1.Қызға, әйел балаға көңілін білдіріп, қолқа салды. ~ Қаламқас деген қыз болды, Көлей соған ынтығып, Сөз салды мен арқылы… Қыз — әйелдің сұлуы, Ішті өртейді күлуі. Мырзамызды ұнатпай, Қиын болды көнуі… Б.Майл. * Соны Жанқожаның үйінің дәл қасынан тауыпты да, алдымен сол қарындасы арқылы сол қызға сөз салыпты. Қ.Шабд. ~ Жасы отыздан жаңа асқан, ұзын бойлы, жар қабақ, өткір қоңыр көзді, аққұба жігіт күндердің күнінде сөз салса бұл не демек? Б.Тоғ. ~ Тоты өзіне сөз салғандардың ешқайсының тілегін мақұлдамады. Ү.Жәл. ~ Егер Мырзагүл мұның сөз салғанын жақтырмайтын болса, онда неге бірден тура айтпайды? Ш.Айт. 2. Ойын жеткізді, бұйымтайын айтты. ~ Жігіт мұңын үн қатпай, сыр бермей тыңдаған Абылғазы, Оралбай әңгімесінің аяғында азғана сөз салды. М.Әу. ~ Ел ел болсын дегендер, Елдің қамын жегендер Біріне бірі сөз салды. Аулақ үйге жиылды, Ортаға үстел қойылды, Дереу мәжіліс басталды. М.Жұм. ~ Ол үшін ел ұлтаны боп саналатын төрт Шөменнің бұрын аты шыққан игі жақсыларына сөз салу қажет. Б.Алд.

Сөз сұйыла бастады, көркін жоғалтты д.м. ~ Сөз реңі бұзыла бастағанын сезген Әли астындағы ақтабанына сеніп сырғыта жөнелейін десе, тұғырда отырған бүркітімен кең көсілтіп кете алмайды. Б.Тоғ. ~ Бұзылып кетпесін де сөз реңі, Сөз қуған бір бәлеге кезігеді. Кешегі ақын-жыршы, серілердің Сезімі сере қарыс семіз еді. Д.Қап.

Сөз түсінеді. ~ Сағат өтпей жатып жаңалығының құны екі есеге кеміді. Ал прораб сөз парқын білетін жан. М.Қаб. ~ — Түу, түу, Құспан! Сөздің парқын білмейтін надан екенсің! С.См. ~ Сөз парқын түсіне білетін Сәлима күрсініп алды да: ─ Ана, Әспет дегенің кім? ─ деп сұрады. С.Шай. ~ Сөз парқын түсінетін Асқарбай осы бір хабар мына тұрған ана үшін, мынау жатқан дала үшін қандай қымбат екенін бар жүрегімен жаңа ұққандай болды. К.Қаз.

Өзіне қарсы айтылған сөздерге мән бермейтін, біреудің сынын елемейтін адам туралы. * Ауқымнан ауа жайылатындар мірдің оғындай ажуаға ұшырайды. Бірақ оларға сөз өтпейді. Т.Әл. ~ Жаманға оқ өтсе де — сөз өтпейді. Ғ.Мүс. ~ Есенейге екі нәрсе өтпейді: оқ өтпейді, сөз өтпейді. Ғ.Мүс.

Ақынның, жазушының, шешеннің сөз қолдану ерекшілігі, көркемдік стилі. * Қазақ тілінің өз қасиетін сақтай отыра кейбір түсініксіз келген жерлерде Пушкиннің сөз өрнегін, өлең жолдарының жатысын да өзіне жақындаттық. І.Жанс. ~ Абай тілінің көркемдік бітімі, «өткірдің жүзі, кестенің бізі» сала алмайтын сөз өрнегін толғауы тоқсан қызыл тілмен салудың құдіретін танытқан ұлы Абайдың сөз қолдану, сөз таңдау, сөз құбылту, сөз үйлестіру, сөз үндестіру тәсілдері мен тәжірибесі талданады. Р.Сызд.

Сөз мәнісі, реті, ыңғайы. * Бір жап-жақсы әннің өлеңінде «мен сенің құдіретіңе түсінбедім» — деген жол бар. Сол туралы Әспет бір сөз орамында:» қандай аңғалдық! Түсінсе ол құдірет бола ма? Құдіреттің құдіреттілігі түсініксіздігі мен жұмбақтығында емес пе?.. Неліктен оған таңданып қамығады?» — деп еді. С.Шайм. * Ахмет Байтұрсынұлының «Қазақ салты», «Қазақ қалпы», «Досыма хат», «Жиған-терген», «Тілек батам», «Жауға түскен жан сөзі», «Бақ» т.б. өлеңдерінің … ішкі сазы мен ой-өрнек, сөз орамы қазақ поэзиясына тән өзіндік жаңалық, ерекше өзгеріс әкелді. БАҚ

Сөздің қолданыс ерекшелігі. ~ Махамбет поэзиясының ырғағы, мақамы, сөз оралымы, екпіні сезіліп тұрған жоқ па? Г.Бел.

Әңгіме барысы, сөз ыңғайы. * «Бұ да бір Әлмұқан ғой», «ой, мынау Әлмұқанның ісі ғой», «мынау нағыз Әлмұқан боп шықты ғой» деп ылғи сөз орайына қыстырып отырады. Т.Ахт. * – Халің қалай, Кәкібай? – Хал нашар, жолдас лейтенант. Сөз орайына сай «хал жаман емес» деген сияқты бейтарап жауап күткен Ержан ыңғайсызданып қалды. Т.Ахт.

Сөз өнерінің соңына түсті. ~ Түсінікті! — деді тілші. — Сені жалықтырып қойдым ба, балам? Ақын- жазушылар мен тарихшылардың қызба ауыруы болады. Олар ылғи сөз қуады ғой. Т.Рыс. ~ Қойшы, әйтеуір, не бастарыңды ауыртайын, мен құсаған кәрі-құртаңдардың көне түсінігінше — Құдай, ал, қағаз, сөз қуған сендер, әлгі не деуші едіңдер, ие, өмір, тағдыр атанған Құдайларың онсыз да бір-бірін баса алмай жүрген екі көкіректі, өстіп, егестіре, тақастыра түсіпті. Ж.Нәж. ~ Ол маған омыртқасына оқтау жүгірткендей оқшырая қарап тұрды да: — Өй, сенде бір… менің жазушы ағам сияқты сөз қуалап қалған пәле екенсің ғой, — дегені. Д.Қуат. Жел сөзге мән берді, құлақ тосты. ~ Құлдырап бағым қашқанда, Қуанған тобыр сөз қуған. Р.Ниязб.

Пікірін білдірді. ~ Рыжевпен сөйлескенде, бергелі келе жатқан распорын неге айтпағанына қайран қалсам да, ол жөнде сөз қоса қойғам жоқ. С.Мұқ. ~ Бектемір де сөз қосты. — Балта, "буынсыз жерге пышақ ұрманы" ұмытпа. Ал, Сәулетайға бас- көз болам дегенің жөн. Нағашысың. Бүгінде туған туыс емес, көңіл туыстырады. Жанашыр жүрек жақындастырады. С.См.