ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР

Одан саған не пайда, не жақсылық көресің д.м. ~ – Жалғызымды менен айырғанда не марқадам табасыңдар. Құлынымды айырмаңдар менен, одан да мені өлтіріңдер, жауыздар! Жүрген жеріне жуа бітпегір сұмдар, өлтіріңдер мені! Ж.Шәк. ~ Түстіктегі Мәмбетке, не шығыстағы Төртуылға кірме боп қосылғанда не марқадам табады? Қ.Жұм. ~ – Өз халқыңды табалағанда не марқадам табасың. Біздің қазақ қазір жетім бала сияқты той. Кім қолына нан ұстатса, соның жетегінде жүре береді. Қ.Жұм. ~ Жаны ашитын біреулер оған: «Шепен, — шырыш бұзғыш тентек, Абан, — кескекте абалаған ит, бұл екеуін ертіп не марқадар табасын? С.Мұқ.

Не мыжып кеттің д.м. ~ — Әй, сен не малтаңды езіп отырсың?—деді кенет қызына қалған Күнтуар. — Өгей әке болсаң да, әке емес пе едің?! Мысық екеш мысық та асыраған баласына мейірімді келеді! І.Ес. ~ Біреу жағынан тартып жібергендей, Есімнің өңі қара күреңденіп кетті. – Ей, сен не малтаңды езіп отырсың? І.Ес.

Керегі не д.м. * Жаныңды құрсаулаған бір ақ шабыт, Таулардан тасқындаған бұлақша ағып, Бір екпін әкелмесе жасыл жайға, Не мазам — ондай жырға құлақ салып! Ф.Оңғ.

Білгенін істесін, маған бәрібір, не істесе де мейлі. ~ Әлде жауымның біреуін өлтірдім, маған сол да жарайды, қалған жұрт не қылса, о қылсын, ретін тауып сытылып кетем деп тұр ма. О.Көш. ~ Мен кейідім: — Не қылып жатыр екен дейсің!.. Не қылса
ол қылсын, былшылдамай тұра берсейші! — дедім. С.Сей. ~ Айшаның қабағы қарс жабылған бойы түсі суып, беті тастай болып қатып қалды. Үн жоқ. Бірақ еңкейіңкіреген кеудесін көтеріп алып: — Бәрібір енді!.. Не қылса о қылсын, көрерміз! — деді. С.Сей. ~ — Жеке меншік картопты не қылсаңдар о қылыңдар, тіпті қазып алмасаңдар да бәрібір. Ал совхоз егінін жинап алуға міндеттіміз. В.Рас. ~ Балалар не қылса, ол қылсын, бірақ оған бірде-бір ата-ана араша түсіп көрген емес. Ә.Қалд.

Қалай болғанда да. ~ — Сен итаршы болмай-ақ қой! Не қылса да өз үйлері! Осы ауылды өңкей бір кірме қатындар билеп алған екен!— деді Айтолқын. Ғ.Мүс. ~ Бәкизат кешпес, осы жолы айрылысар деп еді; жоқ, үйтпеді; не қылса да, араларындағы екі жапырақ бала себеп болды ма, кім білсін… Ә.Нұрп.

Өмірден не игілік, не бақыт көрді д.м. ~ Қартайғанда алжасайын деді ме? Онысы рас па? О да мүмкін- ау. Қырықтың үстіне жаңа ілінді. Қит етсе: «Сенімен не қызық көрдім» дейтінді тауыпты. Сол да жай айтылмаса ше?..» М.Сүн. ~ Айқайласам ешкім естімейді- ау!.. Өлтіреді бұлар. Түк емес… Түк емес. Өлем бе?.. Мынау жарық дүниемен қоштасам ба?.. Не көрдім?.. Қандай қызық көрдім?» Балтаның көзінен жас парлады. С.Смат.

Қаншалықты, мейлінше, барынша. ~ Мырзаларды қадірлейін десең, осы күнде анық мырза елде жоқ. Біреулер к… не құрым киізді малшып тыққан соң исі шығып, мырза болып, еріксіз кім болса соған талтайып емізіп жүр…Абай. * Бiрақ әйелiне не құрым елеусiз салқын қараса, сол құрым Абай балаларына аса мейiрiмдi, сағынышы күштi әке боп келдi. М.Әу. ~ Құла — сары мен жиреннiң аралығындағы түс; басы мен денесi жылтыр сары не құрым сары, сауыры мен жал құйрығы қара, жотасында құйрығына дейiн созылған жiңiшке жолағы бар жылқы. Ә.Қайд. * Алалға қарсы хан болдың, Тентекті сүйеп не құрым. Азған сені көргенде, Қайнайды менің зығырым. Дулат Баб.

Не болды, не көрінді, жын соқты ма д.м. ~ Отызға келгенше ақ — адал жүрген жан едің, енді бұның не, жақсы болсын, жаман болсын, некемен қосылған жарың бар емес пе? Сені не құдай ұрды? Ал енді, айтшы қане, осының дұрыс па?!» Ә.Тар. ~ Бұрын иен далада екеуі талай нысана атып, жаттыққан болатын. Енді не құдай ұрып тұрғаны белгісіз. Қ.Жұм. ~ — Әй, әкеңнің… Әшір! Оңбайсың ғой, оңбайсың. Жүзіп өте алмайтынын бар, бәстесіп нең бар? Бәстескен екенсің, жүзіп өтпей не құдай ұрды? Еһ-еһ-еһ! Менің де күнім күн екен… М.Қаб.

Еш жөні жоқ д.м. * Мінезің менен орай болса дақ түбі шешілмейтін не қисын бар? «Ақан-Зайра.» ~ Ал Ахмет, айналайын әулие Ахаң, көзi жасаурап маңдайымнан сипайды: «Қарағым-ай! – дейдi қамығып, – бiздi азап пен тозаққа салса – бiз жаумыз, жөнiмiз, жолымыз бөлек. Сенi зәбiрлейтiндей не қисын бар едi. Т.Сәу.

Сонша не болды екен? ~ — Әй, қайда барасың?.. Ана Рапышты шақырып жібер! Түрін, иіттің баласының, не қара көрінді екен бұған! — деді тағы да. С.Сей. ~ Сөйтсе, Кәрімнің қорқатыны директор екен. Өзінен әдде қайда кіші, қызметтес жігіттен сонша үрейленетіндей не қара көрінді? Б.Тоғ. ~ — Көлденең көк аттыға ілесетіндей не қара көрінді. Ертең Алпамысым келіп, аманат еткен серкелерім қайда десе, не айтамын… Шөрей, жаным, шөрей! А.Сей.