ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Басқа әйел алды; қайта үйленді. * Менің бір таң қалған нәрсем Жауқазын да осында. Сыртта от жағып, отын жарып, қызмет қылып жүргендердің біреуі сол. Бұнысы қалай? Байым жас қатын алды, төсек жаңғыртты деп, қуанғаны ма? Б.Соқп.* Бір танысым төрт рет төсек жаңартты. Ол өз шаруасы. Бір таңғаларлығы, әр үйленген сайын бұрынғы айырылып кеткен жұбайын мақтайды. Р.От. * Әрине, ашыпжарып қатты сөйлеп қарсылық көрсетпесе де, Боранқұлдың төсек жаңғыртуына Мәлике разы-қоштық білдіре қойған жоқ болатын. Ғ.Біләл. * «Япырай, бәйбішесі өліп, жақында ғана төсек жаңғыртып еді, қызуы басылмаған қызға бергісіз әйелі тұрғанда мұнысы қай желіккені? Т.Сәу. * Ұлыстың қарашыларының арасында орасан беделге ие Ергене-бегімге Алғи сөз салады. Ұлы Мүбәрәкшаһты таққа отырғызуға уәдесін алып, Ергене-бегім үшінші рет төсек жаңғыртады. Т.Жұрт. * Қатерге де қимайды. Бірақ, Шекерхан сынды аруды жау қолында шырқыратып қоя беруге де жаны төзбейді. Ару емес, әдеттегі бір қыз болса да жат босағасын қызартып, төсегін жаңғыртсын, тоқалдыққа кетсін дегенге қалай төзсін? Ғ.Біл. * Әкесі Жантөре бәйбішесі дүние салғасын төсек жаңғыртпай, жалғыздың қас-қабағына қарап жүре беріпті. Ү.Жәл. * Марқұм әйелінің жылы өткен соң туыстарының, Қасаңбай ақсақалдың қайта-қайта қыстауымен Әбекең төсек жаңғыртты. Ы.Дәб. ~ Әйелінің қайтыс болып, Сиғаттың жер ортасында қалғанына біраз жыл. Заманында тірліктің думанын сан сапырып, талай сұлудың көз жасы мен ыстық құшағын жалынымен құртатқан керім — ай сал бүгінде тек шаштың атынан сескенетін болуға керек, әлі төсек жаңартпай жүр… Қ.Ысқ.

Тұспалдамай, турасын айтты. * Төтесінен айтсақ, әлгі алты ай қыс бойы ай сайын табатын он бес, жиырма сом жалақыға не ішіп, не киюге болады?. Қ.Ысқ. * Анатай әуелі бірдеңені айтып міңгірлей бастады да, онысынан ештеңе шықпайтын болғасын: — Білмеймін, — деп төтесінен бір-ақ қайырды. Ш.Айт. * Төтесінен айтсақ, Кейкінің мергендік технологиясының, яғни, мергендік әдіс-тәсілінің, айла-амалының бүге-шігесіне дейін жазылған материалды таба алмайсыз. Ж.Аязб.

Жыныстық қатынас ләззаты. ~ Марпадан кейін алған жас әйелі бар. Ол да адам. Олар да кәдімгі ерлі- байлы адамдар секілді төсек қызығын көргісі келеді. Д.Әш. ~ Төсек қызығын, әсіресе, әйел заты тез ұмытады. Мына Ырысқан — сондай ұмытшақ әйелдердің бірі. Бұл байғұстың осал жері — төсек… Қ.Жұм. ~ Солғаным емей немене, тәнімді ауырта, көз алдыма қызылды-жасылды ұшқын шашып бөлек дүние тұңғиығына сүңгіткен алғашқы төсек қызығын да анық сезінбедім. С.Әлж. ~ Жазығы мұнымен төсек қызығын бөлісіп, қажетін ашпақшы. Өзге мақсат жоқ онда. Ө.Кәр. ~ Бұл байғұстың осал жері — төсек… Күн аралап келетін өз кезегін тағатсыз көңілмен шыдамсыздана күтіп жүреді. Ел жатып, шам сөнісімен желімдей жабысып, шырмауықтай оратылады. Сені құшағына алып аймалаудан, тән рахатын, төсек қызығын бөлісуден жалықпайды. Өліп- өшіп, жеп қоя жаздап жатқан кездегі сөздерін естісең! Қ.Жұм.

Әй-шәйға қарамай дүң еткізді. * Жәнияның мінезі тік. Төбеден ұрғандай дүңк еткізіп ойындағысын төтесінен қойып қалады. Т.Сәу. * “Мыналарың шетінен қияс болмаса нетті”, — деп ойлаған шал қашан да төтесінен қойып қалатын әдетіне басып: — Мәймөңкелейтін ештеңесі жоқ оның. Қыздарыңа құда түсуге келдім, — деген. Қ.Найм. * Қорқатыны — Қоспанбет. Адыраң мінезді төтесінен қойып қалатын неме еді. К.Қаз. * Абыралы екеш Абыралы да бірдеңені төтесінен қойып қалғанда, Елтай тап бір шетел тілінде сөйлеп тұрғандай аңырып қалатын. М.Қаб.

Сырқат меңдеп, жатып қалды. * Онда әкесі жетпістің үстінде, әрі төсек тартқан сырқат еді. Бара алған жоқ. З.Шүк. * Бірде әкесі үйде төсек тартып ауырып жатқанда Домалақ Тоғайдан шақыртушы кеп … О.Сәрс.

Мәймөңкелей, ойындағысын айтып салды, турасын айтты. * Тәшеннің келіскісі жоқ. Төмен қарап, күмілжіп тұр. Ержан төтесінен салды. — Әй, осыдан бар ғой, сөзімді жерге тастасаң… бүкіл класқа дальтоник екеніңді… "Дальтоник" дегенде Тәшен қолды-аяққа тұрмай, зыр ете түсті. М.Қаб. * Сегізінші класты бітірді. Еліккіш, көрсеқызар. Рок музыка десе, қалпақтай түседі. — Не бүлдіріп қойып еді?— деп жігіт төтесінен салды. Жалығып отырғаны беп-белгілі. — Көрші мектептің балаларымен төбелескен… М.Қаб.

Көрші орналасып, ағайын-туыстай жақындасып кетті. ~ Асан өлеңінде көбінесе «албан», «бұғы» деп келеді. Бұлар — қазақ, қырғыздың қоныстас рулары. Албан қазақ та, бұғы — қырғыз. Бұл екі елдің төсекте басы, төскейде малы қосылған — жапсар ел. Жайылса ерісі бір, жырласа мұны бір, бергі ала таудың күңгей, теріскейін мекендеп жүрген елдер. І.Жанс. ~ Соның бәрін де Қырғыз қабағын шытпай, «жігітке сейіл де сейіл, сергелдең де сейіл», деп төсекте басы, төскейде малы қосылған екі халық — қазақ пен қырғыздың айтатанындай, қиналмай өткізген еді. Б.Қыд.

Ешқайда бұрылмастан, тура жолмен кете берді. * Аудан орталығына тікұшақпен жетіп алды. Арғы жағына такси жалдар, тіпті төтесінен жаяулай тартса да көңілі баяғыдай. Қ.Жиенб. * Сөйтсе, темір жол бір заманда шалқып жатқан тұзды көлдің қазіргі құлазыған тақыртабанын айналып өтеді екен де, төтесінен тартқанда он шақырымдай жол қысқарады екен. Ш.Айт. * Бас салып мылтығын тартып алуға қаймыққан, тартып алғанда қалай атуды білмейтін кемпір еппен тысқа шығып, есікті сыртынан бекітіп, артымнан қуып жүрмесін деп екі атты босатып жіберіпті де заставаға төтесінен тартса керек… Қ.Ысқ. * – Не істейміз, Демежан аға? Мына пәлені айналып өтеміз бе, әлде тікесінен тарта береміз бе? —деді шолақ тіл қатып. – Тура жол тұрғанда, бұрыс жолда нең бар. Төтесінен тарта бер, — деді Демежан. Қ.Жұм. * Жер-көкте көлкіген көлден де жол тауып, төтесінен салып арсы-гүрсі өте шығысатын. Ә.Асқ. * Боранды разъезінен наймандардың ру зираты Ана-Бейітке дейін егер Сарыөзектің даласымен төтесінен салса отыз шақырымдай болып қалады. Ш.Айт.

Жұбайлық қатынаста болды. * Ең қызығы, төсекте төсі, жастықта басы қосылғандарына, міне, бір жарым ай, ата-енесі кім, келіншегінен сұрамапты. Қарашаш та ештеңе демеген. М.Қаб.

Берекесінен айрылды, тірлігінің қиюы кетті. ~ Жоқ, ту-талақай болып әркімнің қолында кетпес үшін жалғыз жол — ел болып бірігіп, Ақ Орданың маңына шоғырлану керек. І,Ес. ~ Көп ойбайдан үріккен "құдалар" ту-талақай болды… Құлағын басып Әбдіжапар шықты. Қоржындарын сүйретіп Бекет пен Бескемпір шықты. Қ.Ысқ. ~ Арада екі-үш жыл етпей, Азаткер патша арнайы манифестін жариялағанда құрғақ идея мен нақты істің ара катынасы қандай екені айқындалады. Әуелде, басқа дворян ұялары сияқты, біздің иелік те ту-талақай болады. М.Мағ. ~ Жері соншалық бай өлкенің ту- талақайы шығып, тозғанын көруден асқан азап жоқ. Осының бәріне кім кінәлі? Ж.Шағ. .