АҚ ЖҮРЕГІН АЛА ҰШТЫ

Құшағын айқара ашып, шынайы көңілмен қарсы алды. ~ Алдарыңнан шығайын ала таңнан, Абай атам ауылының бұлбұлдары… – деп ақ жүрегін ала ұшып, жыр шашуымен қарсы алған болатын. Ж.Шәк.

АҚ ЖҮРЕГІН АЛА ҰШТЫ Read More

АҚ ЖҮРЕГІНЕН АЙТТЫ

Адал пейіл, түзу ниетімен шынайы лебізін білдірді. ~ Шебер бұл сөзді ақ жүрегінен айтқан. Расында да Арман көп кешікпей «өнерін» шын көрсетуге айналды. І.Ес. ~ Үйренушінің мұндай жағдайын көрген мүсінкер, оған өте риза болып: — Асықпа, асықпа, жігітім, — деді, — көп кешікпей өнеріңді де көрсете бастарсың… Шебер бұл сөзді ақ жүрегінен айтқан. І.Ес. .

АҚ ЖҮРЕГІНЕН АЙТТЫ Read More

АҚ ЖЕЛКЕН

1. Кіршіксіз таза; пәк.
~ Ақ желкен арман, Бұлдырап алдан. Жағада тұрмын дауыстап. Балалық кезім, Бейкүнә сезім, Ақ желкен болып алыстан. Ұ.Ес.
2. Жел қайық. ~ Әлгіде бері бұрылған тәрізді болған ақ желкен толқи ойнаған теңіз бетінде ырғала жүзіп, алыстай береді. Әлден уақытта тағы да дір еткендей болады. «Міне, осы жолы шын бұрылды» деп үміттене жымиямын. Ә.Сәр. ~ Атырау адамдары дыбыс тілін түсінгелі бері осы əнге айдындағы ақ желкендей толқып, тербелумен келеді. З.Қаб.
3. Қайық, кемені желдің айдауымен жүргізетін, мачтаға тартылатын қалың ақ мата. ~ Борандының ар жағындағы Құлан тауы да ақ теңізге ақ желкен көтерген кемедей боп көрінеді. Мүмкін, Батыр сол кемемен жүзіп келе жатқан шығар. Ш.Мұр.

АҚ ЖЕЛКЕН Read More

АҚ ЖҮРЕГІНЕН ШЫҚТЫ

Жүрекжарды пікір, ән, ой хақында. ~ Мүмкін, ол соны іздеп келген болар. Әйтпесе, осы кемпірдің алдына неге жүгінді? Ащы болса да әділ, ақ жүрегінен шығатын үкімін естігісі келген шығар. К.Қаз. ~ Кітапты оқыған сайын Дәниелдің бейнесі үлкейе түсіп, өзінің адал, ақ жүрегінен шыққан ұмытылмастай мұңлы үніменен Жаннаттың көңіліне кенет бір шоқ тастап, енді оны өзіне тарта әкетіп бара жатты. І.Ес.

АҚ ЖҮРЕГІНЕН ШЫҚТЫ Read More

АҚ ЖЕМ (БОЛДЫ)

1.Арам тер болды. ~ Берекеңді қашырған, Ел тыныш болса, жақсы сол. Рас сөзге таласып, Ақ жем болма, жаным, кел. Абай. ~ … ана тілді жаулап алған орыс тілділер өктем екен. Ауылдар ана тілге алақабдан көрінеді. Орыс тілі сауырынан сипатпайды. Ана тілдің мәртебесін көтеру жайлы баспасөзде жазылып та жатыр. Радио, теледидарда айтыла– айтыла, ақжем болды. Т.Рыс.
2. Ылғалдың, күннің әсерін ағарып кеткен. ~ Дала. Теңіз … Бір-бірінен құт дарып, Бірін бірі жатыр шөлден құтқарып.Дала — ананың алақаны ұсынған Жағадағы ақ жем тастар сықпа құрт. С.Нұр.
3. Су сорған ет, дене. ~ Ақ көйлегін күйеудің күнде жуып, Ақ жем болды қос қолым судан шықпай. К.Ахм. ~ Көмілген шымдардың беті болмаса, асты әлі жұмсақ екен, ол әрі– бері қопарған соң– ақ сәл иістенген, бірақ су сорып, ақжем болып қалған бұғы етіне де тұмсығы тиген. К.Сег.

АҚ ЖЕМ (БОЛДЫ) Read More

АҚ ЖҮРЕК

Көңілі ақ, пейілі кең, адал ниетті адам туралы. ~ Алайда Майраның күлкісі адал досқа деген ақ жүректен ақтарылып жатқан
асыл қазына екенін біліп, бізде оны іштей қосыла құптауда едік. Ә.Нұрш. ~ Кісі қабылдаудағы оның әрі жылы, әрі мейілінше
қарапайымдылығынан тектінің тәрбиесі, ақ жүрегі, әйелге тән сүйкімді қылығы танылып тұрды… И.Бун. ~ Ақ үмітім үзілді, ақ
жүрегім кірледі, Ақ періштем бәйек боп, мен қиналған түндері. Ақ безер де көк безер болдым кейде өмірден, Ақыл жетіп
бәріне, ақшам жетпей жүргені… А.Тем. ~ Ә десе аузынан жүрегі көрініп тұрған мына ақ жүрек Айгүл, бір жағынан, өзі де
байқамай ескі жарасының аузын тырнап алды. М.Қаб.

АҚ ЖҮРЕК Read More

АҚ ЖОЛ

Әділ бағыт, ақиқат жолы, адал өмірлік ұстаным. ~ Халел Досмұхамедовтың ғұмырнамасы əуел бастан– ақ ақылойдың алыбы болуға бағыт алған ақ жол, сəт сапар секілді. З.Қаб. ~ Олар үшін бұл дүниедегі ең қымбат, ең жақын адамдай. Олар бұған жабыла ақ жол тілеп тұрғандай. Ә.Кек. ~ Мастураның есінде анық қалғандары осылар. Әкесі Кәріштайдың өзіне әке ғана емес, осы топтың ақылгөй ақсақалы, ақ жол нұсқаушысы – тұтас елге қормал, көсем адам екенін сонда байқаған. Ж.Шәк.

АҚ ЖОЛ Read More

АҚ ЖІЛІК

Қомды, күйлі. ~ … шөп тұқымдасына жататын бидай, күрішті тамақсынбай, ет жеп, қымыз ішпесе місе көрмейтін ақ жілік ақсақалдар мен қарасақалдар-ай! Ғ.Біл.

АҚ ЖІЛІК Read More

АҚ ЖОЛ ТІЛЕДІ

Сәт сапар айтып, жолы болуын тіледі. ~ Ай, балам– ай! Ол арам пиғылды адамдарға көрінбейді. Саған ақ жол тілеп, алдыңнан шығып еді ғой. Қ.Түм. ~ Аса ыстық жалынмен екеуі қайта– қайта сүйісті. – Қайда жүрсең аман бол, жаным! Ақ жол тілеймін! – деп еді Ақтоты. – Жүрегімді астан– кестен еттің,– деді Таңжарық. Т.Рыс.

АҚ ЖОЛ ТІЛЕДІ Read More