АЙДАСА ЖАУДІКІ, ЫСҚЫРСА ЖЕЛДІКІ

Тұрағы жоқ, кім-кімнің қолнда кете береді. ~ — Қойды ғана емес, ірі қараның да күш, сүт
бермейтінін сатамын. Мал деген айдаса жаудікі, ысқырса желдікі — сенімді байлық емес қой.
Қала байлары зауат-пәбірік ұрпаққа қалатын мекен-жай салдырады, алтын басады. Ғ.Мұст.

АЙДАСА ЖАУДІКІ, ЫСҚЫРСА ЖЕЛДІКІ Read More

АЙДАУ ЖОЛ

Қара даңғыл. ~ Еміс-еміс есінде қалғаны: терезенің дәл түбінен өтетін айдын мұздай айдау жолмен қарауытқан қорымға бет алған жалғыз ат-шананың үстінде ораулы жатқан көкесінің соңынан жан біткеннің ілби шұбырғаны. С.См. ~ Манадан бері есіне алғысы келмей әр нәрсеге алаңдап бағып еді. Бәрібір болмады. Сүттей аппақ айлы түнде айдалада ұзыннан-ұзақ ақсиып айдау жол жатыр. Ә.Кек. ~ Өй, малдарыңа неге қарамайсыңдар?! Дәл айдау жолдың үстiне тастап… Былығып кеткенде не жасар ек? Өй өңшең… Ә.Ыб.

АЙДАУ ЖОЛ Read More

АЙДАУҒА КЕТТІ

Жер аударылды; итжеккенге айдалды. ~ Тек! Онысы несі? Мына Барсхан азаптың аузынан келіп тұр ғой. Айдауға кеткен әкесінің жақсылығын көп көріп ең ғой, не көрінді сонша, бер оттықты! – деді. Ш.Мұр. ~ Жылау деген не, ол? Айдауға кетіп бара жатқан жоқ. Әскерге, борышын өтеуге барады. Қазақ десек өзімізге тиеді. Кейде тіпті жоқ жерде қабырғамыздың тым қайысатыны бар. К.Қаз.

АЙДАУҒА КЕТТІ Read More

АЙДАП КЕТТІ

1. Барымталап, біреудің ұрлап әкетті. ~ Кейін бәрі де қайта жиылып келіп, «малымыздың төлеуі» деп, боз атты шығарып алыпты. Айып-қиыбы деп, қызыл сиырды айдап кетіпті. М.Әу. ~ Жәніке-Сарының тентек ұлдары, жұтта кеткен есесін көршілерінен қайтарады. Бақа бастаған жеті жігіт кейіндеп қала берген. Мойынқұмда отырған Ұлы жүз аулының бір бөлек жылқысын көтере айдап кетті… З.Шүк.
2. Біреудің көлігін заңсыз түрде жүргізіп әкетті; машина ұрлап қылмыс жасады. ~ Оралда бір аптаның ішінде үшінші мәрте бөтеннің көлігін айдап кеткен 8 жастағы мектеп оқушысы полицияның қолына түсті. БАҚ

АЙДАП КЕТТІ Read More

АЙҒЫРДАН ШЫҚҚАН БИЕ

Құрсағына жаңа ғана қүлын біткен, тоқтаған бие. ~ Айғырдан шыққан бие орташа есеппен құлынын құрсағында 11 ай, яғни 335 тәулік көтереді. БАҚ ~ Қазақы айғырдың өз үйіріне шаппайтындығы, үйірдегі өз ұрпағын қуып шығатындығы, басқа айғырдан шыққан биені қуып жүріп ағызып жіберуі, басқа айғырдан туған тай-құнандарды үйіріне кіргізбеуі, бұл жылқы жануарының тектілігін көрсетеді. БАҚ

АЙҒЫРДАН ШЫҚҚАН БИЕ Read More

АЙДАҒАН ҚОЙДАЙ

Біреудің ырқына түсу туралы. ~ Кіммен жатыр соғысып? Кесілген бас, аққан қан, Ел жүрегін шошытып. Қора-қора адамды,
Күнде айдады тоғытып. Көлге айдаған қойдай ғып, Қызыл қанға обытып. Ж.Жаб. ~ Оқытудан тазамын, Мектебіңнен мен
аулақ. Елден ерек ен аулақ. Болдым, қыстай қылғаным: Қылжақ, ыржақ, қыдырмақ. Анау өңкей «құйқалақ» Қарды қыстай
қиқалап. Айдаған қойдай шұбырмақ. І.Жанс. ~ Қала алмай Әбдіқапар бұғып төмен, Қарады бұл қимылға күдікпенен.
Халықты патша заңы баяғыдан, Айдаған қойдай қылып шыбықпенен. C.Тұр.

АЙДАҒАН ҚОЙДАЙ Read More

АЙДАҒАНҒА ЖҮРЕТІН, АЙТАҒЫНА ҮРЕТІН

Біреудің айтқанын екі етпейтін жағымпаздық туралы. ~ Оларға ғылым да, өнер де керек емес. Тек ақша ғана керек. Ақша болса, бәрін сатып алам дейді. Ғылым академиясы тарады, ақын-артист – байды мақтап зарлаған жарапазаншы. Оларға айдағанға жүретін, айтағына үретін ойсыз-өнерсіз тобыр керек!.. Т.Сәу.

АЙДАҒАНҒА ЖҮРЕТІН, АЙТАҒЫНА ҮРЕТІН Read More

АЙДАЙ АЙҚЫН (АЯН, АНЫҚ)

Ап-анық, бесенеден белгілі. ~ Құндыздыдағы мектеп үйінің биыл бітпейтіні айдай айқын болып қалған еді. О.Сәр. ~ Шалқыған қараңғыда айдай аян, Мен Қозы – Көрпешпін де, өлең – Баян. Қодардай қызғаншақта қанжар бар деп, Мен қалай махаббатта серттен таям?!. Т.Әл. ~ … Нобелдік сыйлық алған Альберт Эйнштейн кәдуілгідей кіріп келе жатты. Өңіндегідей тегі. Айдай анық. Кеудесін көтеріп, көрпесін серпіп түрегелмекші еді. Альберт ақсақал қос мұртын жыбырлатып шуақтана жымиды. Д.Дос.

АЙДАЙ АЙҚЫН (АЯН, АНЫҚ) Read More

АЙДАЙ АРУ

Көркіне көз тоятын сұлу.~ Қызғаныштың қызыл иті деген пәле де жаман ғой… Айдай ару келіншегін алып, ағайын арасынан жырақтап, бір кездерде қатар көшіп жүрген түрікмен достарының ішінде қоныс тепкені де бар… А.Өт. ~ Кенет айдай ару: «Әй, соқыр–ай, сен–ақ сорлатып біттің, тез жүрсеңші енді!» – деп дүр ете қалғанда, біреу мені шапалақпен тартып жібергендей болды. Ж.Аяз.

АЙДАЙ АРУ Read More