Әлі көрер күні бар, жарық дүниеден татар дәм-тұзы әлі таусылмаған д.м. * Жағым қарысып, тыныс алуым қиындап, енді болмаса өлуге шақ қалғанда, суішкілігім бар екен, бір бұраңбел бикеш патша жаяу баратын жайға асығыс кіріп кетіп еді, атып шығып: — Бізді бітеу дей ме! — деп, кеңірдегіме кептелген рулонды жұлып алғаны тәңір жарылқағыр. Т.Сәу. ~ Бәрімізге бірдей келген зауал ғой бұл. Су ішкілігіміз бар екен. Қайта жанымыз қалды. Қыршын жасы жазықсыз қиылғандар да баршылық. Т.Рыск. ~ Сейітханның су ішерлігі бар екен. Моңғолға аман асып кетті. Бірақ артында қалған бала-шағасы не болды. Торғайдай тозды. Көрмегенді көрді. Ж.Шәк.

Сусылдап, жылп-жылп етіп, сумаңдап, алға жылжыды. ~ Ердің үстіне нығыз, маңғазсып отырды да, Қымбаттың әкесінің жәпірейген жер үйі жаққа жалтақ- жалтақ қарап қойып, таңғы ұйқыдан мажаураған шағын қалашықтан, бурыл атты тайпалта жорғалатып, су жыландай суырыла шығып ұзап бара жатты. Т.Рыск. ~ Қара дәу ыстаулығынан пішен шабуға аттанған күннің ертеңінде, Көпжасар көз шырымын алды да, ақ некелі әйелінің төсегінен су жыландай суырылып шыққан. Т.Рыс. ~ Сұмдық-ай, бүйте берсе ұрғашы атаулы құтырған иттей көзі қанталап иесінен безер болар, қыз-қырқын әзәзілдік жолға түсер болар» деген алып-қашпа сөз су жыландай сүйреңдеді. С.Жүн.

Жылмаң қақты, жылпостанып, сумаң қағып, сұғанақтанды. ~ «Сегіз аяқ», оқыған сайын, бірде шоқ басып алғандай шошындырып, от жалап алғандай күйдіріп, енді бірде мың-мың су жыландай сумаңдаған суық жел қойын-қоншыңды түгел аралағандай тұла бойыңды түршіктіріп бара жатады. Т.Мед. ~ Есіктен кіре еңкейіп, тоңқаңдап төрге шыққан соң, кеудесін керетін қытайдың бақай қулығы есіне түсті Қанаттың. Әйтеуір, мынау су жыландай сумаңдап, жылпың аттай желіп алдына түскеніне айран-асыр. Т.Рыс. ~ Айнала дүниенің барлығын ақ қанатты ақ сайтан арбап жүргендей. Ақ перідей зырлай ұшқан жентек қар мойын, қойын, жағаның қуысына су жыландай сумаңдай кірді. П,Дүйс. * Қытайдың он жылға созылған мәдениет төңкерісі тұсында жұрт алдында сылаң қағып, су жыландай сумаңдаған ерке тоқал, ұлы көсемнің өзін де қолға қондырып алған. Т.Рыс.

Қиын жағдайдан қиналмай шықты, құтылып кетті. * Бірақ не керек, губернаторлар мен талай чиновниктер сот алдында айыпталса да, бұл үстіне су жұқтырмай аман шыққан. С.Жүн. ~ Қанша айтқанмен жоғары мектеп оқыған зиялы– ау! Бақай қулық қып, саясатқа жалтақтамай, батыл айтады ғой! Десе де үстіне су жұқтырмайды екен…" Т.Рыск.

Кез-келген қиындықтан сытылып, запа шекпей шыға беретін әккі қу адам туралы. * «Жұрттың ішіне киімшең кіріп-шыға береміз»,— деп мақтанатын су жұқпас Өтемағанбеттің баласы Оразмағанбет әңгүдіктеу көрінді. Ә.Кек. * Сылдырап тұрған су жұқпас судыр емес, оң мен солды айыра білетін, сарабдал азамат болып көрінді әке көзіне. Ғ.Біл. ~ Содан шығар, әр ауданда бір отар саулықтың тең жартысын егіздеткен көл–көсір заман болды. “Тең жартысы несі, − деп Мәкеңнің бір денесі селк етті – қызталақ сонша асыра сілтеп… Әй, мынаған түбі су жұқпас.” Н.Дәут.

Қорқақ, үркек. * – Атты, атты! – дегенде, су жүрек болып қалған жұрт, ішін тартқан дауылдай, кенет басыла қалды да, сонша болмады қайтадан дәуірлей, бажылдай, күңіреніп кетті. Ол келген қазақ екен. Ж.Айм. * — Тоқтат, өңшең шуылдақ! Әскербасы ақырып жіберді. — Бұрын соғыс көрмеп пе едіңдер? Жорық көрмеп пе едіңдер? Сонда үйде шаруам қалды, қатыным қалды деп қайсың айтушы едің?! Әлде ел шетінде шұбырып көшіп жүрген аз ғана тобырдан қорқамысыңдар? Атаға тартпай туған өңшең су жүрек! І.Ес.

Жайдақ сауырлы, жайлы жүрісті, жон-бөксесіне су құйып қойса да, төгілмейтін жорға ат. Сол жақ артқыаяғы ақ бақай, маңдайында төбелі бар, су төгілмейтін қара жорға тұр ғой, міне! Ғ.Мүс. * Табаны жерге тигеннен шайқалақтап сазда өскен құлын жорға болмай қайтсін. Шетінен су жорға еді. Т.Сәу. * Екі жағынан қапталдай шоқытып, су жорғаға зорға ілесіп, өздері де шоқырақтай түскен түнеугілерден басқа мұртты казактар екен. С.Жүн. Тілге жүйрік, шешен. ~ Көргенін ұмытпай, естігенін көкірегіне мықтап сақтайтын, сөзге су жорға. Б.Жұмаб.~ Бозбала жиынында өлеңнен бәйгені шаппай алатын да Нұрым, жақсылардың тобында жырдан өрмек өретін су жорға да сол. Х. Ес. Нағыз майталман жорғаның жайлы, төрт аяғын тең басқан жүрісі. * Үш күн арқасы ерден босап, жануартынығып қалыпты. Әдетінше, қамшы салдырмай, су жорғасымен жайқалып келе жатты. К.Қаз. ~ Енді тұсіме домбыра еніп, саусақтарым су жорғаның тең басқан төрт аяғындай еркін самғап, неше түрлі әуендерді тартып жүретінді шығардым.Ф.Оңғ.

Шаң тимеген жаңа бұйым, киім. ~ Кәрі кеуде күмбір қағып, жүрек шіркін өрекпіп кетті. Алпыстың төртеуіне шыққанын ұмытқан сияқты. Жиырма бестегі жігіттей үстіндегі су жаңа түйе жүн шекпенге зорға сыйып отыр. Қ.Най. ~ Сәке, жапа тартып келіпсіз, мына қақаған суықта тым жалаң борбай жүргеніңіз не, осы су жаңа тізе киімді сіз киіңіз, – депті. ҚЕ.

Зым-зия жоғалды, із-тұзсыз құрып кетті, аяқсыз қалды, құрдымға батып жоқ болды. ~ … ұзына бойын қуалай жүрсең — жоқ, құдай деген о байғұстық қай арада тұрып, қоныс-өріс тапқанын, қай араға жамбасы тигенін шамалап та айта алмайсың. Өтті-кетті — су аяғы құрдым. В.Рас. ~ Бәрі де осылай көз алдында көлкіп тұрған көркем көріністен көңіліндегі әншейін буалдыр елеске айналып, су аяғы құрдым боп зым-зия жоғалатын өткінші көк сағымның кебін киіпті. Ә.Кек. ~ Бітіп жатқан үй жоқ, сонан кейінгі кезекте тұрған шаңырақ көтеру мәселесі болса әзір су аяғы құрдымда. М.Қан. ~ Емдеу Орталығына піл түссе де көрер көзге ішірейтіп…бүргедей етіп… түкке алғысыз ғып… су аяғын құрдымға жіберетіндерің қалай осы?! Д.Дос. ~ – Барғым келмейді, — дедің сен еш шімірікпей. Су аяғы құрдым деген осы еді. Іштен тындым да, сіресіп қатып қалдым. «Ажырасар дос ердің артқы қасын сұрайды» деген. Мынау соның кебі еді. С.Үс.

Көзін құртты, келмеске кетірі. ~ Қазақтың маңдайына біткен біртуары Шоқайды, Аймауытовты о ғып, бұ ғып белгісіз себеппен су аяғы құрдымға жіберді, шетінен тізіп жер жастандырды сөйтіп. Д.Дос. ~ Емдеу Орталығына піл түссе де көрер көзге кішірейтіп…бүргедей етіп… түкке алғысыз ғып… су аяғын құрдымға жіберетіндерің қалай осы?! Д.Дос. ~ … қарсы келгендерді су түбі құрдымға жіберіп, кедейдің бақыты жанып жатақ болып, малын бағып, егін егіп жатқанын, сондықтан Шөкенің осы маңда тау бөктерінен орын алып, көөперәтсиә болған елуден астам кедей түтінге барып қосылуына қолқа салды. Б.Жұм.