АЙТУҒА АУЗЫ БАРМАДЫ

Шындықты жеткізуге дәті шыдамады; батылы жетпеді. Әлденені айтуға тартыну, ұялу, жүрексіну туралы. ~ Ұрлық жасады деуге аузың бармайды. C.Шай. ~ – Ол не ызғар? Қандай зәр? — деп Барақ даусын қатайтты. – Бар ғой, тақсыр! Соғып тұр ғой екіленіп. Сұмдық қиянат санаймын ба, айтуға аузым бармайды. С.См. ~ Сағатты да, қолды да танып түр. Қайталап қараған сайын көңіл түбінде айтуға аузы бармай тұрған бір күдігін растаған сияқты. Ә.Нұрп.

АЙТУҒА АУЗЫ БАРМАДЫ Read More

АЙТУҒА ТІЛ ЖЕТПЕЙДІ

Ауызбен айтып, сөзбен сипаттау мүмкін емес. ~ Айтуға тіл жетпейді тәтті жырын. Мәжнүннің атын білер, жайын білмес, Қазаққа ұқтырайын біраз сырын. Шәк. ~ Зағираның қаншама қиналғанын, біздің аяқ-қолымыз суып, қалай үрейленгенімізді айтуға тіл жетпейді. М.Мағ. ~ Ох, шіркін-ай. Адам өмірінде сыпаттап айтуға тілің жетпейтін неше алуан бақытты минуттар бола береді-ау. Б.Соқ.

АЙТУҒА ТІЛ ЖЕТПЕЙДІ Read More

АЙТУҒА ТІЛ ЖОҚ

Ойын, ыстық ықыласын жеткізуге батылы бармайды; айтуға жүрегі дауаламайды. ~ Сылдыр еткен шөп, шәу еткен ит болмастан жыландай сумаңдап, сұқсырдай сүмеңдеп сұр атқа таман келе берді. Кермеде елегізіп тұрған ақсұр ат суық қолдың келгенін сезіп, айтуға тіл жоқ, айбар қылғандай керме астында бұлаңдап тықыршып тура алмады. І.Жан. ~ Бірақ сол тілегімді оған ашып айтуға тіл жоқ. Тіл бар-ау, тілге тілекті жеткіздірер тәуекел жоқ. Ә.Нұрш.

АЙТУҒА ТІЛ ЖОҚ Read More

АЙТУДАЙ-АҚ АЙТТЫ

Жетесіне жетердей қып айтты. ~ 20 жыл бойы қазақ тілінің қажеттігін айтудай-ақ айтып, мұқтаж етіп келеміз. БАҚ ~ Мен айтудай-ақ айттым, әке-шешем де, қыздың өзі де көнбейді, мен қайтейін,—деп міңгірлеген Жаңабаевтың даусын естігенім болмаса, өзін кере алғаным жоқ. Ә.Әб.

АЙТУДАЙ-АҚ АЙТТЫ Read More

АЙТУЛЫ АДАМ (АЗАМАТ)

Ел назарындағы, беделі бар, абыройлы кісі. ~ Ыбырай дейтін кісі болыпты. Ел басқарған айтулы адам екен. Соның бір құрдасы Төлебай дейтін кісі қамшыгер екен. Ж.Баб. ~ Жүрегiм уiлжiп, майдай ерiп барады. «Құдайым-ау, осы қос құлыншағымды менен көрi бақытты ете гөр! Аман-есен ержетіп, айтулы азаматтар болсын! » — деп күбiрледiм iштей езiлiп тұрып. Ж.Шағ.

АЙТУЛЫ АДАМ (АЗАМАТ) Read More

АЙТУЫНА ҚАРАҒАНДА

Пәленшенің сөзіне сенсек д.м. ~ Ақпар хаттың айтуына қарағанда, жиналған жұрт бұл жолы сын туралы сырласпақ екен. Ғ.Қаб. ~ Вице-министрдің айтуына қарағанда, бұл бағытта 2019 жылы 100 млрд теңге бөлінгелі отыр. БАҚ.

АЙТУЫНА ҚАРАҒАНДА Read More

АЙ-ТҮЙГЕ ҚАРАМАЙ

Артық сөзге келмей, салған беттен. ~ Әли келген бетіне бет алды ыржаңдап, қыздардың алдын орап, тоқтатып қойды. Ай-түйге қарамай итарбадағы қаптарды сүйреп алып, тезегін жан-жаққа шашып тастады. С.Ом.

АЙ-ТҮЙГЕ ҚАРАМАЙ Read More

АЙТ-ҮЙТ ЖОҚ

Жөн-жосықсыз, әй-шәйға қарамастан. ~ Сәруар (ашуланып). Уллаһи, бү нинди хиянат! Әйтәрсің әллә нинди ханша. Ниләр суйли. Жүніс. Сәруәр, қойсаңшы сен! Айт-үйт жоқ, немене бас-аяғын білместен. М.Әу. ~ Және мына жонымды көріңіз, көк ала қойдай, анау жынды Омар деген езі мылқау ма, жынды ма, немене айт-үйт жоқ мылтық атып, ауылдың астын-үстіне көтерді. С.Бег.

АЙТ-ҮЙТ ЖОҚ Read More