі боларлық бір лебіз білдіріңіз»,— дейді. Сонда Сегіз сері көп іркілместен былай дейді … Н.Әбут.

Сұсты, қабағынан қар жауған адам туралы. * — Сұлтан, – деді ауыр денесімен Бөленге бұрылып, сенің лебің боран, демің жел болып, асығың алшысынан түсіп тұрған кезің екені белгілі. Ә.Шәр.

Өрттей лапылдаған, маздап жанған сезім туралы. * Бұл шақтағы барлық сезімі құр ғана жас тіршілік белгісі емес, кеуде тола лаулап жанған жалындай. М.Әу. * Қаздар болса жүнiнiң ақ-қарасы, қызғылт сарымен күн сәулесiнiң астында соншалық шапшаң жарқ-жұрқ етедi. Лаулаған жалындай. М.Әу.

Қызметі, шені биік. * – Нұрта-за-а! – Коноваловтың мысық көзі сығырайып, орнынан тұрып кетті. «Енді волостной упраиительдер конокрадствомен айналысатын болған ба?».. – Сонда қалай, лауазымы үлкен адам да ұрлық жасаған ба? С.Жүн. * Екіншісі – оқыған зерек ұлы Шоқанның тірі кезінде қанша әрекет еткенмен, кейбір дұшпан саналатын Фридрихе сияқты әскери шені, лауазымы жоғары адамдардың бөгесінімен, Ерден сияқты ел сұмдарының арыз-шағымының кесірінен ала алмай қалған князьдік титул. С.Жүн.

Әлдебір шенді қызмет иесі. * Содан соң барлық солдаттан, лауазым иесi адамдардан бастап, жұрттың барлығына жаңа патшаға, үшiншi Александрға адал қызмет ету үшiн ант бергiзген. М.Әу. ~ Мемлекеттік жұмыспен жүрген адамдарды, хат- хабарды бір бекеттен екінші бекетке ат-көлікпен жеткізіп тұрған қызмет түрі. С.Ақт. ~ Сонда полисмен Киттің әр қадамын аңдып жүрмесіне кім кепіл! Қылмысқа жанама қатысушы! Ол — лауазым иесі Кит Даррант, Корольдіктің адвокаты! Дж.Голс.

Шен алды, қызметке орналасты. * Абай онымен жай амандасты. Үлкен лауазым алғанына қайырлы болсын айтты. М.Әу. ~ ҚАЖ комитетінің төрағасы жаңа лауазым алды. БАҚ

ЛАУАЗЫМ БЕРДІ

Атақ, шен берді, үлкен қызметке тағайындады. ~ Сонан да болар, бүгінде хан көтерілген Жақыпбек оны зор құрмет көрсетіп қарсы алып, үлкен бір лауазым беріп, өлген баласының әйеліне үйлендіріп, оны да ұлым деп атады. С.Ақт. ~ Сөйтіп ем, албасты, екі рет аямай таякпен, жотамнан тартып-тартып жібергені! Жоғарғы лауазым берерде осылай рыцарьларды соққымен сынайтынын талай көргем, сондықтан да үнсіз шыдадым, тістеніп тұрып. Н.Гог.

Ауыл арасында қызмет бабымен жүргендерге арналған көлікке отырды. * Елге келе лау мініп, қой сойғызып, жүрегін шайып алуға, кейде басынан асыра мылтық атып, қызметке кірісе бастадым. Ж.Айм. * Жол бойынан лау мінгенде, дегбірсізденіп: «Үкілі», «үкілі почта» деп қолды-аяққа тұрмай, дігір салып мінетін! М.Әу.

Лапылдай жанды, өрттей тарады. * Бір ауық дүние түп-түгел жалындап жанып бергендей. Не өзі лау жанып, сол дүниені өртеп жіберердей. С.Елу. * Дүние ұят оты мен құмар отының шарпуынан лау жанып, жалындап бергендей. Келіншек көзін жұмды. С.Елу.