АҚ БОРЫҚ

Аппақ, мамықтай, жұп-жұмыр. ~ Бұрын кірпігіне кір жуытпай, ақ мысықтай ширатылып отыратын Мырзағұлдың ақ борық келіні сүметіліп, үйден бетін басып далаға атып шықты. І.Ес. ~ Онан ақ борық саусақтарына, құлағына, мойнына соңыра сұғанақ көздердің жанарын тартып жаутаңдатып қоятын бар-бар жалтырақ пен жылтырақты тағып сәнденіп баққаны қайда? Ә.Нұрп. ~ Өзі болса міне…Осының бәрі анадай ақ борық сәбидің жоқтығынан. Сол ғана! Қанат ауыр күрсінді. Ғ.Сл.

АҚ БОРЫҚ Read More

АҚ БОРЫҚТАЙ

Әйелдің тап-таза, балғын, аршыған жұмыртқадай аппақ бітімінің сипаты. ~ Қалай барып қалғанын өзі де білмейді, Бисара бір уақытта қараса төргі үйдегі айнаның алдында тұр. Ар жақтан қос жанары мөлдіреген, ақ борықтай әдемі келіншек бұған мұңдана көз салады. Қ.Жұм.~ Басына ақ жаулық салып, үстіне қос етек бүрмелі көйлек, қыжым камзол, аяғына былғары мәсі киген соң түр-түсі ақ борықтай, көк көз Алла қазақ ауылының қызындай болып құлпырып шыға келген. Б.Тоғ.

АҚ БОРЫҚТАЙ Read More

АҚ ЕДІЛ

Жылы жүзді, көңілі таза, пейілі ақ. ~ Өз төңірегіне күш топтап, зорлық, зұлымдық үстінен үстемдік жүргізуге құлқы соқпайтын, мақсұт етпейтін ақ еділ адалдығында, адалдық әрқашан бойын таза сақтайды. Ғ.Біл. ~ Айхай, ақ еділ аналар, ақ жайқау жеңгелер-ай, қосақтарыңмен қоса ағарып, өмірдің жазы өтіп, күзі қалған, ыстық-желігі басылып сызы қалған шақтарыңа дейін сүйіс орнына тістесіп кетпей, сүйкімділіктеріңді сақтап, «ары жат та, бері жатпен» шайқасып шайналыспай, қағысып ойнап отыратын қағылез жарасымдылықтарыңнан жазбағайсыңдар! Ғ.Біл. ~ Шөке осы күні жатқан орнынан қозғала алмай мынау жайдары, ақ еділ жандарға кезіккеннен ме, келістіріп ұйықтап, тынығып қалды. Б.Жұм.

АҚ ЕДІЛ Read More

АҚ БОСАҒА

Тірлігі жарасқан ақ отау, отбасы.~ Ақ босаға аттадыңдар сәтті күн, Сезіп тұрмын сезімдердің пәктігін. Көктемдегі дариядай тасысын Көптен күткен қуанышым, шаттығым. К.Ахметова. ~ Тұяғы бүтін тұлпар жоқ, оң жаққа арулап жатқызып, қара жамылып қаза да талай жөнелттік. Ақ босағамызды қуанышқа кенелтіп, келін де түсірдік, немере де сүйдік қаншама. Д.Әш.

АҚ БОСАҒА Read More

АҚ БОТА

1. Түйенің жасқа толмаған сүйкімді төлі. ~ Жүндері үлпілдеп түнгі самалға желпілдегендей сезілді. Түйелердің арасымен жүріп келе жатып мен мамық жүнді ақ ботаның қасына еріксіз тоқтадым. Б.Мом. ~ Ақан терезеден төменге көз салды. Өркеш–өркеш қаз бауыр бұлттар қалқи қатып тұр. Алып теплоходқа ұқсай ма, әлде монтиып тұрған ақ ботаны еске түсіре ме? М.Қаб.
2.Ұл-қыз, сүйікті перзентті еркелете атау. ~ Үмітім менің ақ ботам ғой, көзімнің қарашығы! Үш ұлдан кейін сағынтып туған жалғыз қызым. Т.Сәу.

АҚ БОТА Read More

АҚ БӨКЕННІҢ ТАҢЫНДАЙ

Сұлудың аппақ тәнінің, күн шалмаған, жел тимеген балғын мүшесінің сипаты. ~ Ләм деместен төргі бөлмеге кіріп бара жатқан келіншектің шамнан түскен сәулеге аппақ балтыры шағылысып, тұра қашқан ақ бөкеннің таңындай бір жарқ етті де, көзден ғайып болды. Ә.Нұрп.

АҚ БӨКЕННІҢ ТАҢЫНДАЙ Read More

АҚ БӨПЕ

Сәбиді еркелете, ерекше жақсы көре, әлдилей атау. ~ Әлди, әлди, ақ бөпем, Ақ бесікке жат, бөпем, Бурыл тайға мін, бөпем! Ауыз әд. ~ Əсиқаның: Əлди.. əлди.. ақ бөпем, Ақ бесікке жат бөпем. Жілік шағып берейін Таңдайыңа тат бөпем…– деп əндеткен даусынан балақан жүзі балбырап ұйқыға кетті. С.Досж.

АҚ БӨПЕ Read More

АҚ БӨРТЕ

1.Ағы басымдау көкшіл түс. Ат шабылды. Ақ бөрте ат алдымен келді. Бұл да Бадырақтікі еді. Аттың температурасын өлшеп, қазақ докторлары жазып шығып, бәйге комиссиясына беріп жатыр. І.Жан. ~ – Ақтала шыққан абыржыңқы жіңішке дауысқа ілесе апалақтап Мүкарама апайдың өзі де кірді. Омырауы ойық, қоңыр шақпақ ал¬жапқыш тартқан. Күйеуіне шәкірттей жалтаңдап қарап, иығына көлденең асқан ақ бөрте ұзын сүлгінің бір ұшына қолын жүре сүртіп келеді. Т.Сәу.
2. Бетінен қаны тамған, жүзі шырайлы, келісті. ~ Кең мандайы дүңкиіп тұратын қызыл шырайлы, ақ бөрте Қуандық ағамыз тотығып, арықтап қалған екен. Сонда да әлі әдемі. Қ.Шаб. ~ «Төрлет!» — дегендей орындықты нұсқаған Алшағыр жаман киімін шешіп, төр үйге кірді. Іле қайта көрінді, үстінде көнелеу бридж. Соңында — ана қаздай мамырлап басқан ақ бөрте келіншек. М.Қаб.

АҚ БӨРТЕ Read More

АҚ БҰЙРЫҚТЫ ӨЛІМ (АЖАЛ)

Жазмыштың дегенімен; кездейсоқ опат жағдайда емес, жасы жетіп, қартайып, өз кезегімен болған қаза. ~ Адалл еңбекпен ерінбей мал табуға жігер қыла алмайсыз. Кеселді жалқау, қылжақ бас, Әзір тамақ, әзір ас, Сыртың пысық, ішің нас, Артын ойлап ұялмас, — болып жүріп, тірімін деме, онан да алла жіберген ақ бұйрықты өлімнің өзі артық. Абай. ~ Бұл сапар менiң ендiгi қалған тiрлiгiмнiң мұраты. Бәрiңе айтар бiр өтiнiшiм, осы жолда ақ бұйрықты ажал сағатым жетiп, қаза тапқаным естiлер болса, сол шақта да бiрде-бiрiң менi аяп, мүсiркеп: «әттең өкiнiп өлдi-ау, арманда кеттi-ау» деп еске алма. М.Әу. ~ Жаратқан ием, я кәрiм алла, менiң қолымнан өлтiртпедiң. Бендең болған бар тiлегiм, ақ тiлегiм со болсын. Ал мынау екеуiн! Жiбер өзiңнiң ақ бұйрықты ажалыңды. Уын, зәрiн өзгеге жаймай тұрғанда, жой көздерiн, жоғалғырлардың! – деп қолының сыртымен терiс батасын етiп салды. М.Әу.

АҚ БҰЙРЫҚТЫ ӨЛІМ (АЖАЛ) Read More