ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Қаперіне түсірді. ~ Ол Тайлақбай ойына салған жаңағы сөзге аз ғана сыпайы күліп, ширап алып «жарықтық» деп қойып, сұралған әңгімені айтуға амалсыз бейімделді. Ж.Ах. ~ Кейбіреулер ғана емес, өзіңіз де солай атағаныңыз есімде, дедім мен, өзім білетін сонау жайды тезірек ойына салмақ болып. М.Им. ~ Қалкеновтің өзі айта қоймаған соң, ойына салайын деп: — Білім жағы да таяздау болып тұр-ау,— деді Төлеген. Б.Тоғ.

Еш алаңдамайды, басын қатырмайды. * Отқа ұшар көбелек, Қарамай, сорлы, алды — артын. Ойына кіріп — шықпайды Күйдірер деп от — жалын. М.Жұмаб. * Бұрын мұндайдың бiрi де ойына кiрiп шықпайтын, құйтымдай ғана нәрсенiң өзi көзiнен таса қалмай оттай басылатынды шығарып жүр. Ж.Шаштай.* Үлкен адамдар керісе береді. Ондай-ондай Жалбырдың ойына кіріп шықпайтын шаруа еді. З.Шүк. * Биыл қалай да алдағы қыстың мал баққан шаруаға ауыр сын боларын сезсе де, көңілі сүлесоқ енжар болғасын ба, әйтеуір ертеңгі тірлік қамы ойына кіріп-шықпады. Ә.Нұрп. * Ондай-ондай батырдың ойына кіріп те шықпайды. З.Шүк. * Мына аңғал-саңғал қостың есік, терезесіне одеялды кім ұстап, отынды кім әкеліп, отты кім жағатыны ешқайсының ойына кіріп шыққан жоқ. Ә.Нұрп.

ОЙЫНА КЕЛДІ Есіне түсті. ~ Неткен аялы алақан. Аса бір сүйікті адамның алақанындай. «Сүйікті» деген сөздің ойына келгеніне Абзал қуанып кетті. К.Қаз. ~ Өз қанымен бірге ішкі сарайын аралаған у қайғысын шайғандай. Ағасын арулап жерлей алмайтыны, өз қолымен кеудесін тілгені ойына келді. С.Сағ.

Бетімен кетті. ~ Иесіз қалған зиратқа нашақорлар ойына келгенін істеп, полковник Бауыржанның бюстінің жағасына сыр жағып бүлдіріп кетті. Қ.Түм. ~ Жасықпын! Бір тәуекелге бел байлап едім, онымнан да ештеңе шықпады. Ал, Мақан ойына келгенін жасайды. С.Смат. ~ Екінші менің күйзелетін жағдайым — теледидар. Түрлі каналдар ойына келгенін істеп, аузына келгенін айтып жатыр. А.Жақ.

Есіне де түсірген жоқ; мән бермеді, ескермеді. ~ Күнде келе беретін уақыт жоқ» — Шәмшігүлдің бір жақсы жері — бір істі ойына алмайды, ойына алса, оны тындырмай өзі де тынбайды. С.Шайм. ~ Алтыншы, дүние, малға назар салмай: «Болар, — деп, — ойламаған, — арты қандай?» Болса да, жақсы-жаман, менен күтіп, Бар болып, жоқ болуын ойына алмай. М.-Ж.Көп. ~ Адам бар-тын өлшем беріп, жұмысына өтеулі, Тек қана алға қарайтұғын ойына алмай бөтенді. М.Мақ. ~ Алғашында ол осыншама созылып, жылдар бойы маңайлатпай қоятындығын, тіпті де ойына алмаса керек. С.Ғабб.

Сөзін қорытындылады, ойын тарқатып айтты. * Бұл қарғаны әңгіме етпеген жан жоқ болар жер бетінде. «Қарғалар жүр қарда қара нүкте боп…» деп ақындар жырына салып, ойын тұздықтады. С.Сағ.

Ішкі жан-дүниесіне әсер етті, ой қозғады. ~ Ал, мына думанда өзі ат тауып мініп, мынау қыз-келіншектердің тобына келіп қосылғаны тағы да ойын тербеткендей болды. С.Бег. ~ Нағашысы уақта Ер Қосайдай ер өткен; Жетім қалып Еспембет Қолында соның ер жеткен. Он төрт жасқа келгенде, Еспембеттей еріңнің Туған ел ойын тербеткен. Туған елді көксей ме, Кегеже туған, кер кеткен? Д.Баб.

Қызу ойынға берілді. ~ Ыздиған екі пар қыз-жігіт әдеппен күліп, түзу басып, клубқа беттеп барады. Ауыл шетінен ойын соққан балалардың у-шуы естіледі. М.Қаб.

Өнер көрсетті; той тойлап, сауық құрды. ~ Сол кезде ғой, зымқып тік шапшыған көк қаршыға адырнадан жіберген сұрғылт жебедей көтеріліп кетіп, ойын салып өнер көрсеткендей төңкеріліп барып, қанаты күнге шағылыса жарқ беріп сұр үйректі бассалғаны. Ғ.Біл. ~ Дүнияның төрт бұрышына салды хабар,Той тойлап, сауық құрып жатты олар.
Күн өткенін білмейді, түн өткенін, Жиылып халайықтар ойын салар. БС. «Сыршы молда».

2. Майданға шықты, жауына қырғидай тиді. ~ Тұла бойын қараса, Он жеті жерден жаралы, Сонда да Тәңірім алмайды, Ол жараға болмайды, Әлі де ойын салады, Қос тізгінін созады. «Ер Тарғын». ~ Қозекем жүз баламен ойын салды, Ысты менен Төлеуді ертіп алды. Келді де жүз баламен ұрыс салды, Жүзінің қақ жартысын қырып салды. С.Сей.

ОЙЫН ОРТАҒА САЛДЫ Пікір бөлісті. ~ Осындай сәттерде әркім ойын ортаға салып, жиһаздардың кем–кетігі мен олпы–солпы жерлерін түзетіседі. Б.Мом. ~ Осы тұста Демежан да қонағына қарап отырып, әнеугүннен бері көкірегінде түнетіп, кейінге сақтаған бір ойын ортаға салды. Қ.Жұм.