Кедергі келтірді, тыйды. ~ Істің тамырын ұқпайды да, мезгілімен қолданатын шараларға бөгеуіл жасайды! — деп қынжыла бастады. М.Әу. ~ Аз ғана елге жасауыл болма, Аз ғана асқа бөгеуіл болма. М.-М.
ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР
Бұл категорияда сөздікте келтірілген 25 мың фразеологизмнің ішінен пайдаланушы іздегендері ретімен көрсетіліп отырады.
БӨГЕНАЙЫ БӨЛЕК
Басқадан бөлек, ерекше. * Ал, қазаққа Қазақияда мекендейтiн құстардың барлығы жақын, оның iшiнде бөгенайы бөлегi бозторғай. Ол — жыл құсы. Е.Рауш. * Мың жерден кiрiгiп, қан-жыным араласты дегенмен одырайып, қалалық құрбы-құрдастарынан бөгенайы бөлектенiп тұрады. Т.Сәу. * Мектеп, медпункт, балық заводы директорының үйі сияқты қадау-қадау төрт-бес ақ, көк шатырлар бөгенайы бөлектеніп анандайдан қоқырайғаны болмаса, қалғаны түгелдей жайдақ төбе. Т.Сәу.
БӨГЕЛЕКТЕЙ ЫЗЫҢДАДЫ
Көп сөйлеп, мезі қылды д.м. ~ Бөгелектей ызыңдап бұған не жоқ? Алар малын алды, екі ат, екі өгіз, сауындық сиыр, он қой, бес ешкіні алдына салып айдап отыр. «Енді маған есемді қайтар», — дейді. Атасының
басы! Он жыл баққан қойын бұлдағанда, ішкен асын, киген киімін есепке алмайды екен ғой!
Б.Тоғ.
БӨГЕЛЕК ТИГЕНДЕЙ
Алды-артына қарамай, жан ұшыра. ~ Соңына ергенін жарылқап, бұра тартқандарға бұғалық салып, бөгелек тигендей тыпырлатқан да сенің әкең — Батыр хонтайшы болатын. С.См. ~ Тегіс жолдың өзінде бөгелек тигендей орғып-қарғып келе жатқан машинаға отыруға ешкімнің әзір көңілі дауалай қойған жоқ. Ә.Кек.
БӨГЕЛЕК ТИГЕН ЖЫЛҚЫДАЙ
Басын қайта-қайта шұлғып, ризашылығын білдіру туралы. ~ Дұрыс, дұрыс. Обязательно жуамыз,-деді тілін шайнап сөйлейтін Зұлқайнар бөгелек тиген жылқыдай басын қайта-қайта шұлғып. С.Дос.
БӨГЕЛЕК ТИГЕН ЖЫЛҚЫДАЙ
Басын қайта-қайта шұлғып, ризашылығын білдіру туралы. ~ Дұрыс, дұрыс. Обязательно жуамыз,-деді тілін шайнап сөйлейтін Зұлқайнар бөгелек тиген жылқыдай басын қайта-қайта шұлғып. С.Дос.
БОЯУЫН ҚАЛЫҢДАТТЫ
Тым әсірелеп сипаттады; артық кетті; қара аспанды төндірді. ~ Дегенмен, осы бір тату жұбайлардың ғұмырында әлдебір «әттеген — айы» болса, онысы -есікті ашсаң бір аттап, бірден төрге шығатын, аядай ғана жалғыз бөлмеде тұратындығы. Осы «әттеген — айдың» бояуын қалыңдата түсерлік тағы бір жай — нәрестелері жоқ. С.Шай. ~ Өнерім құдіретіне дір етті кім, Дәл басып таба алдым ба жүрек қылын. Бояуын қалыңдатып алмадым ба, Бар ма екен жұрт танырлық таңба мұнда. С.Им. ~ Сонда, бәрібір қылмысты құтылып кетпек қой?! — Ой, бүйтіп бояуды қалыңдата беріп не керек?! О.Сәр.
БОЯУЫН ҚАЛЫҢ ЖАҚТЫ
Тым әсірелеп сипаттады. ~ Мұң естілер сөзіңнен, Мұң көрінер көзіңнен. Бояуын қалың жаққандай, Мұңды малып сезімге. Аспанның қара бұлттары, Жаныңды сенің ұқпады. Жауып бір кетті сіркіреп, Өте де шықты дүркіреп. Б.Рай.
БОЯУЫ СОЛДЫ
Өңі кетті, реңі қашты. * Көктем де өте шықты. Жайнаған мамыр айы аяқталуға жақын. Ауылдың іргесіндегі жасыл кілемдей құлпырып жатқан кең жазықтың бояуы солып, реңі қашқан. Ж.Шағ.
БОЯМА БЕЛСЕНДІ
Әсіре белсенділік танытып, көзге түскісі кеп жүрген адам. ~ Сізге мана айтып ем ғой: «қалқоздың белсендісі болдым» деп. Бірақ, бояма белсендің емеспін. Б.Май.

