1.Тілі икемге келді; әрең сөйледі. ~ Его плакоротие бұл кезде үйде отырушы ма еді, жоқ, кеңсесінен табасыңдар, бірақ кіре алсаңдар, – деп сөзге келді. С.Жүн. ~ Ерні әрең қимылдап, Әбутәліп сөзге келді: – Кешіріңіз, жеңіл киіммен шығып кетіппін. Үйге жеттім, енді жылынамын ғой. Ш.Айт. ~ Оттама, әй, сен оттама, – Досмағанбет бар күшін жинап әзер сөзге келді. – Ақтамақтан аулақ, пәлекет. Н.Дәу. 2.Дау шығарды, тілдесті, бір-біріне ауыр сөздер айтты. ~ Өлкелік бір жиында ақын Голощекинмен қатты-қатты сөзге келіп, тіпті Филипп Исаевичті ұрмақшы боп ұмтылғаны бар. Қ.Жұм.

Сөзбен жеңіп, ыңғайына көндірді. ~ — Торғай да бұтаны қорғалайды. Сенің еліңе келіп елді ғой, қорғамайсың ба?-деп жеңіпті. Сөйтіп, Найман елін сөзге жығып, қайтыс болған адамның жарты құнын өндіріпті. Р.Кар.

Айтқан сөзді жөн тапты; айыбын мойындады. * Сөзге жығыла білген халықпыз. К.Сег. * Берік бұл сөзге жығылды да, бұрылып жүре берді. Б.Тоғ. * Бүгінгі жол кезіп бара жатқан бесеуіміздің қайсыбірімізге күндердің күнінде ісі түсуі де ғажап емес қой. Әйтпесе менің сөзіме жығылып, айып төлегеніне өзім де сене алмаймын-ау. К.Сег. ~ — Тақсыр, еркек адам бала таппаса, еркек қой қоздаушы ма еді? — дейді Қарашаш сұлу. Сонда хан сөзге жығылып: «Ой, тіліңді тәңір кессін!» — деген екен. Қаз. ерт.

Біреудің сөзіне, өсегіне еріп, соның айтқанымен жүрді. ~ Ол бұрыннан Есүкей барымен анда-дос адам болғандықтан, Темүжін, Хасар екеуі де оны әкесіндей құрметтейтін еді. Бірақ Уаң хан Торы өсек сөзге еріп, ойына арамдық кірді. Ж.Шәк. ~ Мен бір өлең жазамын көз көргеннен, Туа жат боп, өзімнен өзгермеген. Календардан бұйырмас жалғыз парақ, Алып– қашпа ғаламда сөзге ергенмен… Т.Әл. ~ Мәмбетниязға айт, «келтегін тастап, телпегімен келсін. Құшағын айқара ашып, ашусыз келсін. Жел сөзге ермей келсін.» Тап осылай де. С.Дос.

Көңілін әңгімеге аударды, алдарқатты. ~ Түк білмегенсіп, аңқаусып тұрғанына жыным келді, аямасқа бекіндім. Бекіндім де, сөзге айналдырып, жақауратып отырып, аурухананың алдына алып келдім. Ә.Тар. ~ Өткен аптада есігін жөндетіп алайын деп сақалы сепсиген біреуді сүйретіп келсе, сол сілімтік немесі сөзге айналдырып отырып, аяққа жағар спіртін қағып кетіпті. Д.Әш.

Әңгімеге беріліп кетті. ~ Жолдан Ұмсындықты да ала кетпекші болдық. Сүйтіп, бақшаға келдік. Сөзге айналып Ұмсындықты ала кетуді ұмытып қойыппыз. М.Дәу. ~ Жануар, жылқы деген жершіл болады емес пе, бүгін-ақ жетіп барар иелеріне. Түу, сөзге айналып қалдық қой. Ал жүгіріңдер тез! С.Мұр.

Мәселенің шешімін, нақты жауабын түрлі себептер айтып, кейінге қалдыра берді. ~ Шыбындағандардың шыжбың сөзіне мәз болып, батпан құйрығының салмағын көтере алмай бебеулеген асыл тақтың сықырын мықтылық, алдыңа келгенге алая қарап, адырая сөйлегенді мығымдық, оның айтқан бір сөзіне түсініп, бір сөзіне түсінбей отырып та қақ-сұқ деп қайырмалап, бірден «жәрекімалла» дей қоймай, сөз бұйдаға салып сілесін қатырып баққанды тапқырлық, кемеңгерлік санайды. Ә.Кек. * Әуелгі жылдары Қожамбет жерінің түгінің ақысы деп азды- көпті төлемін де беріп жүреді де, уақыт өте сөзбұйдаға салып, аяғын сиырқұйымшақтатып жібереді. К.Сег. * Құрдасына Құлтайдың кәдімгідей қарны ашып қалды. Тіпті қатты ренжіді. «Көршім- көршім деп сөзбұйдаға салмай- ақ, бірге өскен досым, не жолдасым десе қайтеді екен… » С.Ас.

Кекетіп-мұқатты, мысқылдады. ~ Егер мәслихаттың бас кезінде Махамбет алдындағы отырған кісіні тек патша чиновнигі деп біліп, әдептен аспаса, енді сұхбаттасы сөзбен шымшып алғанда, өзінің әдеттегі үйреншікті қалпына түсті. Ә.Әл. ~ Бірақ оның есесіне, Матен– амбының анда– санда осылай келіп, тышқанды домалатып ойнаған мысықтай, сөзбен шымшып, тәлкек ететіні бар. Қ.Жұм. ~ Енді, міне, кластағы он үш оқушының ішіндегі пионерге өте алмай, салпақтап жүрген жалғыз осы Молдабек. «Молдабек пионер болып қайтсін, бірден комсомолға өтеді» деп класында сөзбен шымшып жүргендер де бар. Т.Нұрм.

Сыбыс шықты, өсек гуледі. * Сонымен Қартқожа үйіне қайтқан. Үйге қайтпасқа болмайды. Қартқожаның жасы кінегеде 19- да деген сөз шықты. Ж.Айм. * Керімбек сияқты үкіметке ішін бермейтін, тоңмойын адамдардың аузынан қай жерде, қай уақытта, кімдердің көзінше, қандай сөз шықты? Соны бақылап, біліп қойын дәптерге түртіп жүресің деп үміткер болғаны бар. М.Әу. * Осы оқиғадан ауыл арасында келеңсіздеу сөз шығады. Д.Дос.

Босқа сөйлеген жоқ; айттың не, айтпадың не дегендей тіс жарған жоқ. ~ Тірі Тілеудің сөз шығындамаса да, оқта- текте бір мырс етіп осқырынып қоятыны болушы еді. Мына төмпекте о да жоқ. Ең болмаса бір топырағы бүлк етпейді. Ә.Кек. ~ Салтанат өзінен көп кіші қызға ала көзімен ата қарады. Тіл қатып‚ сөз шығындамады. Қ.Түм. ~ «Қап, мынаның ызасын- ай, ә?! Мыналарға ақыл айтып, сөз шығындап отырған мен де ақымақ екенмін, — деп ойлады Демежан зығырданы қайнап. Қ.Жұм. ~ Бірақ, болар тойдың тамашасына елтіп, қызығы тамсандырған бойжеткендер бұндайда ауыл-үйдің телі- тентектеріне текке мінез көрсетіп, босқа сөз шығындамайды. Ү.Жәл. ~ Онсыз да көп емеспіз ғой. Шүкір‚ бұрынғыдай емес‚ қалада қазақ баласы көбейіп қалыпты. Солар көбейе түсу үшін әр үйдің іші балаға толмай бола ма? Айтып сөз шығындамай- ақ қояйын. Қ.Түм. ~ Жарқын күрсінді: «Қыртты езген жеңеді, езгенді құдайдан безген жеңеді» деуші еді, сол рас шығар. Енді бұған бірдеңе айтып, сөз шығындаудың қажеті жоқ сияқты. Қ.Жұм.