АЙБАРҒА МІНДІ

Ашу шақырды, қаһарланды. ~ Жолдасбектің қалың қастарының ортасынан тіке түскен екі жол әжімі шүңейттеніп, айбарға мінген қабағы қатулы көрінеді. Ғ.Сл.

АЙБАРҒА МІНДІ Read More

АЙБАРЫ СЫНДЫ

Қаһары басылды, зәрі қайтты. ~ Фәни дүниенің алтын тағында отырған шақтарында ызғары бет қаратпайтын арыстан
айбары сынып, түлкі мұрттанып алған, көзденде жалақтайтын «қыл қимас» алмас қылыштардың суы қайтқан, әлемді
алақанында ойнатып, адамдарды асықша ататын салауаттарының сағы сынып, жасығы жібіп, мүсәпір мүскіндерге айналған
олар құйбатпақтың үстімен айдалып келе жатқанын Боранқұл кейінірек байқап, үнсіз жымиды. Ғ.Біл.

АЙБАРЫ СЫНДЫ Read More

АЙБАРЫ ШАҒЫЛДЫ

Сұсынан айрылды, бишара халге түсті. ~ … жаға-жеңдері жыртылған, қоқырайған күнқағар-папахалары тоналған, талайының кеңсірігі бұзылған, тотяиынданып тұратын көздерінің үстінен көгілдір томаршалар өніп шыққан, ажары сынған, айбары шағылған. Ғ.Біл.

АЙБАРЫ ШАҒЫЛДЫ Read More

АЙ ҚАРАП ОТЫР (ЖҮР)

Бостан-босқа, түк істемей уақыт өткізді. ~ Рас, басы біріге бастаған орыс князьдары да ай қарап отырмаған-ды, тозуға
айналған Алтын Орданы, түбі, күл-талқанын шығаратыны ақиқат еді ғой… І.Ес. ~ Қалай түсіндірем. «Мінезім үйлеспеді»
десем: «Он жылдан бері ай қарап жүрдің бе, ертерек неге құтылмадың»,– деп, ақыл үйретпей ме. О.Бөк. ~ Жоқ, мамасына
айтпайды. Аза бойы қаза тұрып, жүрегі ауырып қалар. «Ақанжаным азап көріп жатқанда, сен не ай қарап жүрдің?» деп,
көкесіне тиіседі. М.Қаб.

АЙ ҚАРАП ОТЫР (ЖҮР) Read More

АЙ ҚАРАП, ЖҰЛДЫЗ САНАДЫ

Босқа жүрді, уақытын зая кетірді. ~ … ашу-аразы бар ағайын: «Қап, бәлем. Итбайдың бозымбай баласына сұлу қатын қайда?! Серімен ала жаздай серуен құрғанда ай қарап, жұлдыз санап жүрді дейсің бе? Ойнап-күліп қойған-дағы. Сосын қашпағанда қайтеді?!» – деп, Кедейдің терісін қан шығармай іреп-сойып жатқан шығар. Ү.Жәл. ~ Сырттағы самаладай мол жарық қалың пердені көктеп ете алмай тауы шағылған екен, оны қыз салған бетте түсінді, ал түсінген адам ай қарап, жұлдыз санап, ерігіп тұра ма, дереу іске кірісті. М.Қаб.

АЙ ҚАРАП, ЖҰЛДЫЗ САНАДЫ Read More

АЙ ҚОРАЛАНДЫ

Толған айдың қызара мұнартып көрінуі. ~ Екі үйдің аралығы бір жарым шақырымдай ғана. Бірақ, төте жол айналасы соқпа таммен қоршалған алма бағын аралап өтетін. Ай қораланып қалған. Аспан ала бұлтты. Т.Рыс. ~ Жазда күн кенеттен ысып кетсе, ұзамай жауын жауады. Ай қораланса, жаз – жаңбырлы, қыс қарлы, боранды болады. Күн қораланса, қар қалың жауады. Күн ерте күркіресе, ол – жауыншашынның көп болатынының белгісі. Осылай тізбектеліп кете береді. Ж.Баб.

АЙ ҚОРАЛАНДЫ Read More

АЙ ҚОРҒАЛАП ТУДЫ

Айдың күнге жақындап, кеми бастаған кезі. ~ Кешке оқшау шетте Шоңбай, Асылбек, Мүсірәлілер той қылушы Сәтібекті іштеріне алып, күңк-күңк сөйлесіп отырды. Ай қорғалап туатын мезгіл еді. Т.Әл. ~ Ел орнына отырған кешкі мезгіл еді. Егін орағының тұсы болатын. Далада жауын. Ай қорғалаған өлараның тұсы. С.Жүн.

АЙ ҚОРҒАЛАП ТУДЫ Read More

АЙ ҚҰШАҚ ҚАУЫП

Бірін-бірі құшағына алып, айқаса құшақтасып д.м. ~ Албырт жастың, сымбатты тұлға, сирек ажар ай құшақ қауып табысқан айырықша бақытты жан. Ә.Кек. ~ … алдарында – ішіне құйрық-бауыр салып, құдаларға ұсынған қара тегештей дөңгелек алқап, ақ шыңдар мен қара шоқылар ай құшақ қауып жатқан Маңғыстаудың қара ойы. Ә.Кек. ~ Баяғы сол алай-дүлейдің тұсында Әбілқайыр бастаған ауыр қол жыра-жықпылы ай құшақ қауып құшақтаса жығылған қазақ пен жоңғардың өлігіне толы Қаратауды шырқ айналып шықты. Ә.Кек.

АЙ ҚҰШАҚ ҚАУЫП Read More

АЙ МАҢДАЙ

Ашық, кең маңдай. ~ Ай маңдайы жарқырап, жетелеген кексе әйелді тура аялдамаға қарай сүйрей жөнелгендей болды. Ж.Аяз. ~ Шөке де оның ай маңдайына алақанын апарып, ып-ыстық денесін бауырына тартқан сайын Нүркен қойыны-қоншына еніп жабыса құнығып, еніп келеді. Б.Жұм.

АЙ МАҢДАЙ Read More

АЙ МАҢДАЙЛЫ

Ашық, ақ, кең маңдайлы, сүйкімді, сұлу, ұнамды. ~ Бағдат, Мысыр шәһәрінің бірінде бір ер жігіт, Хасен деген, бір ай десе – аузы бар, күн десе – көзі бар, ай маңдайлы, жұлдыз көзді сұлуға ғашық болған… С.Сей. ~ Дулығасын жастанып, көк сүңгісін сүтпен сүртетін қас батырдың, қарауыл тасқа қанжармен қашап жазатын сөзі емес пе бұл! Ай маңдайлы арудың жорыққа аттанған жарын күн салып күтіп тұрғанда айтатын әні емес пе бұл! Ә.Ысқ.

АЙ МАҢДАЙЛЫ Read More