АҒАШТАН БАЛ, ШӨПТЕН СҮТ АҒЫЛДЫ

Оқыс келген көл-көсір молшылық туралы. ~ Партия мен Лениннің арқасында Aғылды ағаштан бал, шөбінен сүт. Бал құйылды далаға! БАҚ ~ Адыраған жақсы дәуір арқасында, Ағылды ағаштан бал, шөбінен сүт. БАҚ. Тұрған жерінде теуіп-теуіп тезегін шығару керек еді, амал не, ондай иттігім жоқ. «Онда галстук тағатын басқа біреуіңді тауып ал»,—деп қоя бердім. М.Қаб.

АҒАШТАН БАЛ, ШӨПТЕН СҮТ АҒЫЛДЫ Read More

АҒАШТАН ТҮЙІН (ТҮЙМЕ) ТҮЙЕДІ

Он саусағынан өнер тамған, асқан шебер, барынша өнерлі адам туралы айтылады. ~ Он қолдан өнер төгілді, Балқытып
соқты темірді. Түйін түйіп ағаштан, Өрнектеді өрімді. С.Мұқ. ~ Ал, Күлемістікі — «өлмешінің күні». Ол жас күнінен «ағаштан
түйін түйеді» дейтін балташы адам еді. Балалары мал түлігі бола, жалданған табынын ол соларға жайдырады да, өзі
шеберлік кәсібіне отырды. С.Мұқ. ~ Шын шеберлер ағаштан түйін түйген. Сезім сүті уыздай ішінде ұйып, Өледі адам шын
өнер үшін күйіп. Қ.Мыр. ~ Шаһарға келген соң оның үйін тауып, өзіне жолықты. Шеберлігі сондайлық, ағаштан түйін түйеді
екен. ҚЕ.

АҒАШТАН ТҮЙІН (ТҮЙМЕ) ТҮЙЕДІ Read More

АҒЫ АҚ, ҚАРАСЫ ҚАРА

Ап-айқын, тайға таңба басқандай. ~ Әр ұрпақ өз замананың іші-сыртын жүрек көзімен көріп, ағын – ақ, қарасын – қара деп әділ таразылап, тарихқа таңбалағаны жөн. Т.Сәу. ~ Созалаңдап қолжуғышқа су құйғанша, Қарашаш та кіріп келді. Аяз сүйген екі беті алмадай, қас, кірпік, көздерінің ағы ақ, қарасы қара, ап-айқын. м.қАБ.

АҒЫ АҚ, ҚАРАСЫ ҚАРА Read More

АҒАШ АДАМ

Көңілі ештеңеге елең етпейтін, сезімсіз адам туралы. ~ Ақжелке сияқты өзінен бір елі төменге құдайсып, өзінен бір саты жоғарыға «алдияр, тақсыр» деп бас иіп жорғақтап, пендесіп тұратын нәрсіз, ой-санасыз, ағаш адамға бүгінгі Ұзақ ісі естіп, біліп, көрмеген сұмдық сияқтанған. М.Әу. ~ Жазушы атаулыдан айналмаспысың осындайда; Еркені бір сәтке болса да еліктеген қалпынан суырып алды– ау. Әлгінде ғана ағаш адам сияқты еді, енді міне көзінде ұшқын ойнайды. М.Сүн. ~ Тентек Бестай қатып қалған ағаш адам сияқты, ат үстінде үн-түнсіз қопшиып отыр. З.Нұр. ~ Мағжан баяғы ағаш адам қалыбынан танбай «үміттендім, салыстырдым» деп жауап берді. М.Жұм.

АҒАШ АДАМ Read More

АҒЫ АҚ, ҚЫЗЫЛЫ ҚЫЗЫЛ

Ажары ашық, жүзі шырайлы; бояуы қанық; жалған боямасы жоқ. ~ Әйгерiмнiң ағы ақ, қызылы қызыл боп, өзгеше құлпырғандай. Бұрынғы бiр Абаймен ыстық шағындағы, сауық-сайран салған, шексiз ән сызылтқан күндерiндей көрiктi екен. М.Әу. ~ Гүлқаныс бәйбіше ағы ақ, қызылы қызыл, — ажары еніп, түріне кіріп, ақ мамықтай үлпілдеп, жас тайлақтай елпілдеп: «Ақ мамық бота форым!» — деп, ауызға ілініп, қозы бұғы, қой саныға өзі бала берерлік әулие болыпты. М-Ж.Көпей. ~ Оу, әпке, жездемiз шауып жүр. Ағы ақ, қызылы қызыл дегендей, қалмақ уаңының оң қолы болып алыпты, – деп, Нұрәлi би үрей билеген әпкелерiн бiр тыныштандырып алып, әңгiмесiн әзiлге қарай бұрған. К.Сег.

АҒЫ АҚ, ҚЫЗЫЛЫ ҚЫЗЫЛ Read More

АҒАШ АТ

Ауыр тұрмыстан жауыр болып, құр сүлдері қалған адам туралы. ~ Үй тірлігінің көрбай-жорбайын жалғыз дерлік сүйреп, әйелі байғұстың құр сүлдері қалды. Дәл бір ағаш ат. Оқта-текте оқыранып ойнағысы келсе, жылы-жұмсақ іздеген қолы адырайған қабырға, шодырайған шонданайға тиіп, сол сәтінде теріс аунап кетеді. Н.Дәу.

АҒАШ АТ Read More

АҒАШ АТҚА МІНГІЗДІ

1. Біреуді келеке қылып, мазақ етті, табалады, мұқатты.
~ «Е, Әлиманның көрпе-жастық дүниесіне қызыққаны да…». Ағатайымды ағаш атқа мінгізген осы тәрізді шақпа әңгімелер Қостөбеде ысқаяқ желдей есе бастайды. Б.Соқ. ~ Жарылған тиіп кетсе қағанақтай, Жаратқан бүйтіп шетін жаны құрсын! Мінгізген қылдан тайсаң ағаш атқа, Өзімшіл еркектердің заңы құрсын! Ж.Айм. ~ Газетке берген бір сұхбатымда осы төңіректе сөз қозғап едім, әлдебір желбуаздар: Қалихан Оралханды сынап жатыр деп мені ағаш атқа мінгізбек болыпты. Ауызы өзінікі жұртқа айтарым жоқ. Тек қазақ әдебиетіндегі Оралханның орнын ешкім жоққа шығара алмайды… Қ.Ысқ.
2. Жалған айып тағып, қуғынға ұшыратты. ~ Батыр-батыр-ау, бірақ, болыс, мені осы жолға жұмсамасаң қайтеді? Осы кез ұры еместі ұры ғып құтыртып талай саққа, ағаш атқа мінгізіп жатқан пәлелі кез ғой. М.Әу. ~ Есімбекке енші беріп бөлек шығардым. Нансаң, қазір онымен де, Бәйтен

АҒАШ АТҚА МІНГІЗДІ Read More

АҒЫЗЫП АЙТЫП БЕРДІ

Аса ділмар; әңгіменің майын тамызып айтатын адам туралы. ~ Әсіресе, осы ауылдың жылқышы, түйеші, сауыншы, мал суарушы, жалшы-малшыларына естілмеген өлеңдер мен сөздер шығады Сейіттен. Соны кейде ән мен домбыраға қосып айтса, кейде Сейіт қарадай төгілтіп, есіп сөйлеп, ағызып айтып береді. Бұның осы айтатынының бәрі тек Абайдың өлеңдері еді. М.Әу. ~ Ол жұлып ала сала Абайдың «Бойы бұлғаң» сияқты, «Адасқанның алды жөн» тәрізді өз өлеңдерін Абайға бұрын ол мүлде естіп-білмеген адамдай ғып, қатты томсарып отырып, ойнақыландырып ағызып айтып береді. М.Әу.

АҒЫЗЫП АЙТЫП БЕРДІ Read More

АҒАШ АТҚА МІНДІ

Күйінді, көңілі түсіп, күңіренді. ~ Кеше ғана жағасы жайлауға кетіп, көңілді жүрген Саурық бүгін әукесі салбырап, көзі қызарып ағаш атқа мінді. Ә.Шәр. ~ Еркелету үшін ең әуелі айнаға қараңыз. Бала түгіл өзіңіз шошып, ағаш атқа мініп кетерсіз. М.Қаб.

АҒАШ АТҚА МІНДІ Read More