АЙ МЕН КҮНДЕЙ

Бірінен бірі өткен сұлу. ~ Ай мен күндей ажарлы сұлу, қыршын жастарды да, арыстан жүректі айнымас батырларды да, әлемнен озған алаяқ, аузынан бал тамған шешен билерді де жерошақтай жер қазып, үңірейтіп бауырыңа көміп жатсаң да, бақайыңнан келмей, түк көрмегендей-aқ мыңқиып тұра бересің-ау! Шәк. ~ Жақында осы ауылға келген дуанаға бал аштырғанмын. Сол бәрін қолмен қойғандай айтып отыр: «Күйеуің екі некелі болады екен. Екінші әйелінен ай мен күндей бір ұл, бір қыз сүйеді екен» дейді. Қ.Жұм.

АЙ МЕН КҮНДЕЙ Read More

АЙ МЕН КҮНДЕЙ АҚИҚАТ

Талас тудырмайтын, айдай анық шындық. ~ Халық басына қауіп төніп, ел басына түскен қиындық – елдің рухани көшбасшысы болып саналатын жазушыны алабөтен қинайтыны аспандағы ай мен күндей ақиқат. Қ.Ерг.

АЙ МЕН КҮНДЕЙ АҚИҚАТ Read More

АЙ МЕН КҮНДЕЙ, ӘМБЕГЕ БІРДЕЙ

Теңдессіз сұлулық; кез-келген жанды, баршаны тәнті қылатын әдемілік туралы. ~ Сөйлеген тақырыбынан күңгірт еш жай қалмайтындай. Ай мен күндей, әлемге бірдей, өз денесінен нұр шашып тұратындай әсерлендірді. Қ.Шаб.

АЙ МЕН КҮНДЕЙ, ӘМБЕГЕ БІРДЕЙ Read More

АЗУЛЫНЫҢ АУЗЫНДА, ӘЛДІНІҢ АЛҚЫМЫНДА КЕТТІ

~ Мына заманда, қара құстан үйренетін жеріміз де бар– ау! – Жолбарыстай жүрек, арыстандай айбат, қасқыр мінез, түлкі
қулық керек бүгін. Әйтпесе, әлі де азулының аузында, әлдінің алқымында кетеміз. Т.Рыс.

АЗУЛЫНЫҢ АУЗЫНДА, ӘЛДІНІҢ АЛҚЫМЫНДА КЕТТІ Read More

АЙ АСТЫНДА

Айлы түнде. ~ Бір жұлдыз ай астында сəулеленген, Көп дұшпан сырттан асық, əуреленген, Басында қап тауының сіз бір пері: Тұра алмас тағат қылып, сізді көрген. Ж.Айм. ~ … бозара қарауытқан кең далада, жарқырай дөңгеленген ай астында тұрып, бар ындын, ниетіммен құдайға жалбарындым. М.Мағ. ~ Астындағы аяқты жылқы анық қатерден шалдырмай алып шығады. Күнгей елін бетке алып ай астында жұлдызша ағыпты. Д.Дос.

АЙ АСТЫНДА Read More

АЗУЫ АЛТЫ ҚАРЫС

Түсі сұсты, ызғарлы, қаһарлы алпауыт адам. ~ Шамасына қарамай, азуы алты қарыс халдайлармен тіресетін ойы бар.
Қ.Жұм. ~ Қашан сондай бір елшілік орысқа бара жатып, ойраттарға қолды боп кеткенше солай бола берді. Ал, әлгі бір оқиға
азуы алты қарыс әз Тәукенің ел алдындағы беделін шайқалтып жібергендей болды. Ә.Кек.~ Әкесі Тойшы Қаратал бойының
азуы алты қарыс арыстаны Жалмендемен алысып еді. Б.Тоғ. ~ Санжар мәнісін кейінше түсінді. «Тендер» дегенің қып-қызыл
ақша екен: осынау аузы алты қарыс алпауыттар гүлге үймелеген бал арасына ұқсап … өліп кете жаздайды. Д.Дос. ~
Өмірдің басқа өрісі тарылғаннан қанша ойланып бұлқынғанмен, енді босанып кету қолынан келмейтінін
ұғынған Майра қайратқа мінеді. Аузы алты қарыс күндестің аңдыған — баққан өсегіне, бай ауылының
бықсыған сасық әдет-ғұрпына қарсы тұрады. С.Бег.

АЗУЫ АЛТЫ ҚАРЫС Read More

АЙ БАҒЫП (ҚАРАП) ЖҮРСІҢ БЕ?

Не бітіріп жүрсің, не істедің, қайда болдың д.м. ~ Жәйі келсе құладынды сұңқар деп, пұлын өткізе алмай жүрген шығар бұл көк соққандар… Әйтпесе Айшадай аруды баяғыдан байқамай, ай бағып жүр ме сендердің Айтқалиларың? Ә.Асқ. ~ Құлынынан сол, қозысынан сол! Əжең саған ертегі ойламағанда ай бағып жүрді ма екен. С.Досж. ~ Өшiр үнiңдi! Қыз алсаң‚ баяғыдан берi ай қарап жүрсiң бе? – деп Көптiлеу ақырып, оны тиып тастады. О.Бөк.

АЙ БАҒЫП (ҚАРАП) ЖҮРСІҢ БЕ? Read More

АЗУЫ КЕРЕ ҚАРЫСТАЙ

Тегеурінді, күшті, айбарлы. ~ Саурық атының басын тежеп, Байділдаға: – Кеше осы әулеттің азуы кере қарыстай байлары менің үйімде қонақ болып отырғанда, қатыныңмен төбелескенің маған көмектескенің бе, болмаса менің болыстыққа сайлануыма бөгет болғаның ба? Ә.Шәр. ~ Артыңнан қуып мен жеттім Тұлпарымды жебелеп. Мен арғын деген арыспын, Азуы кере қарыспын. Сен бұзау терісі шөншіксің, Мен өгіз терісі талыспын. Бұхар ж.

АЗУЫ КЕРЕ ҚАРЫСТАЙ Read More

АЗУЫН АЙҒА БІЛЕДІ

Айбат шекті, күш көрсетті, сұстанды. ~ Ақсақ Темір көреген, Азуын айға білеген, Дұшпанын саздай таптаған, Досын майдай
сақтаған, Алтын діңгек секілді, Патша өткен Тұранда. Д.Баб. ~ Тіпті бұдан екі он жыл бұрынғы сыртқы жағдайымызды
алайық. Ол уақытта аралдағы Англия азуын айға білеген арыстан еді. І.Жан. ~ … «қой, шайнап берген ас болмас, азуын
айға бiлеген өңкей қасқа өздерi-ақ апшысын қуырып шайнап тастар» деп, арқасын кеңге салған. Т.Сәу. ~ Кім дерің бар,
күнім… заманында азуын айға білеген азамат еді, ер еді нағыз еңіреген! Д.Әш. ~ *… азуын айға бiлеген ана қумүйiз
Романов, Тихонов, Гришиндердiң желке күжiрейткен дөң айбатынан iш жиып жүргенде, жау көбейтiп алам ба деп те
қауiптенедi. Т.Сәу.

АЗУЫН АЙҒА БІЛЕДІ Read More

АЗУЫН БАСТЫ

Кек сақтады; тісін қайрап, іштен тынды. ~ Жаназаға жиылған жұрт о жер, бұ жерде топтанысып отырғанда, бұл оқиға жайынан неше түрлі бал ашып, аңыз қылысты. Біреулері: — тегі ақсақалға азуын басқан біреу басып берді ғой. Ж.Айм. ~ Тоқайдың осы қылығына жұмыскердің көбі-ақ азуын басады. Тек азу ғана басады. Әйтпесе одан асырып Тоқайға қылар қайрат жоқ. I. Жанс. ~ Сталиннің Шыңдубәнге қолқанат қып жіберген парлаушы коммунистерінің бірі болатын. Алашқа азуын басқан адам. Т.Рыс. ~

АЗУЫН БАСТЫ Read More