ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Әмірін жүргізді, айтқанын істетті. ~ Айтқанына көндіріп, айдағанына жүргізе беретін баяғы жуас келін де жоқ. Бел болса – бүгіліп, бой болса – шөгіп, уақыт өткен сайын мүжіліп-тозып бара жатқаны мынау. Д.Әш.

Сөзінде тұрды, айтқанын орындады, қайсарлық танытты. ~ Түгел осы ойыншықты қалап отырса да, үндемейді. Себебі, Құзыр айтқанынан қайтпайтын бала.– Түгел, – дейді ол бір мезгілде. – Менің қарным ашты. Таба наның бар ма? Түгел қойнынан бір сындырық нанды суырып алып, досына ұстата қояды. Ү.Жлк. ~ Жоламан да айтқанынан қайтпады. Жолдаманы әкелуін әкелді. Тек оны Айнұр мен бойжеткен қызы Гүлмираның атына жаздырды да, өзі Ақбура — Боранды қайдасың деп, туған ауылына тартып отырды. Ш.Мұр. ~ Нұрмолда қиналып әлі отыр. Кейінгі он — он бес жыл ішінде бетінің қайтқаны, өтінішін орындата алмағаны осы болар. Беті сазарған, айтқанынан қайтпайтын, кісімен мәмілелі сөйлесе білмейтін дөрекі адам екенін білді. С.Бақ.

Біреудің сөзін екі етпеді, бағынышты болды. ~ Бұл хандар шамалары келгенше елді дұрыс басқаруға тырысқан және Алтын Орда хандарының айтқанынан шықпаған. Өздерін Алтын Ордаға бағынышты санаған. І.Ес. ~ Тұрған аға папамның айтқанынан шықпайды. Ол оның шабарманы… мені папамның атынан деканға барып босатып алған сол. С.См.

Біреудің сөзіне, шешіміне ризашылық білдіру. ~ Абай кесiгiне екi шал қуанғаннан үн қата алмай, тек iштерiнен ғана сыйынғандай. «Я сәт, әумин! Айтқаның ақ болсын!»– десiп отырған. М.Әу.

Ақ тілек, алғыс; аузыңа май д.м. ~ Айтқаның келсін. Енді сегіз айда Ақнар аман босанып, бір қазан бас ұл тауып берсін! Шілдеханасында осы ақындар түгел болсын! Ғ.Мүс. ~ Балаларың аман-есен. Аяқтары үзеңгіде. Құдай қаласа, келіп қалады. Қанжығасы тоқ. Соған қарағанда олжалы-ау деймін, – дейді. − Айтқаның келсін, Гүлсім жеңеше-ау, – деп Айша қуанып қалады. Ш.Мұр.

Қожайынының ойын қас-қабағынан танып, кез-келген әмірін айтқызбай-ақ орындап үйренген құлдық мінез туралы. ~ Келе-келе ол иесінің ыңғайын танып, айтқанына үретін адал иттей осы үйдің қорғанына айналған. Қай іске де тындырымды, ылдым-жылдымы мол, батыл, жылпыс, тентексоқ жігітті Итбай іштей жек көрмейтін. Ол тұрғанда малы түгел, шаруасы бітік. Айтқызбай істейді, айтақтамай тістейді. Ү.Жәлек.

Біреудің ойындағысын емеурінен-ақ танып, орындайды. ~ Тіпті ертеңгілік атасының атын ұстап әкелу, өзеннен апасына су әкеліп беру, тамақтан соң ыдыс-аяқты жинастырып, жуа салу сияқты жұмыстарды айтқызбай-ақ, өзі біліп орындайды. К.Сег.

Айтқан ақылы аяқ асты болды; еленбеді; көкейіне қонбады, пайдасыз болды. ~ Ағасы Өрденге жеткізіп те, таусылып та айтты және шынын айтты. Шынымен-ақ Күпшек түнеріп алды да, тілазар ініге айтқаны ем болмаған соң, қайта жақ ашпады. Б.Қыд.

Ескерттім, есіңде болсын деген мағынада. ~ Сен мені бір қатерден құтқардың, – деді ақыры Нұрбек жұқа еріндерін жымқыра түсіп. – Рас. Мен де осылай істеген болар едім… Бірақ… айтпады деме… түбі сені әшкере қылатын адам мен боламын. Т.Әбд. ~ Неге біздің бүркеншек аты-жөнімізді жазғызасың! Айтпады деме, бізге бірдеңе болса өзіңнің көзіңді біз-ақ жоямыз. Компанияға басында қатыстың ба, өлгеніңше сонда болуың керек! Ә.Ысқ.

Сөзінің жаны бар, біліп айтып тұр д.м. ~ Осы үйде сүтті судай ағызып, майды таудай үйіп қойып отырған кім? Тоғай! Қой, қарағым, менің ақылымды тыңдасаң, осы апамның айтқаны жөн, қолқасы заң! Ә.Тар. ~ Сол Махамбет келген түнде де, таң атқанша ұзақ толғанды. «Махамбеттің айтқаны жөн. Артындағы елдің бірлігін діттеп, сол елмен бірге ханға қарсы аттану керек. Хан ордасын шапсақ, патшасын тағы көріп алармыз!» деп түйген. М.Әбд. ~ Нүркеннің айтқаны жөн, ‹‹Нүркен үшін бақыт іздеймін›› деп айтқан өтінішім бар еді. Бүгіннен бастап қарындасым деп ел аралап, жер кезіп жүріп, оның бақытын өз көзіммен көріп отыруға мен де разымын, ـــ деді Шөке иығын көтере. Б.Жұм.