АҒАШҚА МӘУЕ БІТСЕ БӘСЕҢ-БӘСЕҢ

Жақсы адамның абырой-атағы өскен сайын кішіпейіл болады. ~ Бұрын Есенейге жатсырай қарайтын, ығыса қарайтын жұрт, енді бір жаңа Есенейге кездескендей, жақындаса беріп келеді. «Ағашқа мәуе бітсе бәсең-бәсең» дегендей, Ұлпаны да жібектей созымды болып барады. Есеней болдым деген ойына да кіріп шықпайды. Ғ.Мүс.

АҒАШҚА МӘУЕ БІТСЕ БӘСЕҢ-БӘСЕҢ Read More

АҒАШТАН БАЛ, ШӨПТЕН СҮТ АҒЫЛДЫ

Оқыс келген көл-көсір молшылық туралы. ~ Партия мен Лениннің арқасында Aғылды ағаштан бал, шөбінен сүт. Бал құйылды далаға! БАҚ ~ Адыраған жақсы дәуір арқасында, Ағылды ағаштан бал, шөбінен сүт. БАҚ. Тұрған жерінде теуіп-теуіп тезегін шығару керек еді, амал не, ондай иттігім жоқ. «Онда галстук тағатын басқа біреуіңді тауып ал»,—деп қоя бердім. М.Қаб.

АҒАШТАН БАЛ, ШӨПТЕН СҮТ АҒЫЛДЫ Read More

АҒАШТАН ТҮЙІН (ТҮЙМЕ) ТҮЙЕДІ

Он саусағынан өнер тамған, асқан шебер, барынша өнерлі адам туралы айтылады. ~ Он қолдан өнер төгілді, Балқытып
соқты темірді. Түйін түйіп ағаштан, Өрнектеді өрімді. С.Мұқ. ~ Ал, Күлемістікі — «өлмешінің күні». Ол жас күнінен «ағаштан
түйін түйеді» дейтін балташы адам еді. Балалары мал түлігі бола, жалданған табынын ол соларға жайдырады да, өзі
шеберлік кәсібіне отырды. С.Мұқ. ~ Шын шеберлер ағаштан түйін түйген. Сезім сүті уыздай ішінде ұйып, Өледі адам шын
өнер үшін күйіп. Қ.Мыр. ~ Шаһарға келген соң оның үйін тауып, өзіне жолықты. Шеберлігі сондайлық, ағаштан түйін түйеді
екен. ҚЕ.

АҒАШТАН ТҮЙІН (ТҮЙМЕ) ТҮЙЕДІ Read More

АҒЫ АҚ, ҚАРАСЫ ҚАРА

Ап-айқын, тайға таңба басқандай. ~ Әр ұрпақ өз замананың іші-сыртын жүрек көзімен көріп, ағын – ақ, қарасын – қара деп әділ таразылап, тарихқа таңбалағаны жөн. Т.Сәу. ~ Созалаңдап қолжуғышқа су құйғанша, Қарашаш та кіріп келді. Аяз сүйген екі беті алмадай, қас, кірпік, көздерінің ағы ақ, қарасы қара, ап-айқын. м.қАБ.

АҒЫ АҚ, ҚАРАСЫ ҚАРА Read More

АҒАШ АДАМ

Көңілі ештеңеге елең етпейтін, сезімсіз адам туралы. ~ Ақжелке сияқты өзінен бір елі төменге құдайсып, өзінен бір саты жоғарыға «алдияр, тақсыр» деп бас иіп жорғақтап, пендесіп тұратын нәрсіз, ой-санасыз, ағаш адамға бүгінгі Ұзақ ісі естіп, біліп, көрмеген сұмдық сияқтанған. М.Әу. ~ Жазушы атаулыдан айналмаспысың осындайда; Еркені бір сәтке болса да еліктеген қалпынан суырып алды– ау. Әлгінде ғана ағаш адам сияқты еді, енді міне көзінде ұшқын ойнайды. М.Сүн. ~ Тентек Бестай қатып қалған ағаш адам сияқты, ат үстінде үн-түнсіз қопшиып отыр. З.Нұр. ~ Мағжан баяғы ағаш адам қалыбынан танбай «үміттендім, салыстырдым» деп жауап берді. М.Жұм.

АҒАШ АДАМ Read More

АҒЫ АҚ, ҚЫЗЫЛЫ ҚЫЗЫЛ

Ажары ашық, жүзі шырайлы; бояуы қанық; жалған боямасы жоқ. ~ Әйгерiмнiң ағы ақ, қызылы қызыл боп, өзгеше құлпырғандай. Бұрынғы бiр Абаймен ыстық шағындағы, сауық-сайран салған, шексiз ән сызылтқан күндерiндей көрiктi екен. М.Әу. ~ Гүлқаныс бәйбіше ағы ақ, қызылы қызыл, — ажары еніп, түріне кіріп, ақ мамықтай үлпілдеп, жас тайлақтай елпілдеп: «Ақ мамық бота форым!» — деп, ауызға ілініп, қозы бұғы, қой саныға өзі бала берерлік әулие болыпты. М-Ж.Көпей. ~ Оу, әпке, жездемiз шауып жүр. Ағы ақ, қызылы қызыл дегендей, қалмақ уаңының оң қолы болып алыпты, – деп, Нұрәлi би үрей билеген әпкелерiн бiр тыныштандырып алып, әңгiмесiн әзiлге қарай бұрған. К.Сег.

АҒЫ АҚ, ҚЫЗЫЛЫ ҚЫЗЫЛ Read More

АҒАМА ЖЕҢГЕМ САЙ (АПАМА ЖЕЗДЕМ САЙ)

Мінез-қылығы ұқсас, бір адамдай (көбіне кекесін ретінде айтылады). ~ Сол қалыптарына қарап, Нұрбек сияқты қалжыңбас бозбалалар, «ағама жеңгем сай» дегендей, «тең-теңімен, тезек қабымен» дегендей, «екеуін құдайдың тауып қосуы-ай!» деп күлісіп жүрген. С.Мұқ. ~ Сол Сақардың әйелі Ілгек «Ағама жеңгем сай» дегендей, өзінен өткен өжет болып шықты… Көпшілік: «Сақардың қатыны өзіне қайым» десетін. Ү.Жәл. ~ Уау, Бейсенбек! Жылқыда өт, төрешіде бауыр, құста сүт болушы ма еді? Ағама жеңгем, апама жездем сай демекші, өзіңе балаң да сайма-сай екен ғой! – депті төреші Тайжан. БС. «Екі суайт».

АҒАМА ЖЕҢГЕМ САЙ (АПАМА ЖЕЗДЕМ САЙ) Read More

АҒАМА ЖЕҢГЕМ САЙ, АПАМА ЖЕЗДЕМ САЙ, БІРІН-БІРІ АЯЛАҒАН, ӘЛДИ-АЙ

Екі адамның мінез-құлық ұқсастығы, өзара сыйластығы хақында. ~ Ағама жеңгем сай, Апама жездем сай, Бірін-бірі аялаған, әлди-ай, – дегендей, Түсіпбек пен Бейсенбек те біріне-бірі сайма-сай. Анығын айтқанда: – Өтіріктің өзіне сенбе, қисынына сен деген рас-ақ. Сіздер мен біздер осы өтіріктің өзіне емес, қиыстыра, қызықтыра айтқан қисынына сенейік, – депті төреші қарт Тайжан. БС. «Екі суайт».

АҒАМА ЖЕҢГЕМ САЙ, АПАМА ЖЕЗДЕМ САЙ, БІРІН-БІРІ АЯЛАҒАН, ӘЛДИ-АЙ Read More

АҒАРАҢ ЕТТІ (ҚАҚТЫ)

Жылт етіп көрініп қалды. ~ Қораның жоғарғы бұрышынан әйелдің жаулығы ағараң етті. Ұрқия екен. Ж.Айм. ~ Бақша күтетін шал бұ не деп жетіп барса — екеуі екі жаққа қаша жөнеледі. Бірдеңе ағараң етеді. Қараса — шолақ дамбал. Ж.Айм. ~ Ол түн түнегінің қап- қараңғы қойнына ағараң қағып сіңіп бара жатты. О.Бөк.

АҒАРАҢ ЕТТІ (ҚАҚТЫ) Read More

АҒАРАҢ ТАРТТЫ

Айнала ақшылданып, көзге көріне түсті. ~ Қараңғылыққа бой бермеген адыр- қыраттар ағараң тартып, қорқыныш ұялаған көңілге ес болғандай. О.Бөк. ~ Айнала ағараң тартты. Н.Сер.

АҒАРАҢ ТАРТТЫ Read More