БІЛСЕ — БАРЫМТА, БІЛМЕСЕ — СЫРЫМТА

Түсінсе — кегімді қайтарғаным, түсінбесе өзі білсін д.м. * Тегінде, бір жағынан ұрлық, «білсе барымта, білмесе сырымта» дегенге сүйей жүріп, жас шағында тынымсыз жортқан Оразбай осы күнгі көп малын өзі тапқан. М.Әу.

БІЛСЕ — БАРЫМТА, БІЛМЕСЕ — СЫРЫМТА Read More

БІЛЕК СЫБАНДЫ

Әлдебір іске зор ынта, ықыласпен кірісті. ~ Ғылымға таман қайтқандай. Жыбырлатып тартқандай, Білімге салып тілекті, Сыбанып едім білекті. Шәк. ~ Бөрідей боп білек сыбанып кіріскенде, екі жағы да ашу-ыза мен тепкі соққы әсерінен жындары қозып, көздеріне қан толып кеткен еді. А.Алт. ~ Рас, біздің әлі үш маямыз басылып болған жоқ! Аналардан ол жағында кешең қалдық, — дегенде, Талпақ екі білегін сыбана беріп: — Ендеше, не бәсің бар? — деп қарқ-қарқ күлді. М.Әу.

БІЛЕК СЫБАНДЫ Read More

БІЛЕК СОЗЫСТЫ

Алысып-жұлысты. * Еркектері қақтаған сүр ет секілді. Желкелерінен тұзы шығып жортып өтеді. Кіл көкпардың перілері деп Доскей тамсанады. Талай рет осылармен қамшы қағысқан, білек созысқан. Д.Дос.

БІЛЕК СОЗЫСТЫ Read More

БІЛЕК АРТТЫ

а) Сүйенді, арқау тұтты. * Ал, Сағымжолдың оңтүстігі түрлене құлпырып, кең өріс, бейбіт қонысты Ақжайлауға білек артатын. О.Бөк. ~ — Ағасы ұйғарса еш уақытта құлақ қаққан жан емеспін. Қаридары көп егін ғой — барсын. Өзің қалсаң… — деді. Ойланып қалдым. «Әлі баяғы бірбеткей өжеттігі: билеп-төстеп барады. Білек арта сөйлеуін — өзімсінеді-ау.» Т.-М.Ор.
ә) Жалғасты. * Қазір тамыз тамамданып, күзге білек артқан мезгілде әлгі қылығы мол, жуас самалдың демі қатқылданып, бой мұздатар суық желге айналыпты. О.Бөк.

БІЛЕК АРТТЫ Read More

БІЛЕК (ЖЕҢ) СЫБАНДЫ

Әлдебір іске сақадай сай тұрды. ~ … бәсекедегi бiрлi-жарым жiгiттiң жасы, бәйге шартында көрсетiлген шектеулi мөлшерден асып кеткен едi. Бiрақ, қалай екенi белгiсiз тайынбай, жең сыбана сынға қатысуда. Ә.Ыб.

БІЛЕК (ЖЕҢ) СЫБАНДЫ Read More

БІЛЕГІ ТҮРУЛІ

Әлдебір іске ынталы, сақадай сай, дайын. ~ Сейтен ауылға жеткенше, кіммен сөйлессе де көңілі көтеріңкі, білегі түрулі ешкімді көре алмады. Ғ.Мүс.

БІЛЕГІ ТҮРУЛІ Read More

БІЛГЕНІҢНЕН ҚАЛМА

Қолыңнан келсе, істе д.м. ~ Бір жақтағы Таманың өкіметі қалайынша жергілікті халықтан алады? Жүктерін жаймалап, бір түйесін босатып берсе, еш нәрсесі құрамайды ғой. Елге барғанда алады да, біз жеп кетпейміз, — деп едім ол: — Білгеніңнен қалма. Мен мейманымдікін алдыра алмаймын… — деп ірі кетті. Б.Мом.

БІЛГЕНІҢНЕН ҚАЛМА Read More

БІЗ ТҰМСЫҚ

а) Алды ұзынша, тар. ~ Алқымынан түймелеген біз тұмсықтау сары башмағы, домбыра тартқан кісіше, қимыл- қимыл етіп отырды. Мұндай сұлу аяқ қазақ əйелдерінде сирек ұшырайды. Ж.Айм. ~ Жоқ, жылдармен жағаласып тақасы тозған біз тұмсық кәрі туфлилер, төбесінің ойығы ішіне батқан бір кездегі сәнді шляпалар, тоқ мықындардан арылған ескі юбкалар көлбеңдеп Жөкеңнің ләпкесін жағалайды. Д.Қуат.
ә) Сүйір мұрынды. ~ Күн кешкіріп, тоғай­ ішін көлеңке басып кетті. Ызыңдаған біз тұмсық сармасалар көбейді. Б.Соқ.

БІЗ ТҰМСЫҚ Read More