Қауқардан айрылды, кәрілік жеңді. ~ «Қара нap жүк көтермес бел кеткен соң, кең жайлау құлазиды ел көшкен соң, аз күнде бауыр басқан, қарағым- ай, өртенем күйігіңе сен кеткен соң! » — деп бір басылса, бір сарқылса. Ә.Тар.
ТҰРАҚТЫ ТІРКЕСТЕР
Бұл категорияда сөздікте келтірілген 25 мың фразеологизмнің ішінен пайдаланушы іздегендері ретімен көрсетіліп отырады.
БЕЛ ЖАЗДЫ
Тыныс алды. ~ Бәйгелер бүгiн жетiп, таң атқанша сонда тыныстап бел жазады. К.Сег. ~ … жұмыстан келген беті болса керек, ебіл- дебіл кең көйлегінің етегін жиып, тапал орындыққа отырып бел жазды. Қ.Түм.
БЕЛ ЖАЗБАДЫ
Бас көтермей жұмыс істеді, тыным таппады. ~ Барымды салдым. Ертеден қара кешке дейін бел жазбадым. Қ.Жиен. ~ «Кəмөнес» деген атына кір келтірмеу үшін бір сəт бел жазбады, ауру əйеліне де қарамады. С.Досж.
БЕЛ БУДЫ
Әлдебір шешімге келді, тәуекел етті. ~ Бекен мектепке баратын жылдың жазында Әлімбай ауылдан көшуге бел буды. С.Әб. ~ Соған қарамастан, дәл осы сәтте Асқар қарт шопанмен сөз таластыруға бел буды. Ә.Әл.
БЕЛ БОСАТТЫ
Дем алды, тынықты. ~ Осы тұста бастаушымыз Әжібек тағы бір бел босата тұрып, барлығымызға барлай қарап шықты да: − Ал, көксоққандар! — деді өктем үнмен.– Енді, дабай, тобылғы шабуға кірісеміз. С.Мұр.
БЕЛ БОЛДЫ
Демеу болды, дем берді. ~ Өзі жалақор, арызқұмар Құсайынға мына заң бастығының кейінгі сөзі мүлдем бел болып егдейіп үйіне келді. С.Бег. ~ Осылардан басқа арызға бел болғандай тағы бір ерекше жай, «Мамозы салған ойраннан шошынған екі қабат әйел бала тастады. Ж. Ахм. ~ Асанның отрядына бел болған жағдай, біріншіден – Қызыл Армияның жақындап қалуы болса, екіншіден – құлақ естір жерде: орыстан да, қазақтан да, басқа ұлттардан да осы сияқты отрядтардың көп құрылуы. С.Мұқ.
БЕЛ БЕРМЕДІ
Тізе бүкпеді, төтеп берді. ~ «Кәне, қайсың барсың?!» дегендей бұлшық етін ойнатып, айналасына айбат шегіп, шабына қарады. Қарсы жақ шошынғанмен бел бермеді. Т.Сәу.
БЕЛ БАЛАСЫ
Туған баласы, өз кіндігінен, басқалардан гөрі жақынырақ д.м. ~ Мен – қазақпын, жан Отан, бел балаңмын. Махаббаты сенікі жер – даламның. Ж.Мол. ~ Сол кезде бір сілкініп, бір оянып Қалады, бір ойланып бел баласы. Уақыт — екі ғасыр Өліарасы, Дау-дамай қаңқу толы ел арасы. К.Мырз. ~ Іле-Балқаш жайында да аз жазылып жатқан жоқ. Өзі сол өлкенің бел баласы бола тұра үн-түнсіз жүре бермек пе? Б.Тоғ.
БЕЛ БАЙЛАУ ҚЫЛДЫ
Демеу қылды, арқау етті. ~ Әкесі үйдегі көтеремдерге қораның жамылышын, көр-жерді қағыстырып әперіп, бір мезгіл бел байлау қылсын деп, сиырларға қар астынан қара құмақ аршиды. Ж.Айм.
БЕЛ БАЙЛАДЫ
Әлдебір іске тәуекел етті, білек сыбана кірісуге шешім қабылдады. ~ Қатыным! Пайғамбардың сүнәті ғой, сен де рұқсат бер, ағайыным, сіздер осы жұмысты қолға алыңдар, міне, біраз қанағат бар ғой. Мен енді бел байладым, — деп ақырғы сөзін мағлұм етті. М.Дул. ~ Жанары жарқ-жұрқ етiп тiлерсектен қан кешуге бел байлаған батырларша ашынған сұлудың қазiргi түрi екi жүздi қанжарды көз алдына ерiксiз көлденең тартып тұрғандай едi. Р.Рай. ~ Өзін-өзі өлтіруге бел байлаған адамның ұсқыныңдай түнеріңкі селқостық оның маңдайына құбақан, бозғыл он бітіріп, сүлделеніп ауырғандай қуартып жіберіпті… О.Бальз.

