АЙЫПҚА КЕСТІ (КЕСІЛДІ)

Қылмыстың өтемін белгіледі, жаза тағайындады. ~ Мына құдайы қонақтарыңның қайтар жолына бір-бір шапан әзірле, жерден қазсаң да тауып әкеліп қойыңды сой… «жаздым-жаңылдым» деп қонақасы беріп күтіп, бас мүжітіп, иығына шапан жауып шығарып саласың. Айыпқа кескенім осы!.. Д.Дос. ~ Қалмақ жоқшылары бұдан ары саудаласпады. Олар уыстан шығып, үміт үздірген жылқының табылғанына қуанып тұр еді. Өз малынын сыртында айыпқа кесілген он бестіге разы болды да, атқа қонды. Қ.Жұм.

АЙЫПҚА КЕСТІ (КЕСІЛДІ) Read More

АЙЫПҚА ҚОЙМА

Кінәлама, ренжіме, түсіністікпен қара д.м. ~ Біз мына тас қорамызға кеше ғана көшіп келіп, жылы үйімізге кіре алмай, шошала үйімізде ұры-қарыдан сақтанып, бірді-екілі сиырымызды да осында байлап отыр едік. Айыпқа қоя көрме, — деп өтініш айтып, бір тоқтысын сойып, барымен күтеді. С.Бег.

АЙЫПҚА ҚОЙМА Read More

АЙЫПҚА САНАДЫ

Қылмысқа, күнаға балады. ~ Серғазының ауылынан қашып шыққанында да Байтабын есінде болған шығар, бірақ өзгермейтін жан бар ма, ерлікті, атақты қадір тұтатын қазақ дәстүрі мұны да өзгерткен болар. Оны айыпқа санау қылмыс емес пе? І.Ес.

АЙЫПҚА САНАДЫ Read More

АЙЫПҚА ТАРТТЫ (ТАРТЫЛДЫ)

Әлдебір ісі үшін жаза салынды, кінә тағылды.~ Не деген ұят, қандай өкініш! Қосалқы атын айыпқа тартқаны батырдың көңіліне дақ қалдырмай жұбатар ма, жоқ па! Ғ.Мүс. ~ Қазіргі жағдайды салмақтап қараса, аманжанның сөзін де теріс дей алмас еді. Не істеу керек мұндайда? Жан бағып ауылға тайып тұрса, неге келдің деп айыпқа тартпас. О.Бөк. ~ Айтқанымнан қайтқан емеспін! — Егер қайтсаң айыпқа тартылатыныңды ұмытпа! Қ.Ысқ.

АЙЫПҚА ТАРТТЫ (ТАРТЫЛДЫ) Read More

АЙЫПТЫ МОЙНЫНА АЛДЫ

Тағылған айыпқа келісті, кінәсін мойындады. ~ Логинов түнде ақшаны қалаға апарып жытырды, Мәметке өлсең аузыңнан шығарма деп шегелеп, тергеу болғанда, өзі айыпты мойнына алып қараңғы үйге қамалды. Ж.Айм.

АЙЫПТЫ МОЙНЫНА АЛДЫ Read More

АЙЫП-ШАМ КӨРМЕДІ

Кінәлаған жоқ; кешіріммен қарады. ~ Алғашқыда Әріп: «Бұл күнде қойды біз үшін соя ма? Сонда қалған етін қайда жібереді? деп жүрді. Кейін оның басты қасаптан алатынын байқады. Бірақ, бұны Әріп айып-шам көрмеді. Т.Әл.

АЙЫП-ШАМ КӨРМЕДІ Read More

АЙЫП-ШАМЫ ЖОҚ

Оғаш емес. ~ Мәселен, жандаралдың өзіне де бере алада. Және соларға берсе, сондай орындарға арыздар түсірсе, дұрыс бола ма екен, тақсыр?! «Өзіңізге бағынышты халқыңыздың тап ортасында бүлдіріп отырған осындай бұзақы адам бар» деп, содан көрген қорлығымызды айтсақ, айып-шамы жоқ па екен?!— деп сұрады. М.Әу. ~ Ал уақыт өте келе көзқарас өзгеріп, жағдай басқа әуенге түскен уақытта федеративті демократиялық республика идеясына ауысудың еш айып-шамы жоқ. К.Ахм. ~ Құла дүзде, иен далада Мәлік малайдан «өзге еркек кіндікті жоқ» екені рас болса, одан құпия жасаудың еш айып-шамы жоқ. Т.Жұр.

АЙЫП-ШАМЫ ЖОҚ Read More

АЙЫП ТАҢЫЛДЫ

Әлдебір қылмыс жасады деген айып тағылды. ~ Жазуды оқыған кісіге оның қалай өлгені, неге өлгені маңызды. «Ерлерше…» Олай емес. «Әскери міндетті орындау үстінде…» Бұл да жарамайды. «Қашқын деген айып таңылып…» мұны жазуға қол бармайды. М.Кәр.

АЙЫП ТАҢЫЛДЫ Read More

АЙЫЗЫН ҚАНДЫРДЫ

Құмарынан шығарды, ләззатқа батырды. ~ Бір жұмадан кейін ар жақтағы қазақ группасы «Лунашар» клубында ойын қойды. Жұрт көп келді. Ахмет, Смағұл, Әбдірәсілдер қандай тамаша ойнайды, орыс әртестерінен кем емес. Жұрттың айызын қандырды. Ақша тәуір жиналды. Мұқтаждар қарық болып қалды. Ж.Айм. ~ Одан ары қарай «Бұлдижан-ау, еркек ұрғашының ауын ағатайлатып айызын қандыру үшін ғана астаң-кестең етпейді, бауырын тулатып балалату басты шаруа» дегісі келіп тұрып, ананың інілігін қаперге алып тілін тістеген. Н.Дәу. ~ Барлық ойы, тілегі, мейлі соқыр болсын, ақсақ болсын тек құмарлық айызын қандырар еркекте ғана… Мауыққан мысықтай көзі тұманданып, ал қызыл бүрте ерні кеуірсініп кеткен. І.Ес. ~ Сондағы Бихан орындаған «Алшаңбоз», «Талшыбық», «Бөкен жарғақ», «Қылаң батыр», «Бұлғынсусар» секілді тыңдасаң айызыңды қандырып, керемет әсерге бөлейтін осындай күйлер болды. Ж.Баб.

АЙЫЗЫН ҚАНДЫРДЫ Read More

АЙЫП ТАРТҚЫЗДЫ

~ Тұқпат қажы күпісін жамылып, сақалын салалап, тамағын қайта-қайта кенеп алып: — Нанбасқа да болмайды. Нанбай отырған күнде де ат пен шапан айып тартқызатын ой тағы да жоқ. Әкең Шектібай марқұм менімен құрдас адам еді, жаны жаннатта болғай-ақ. М.Дәу.

АЙЫП ТАРТҚЫЗДЫ Read More