Көркі, құндылығы байқалмайды, бәсең тартады. ~ Енді біреулер бар — екі иығын жұлып жеп, ұрынарға қара таппай жүрген. Сөздерінше тұздықтап, боқтық араластырып сөйлейді. Онсыз сөздерінің сәні кірмейтін тәрізді. Б.Соқ. ~ Бастаңғылатып жататын жастардың ажары — Ақбөбек пен Қайып. Аққудай таранған Ақбөбек араларында отырмаса кештің сәні кірмейтіндей. Ү.Жәл.

Бұрынғы көркінен айырылды, қиюы қашты. * Осы күнде сәні кетіп бара жатқан үшінші бір жік бар. Бүл жіктің ақыны — ескі өлең, жыр, тақпақтарға еліктеп, желе-жортақтатып, қүбажондатып келетін Ғүмар Қарашев. Ж.Айм. * Ертістен бойды шіміріктіріп қоңыр салқын жел еседі. Кемерді тасқын кернеген. Аралды су алған. Аралдағы сәні кеткен сояу ағаштар. «Пәленді аулақ қыл!» дегендей, жан сауғалап, сендерге басы тиіп теңселеді. Ж.Айм. * Шайдан кейін терезенің алдында Еділге тұнжырай қарап отырды. Еділдің де сәні кеткен ажарсыз, сұрықсыз суы да салқындаған сияқты көрінеді. А.Чех. * Жылына бір дүркін жаңалап шығатын мынау қора-жай мен баспана да алқам салқамы шығып тозып барады, омарта мен бау — бақшаның да бұрынғыдай емес сәні кеткен. Қ.Ысқ.

Ажары ашылды. ~ Әрқайсысының астында тоқ жарау ат. Жомарт өзінің әйгілі қара айғырын мініпті. Қара айғырдың сәні келісті. С.См. ~ Алты сайлы елтірі тымағын шешіп, қанжығасындағы бөктерулі қоржыннан жекей бөркін алып киді. Салтанаты мен сәні келіскен жігіттің бір сот тізесі ат қолтығын соғып қап, босап кетті. С.См.

Ерекшелігі, құндылығы артты, жоғарылады; әдемілігі, көркі көрініс берді. ~ Көлдің көркі келсін деп, Қаптай көшкен ел берген. Нұрым Шыршығұлұлы Елдің сәні келсін деп, Қатар-құрбы тең берген. Теңнің көркі болсын деп, Сөйлесетін сөз берген. Сөйлеп кызық көрсін деп, Оралған қызыл тіл берген. Н.Шыр. ~ «Шым ораулы болмаса шидің сәні келмейді» — деген мақал осы кілемше өрнекті шым оралған шиге қаратылып айтылса керек. Е.Мұқам. ~ Жаһанның жамауындай жарты құрау — Ойран боп жатты ойпаңда алақандай. Күн сиқыр мазақ қылып күлімдеді, «Тойыңның келді сәні бүгін! » деді. Т.Әл.

Көркі, сән-салтанаты ерекше. ~ Басқалардан киім сәні бөлек, көп адамның қолпаш қоршауында келе жатқан әншіні мұндағылар сонадайдан шырамытып тұрған- ды. Қ.Жұм.

Қадір-қасиеті, мән-мағынасы, сән-салтанаты кемшін тартады. ~ Замандас ақынымыз Кенен Әзірбаевтың «Базар — Назар» атты әнінің өлеңінде «Көштің сәні болмайды, түйесі жоқ» деген жол бар. С.Мұқ. ~ Махмұт, бүгін алтыбақан құрайық деп едік. Сенсіз жиынымыздың сәні болмас. Келіп гармонь тартып бер, — дегенде: — Мақұл, — деп келісімін беріп қойған. О.Бөк. ~ — Ал енді рұқсат болса, мынадан да ептеп ала отырайық, — деп үстелдің астынан көк мойынның біреуін суырып алды. — Қазір мұнсыз дастарқанның сәні келмейтін болды ғой. Қ.Жұм.

Нұрланды, сұлуланды. ~ Жайлаудың сәні кіріп, жер әлем әдемі гүл көрпе жамылғанда, Гүлсәні алты айға аяқ басқанда, Кенжеғара мен Айгүннің үйлену тойын Тазабек Бетбастаудың баурайында, Құсмұрынның шығыс жақ жазығында өткізді. Б.Нұрж. ~ … жалғыз аққу қанатымен су сыза сыңсып кеп қона қалса қандай болар еді? Бұл да дәп сондай салтанат. Қара-қожыр ауыл бір-ақ сәтте сәні кіріп, жайнады да кетті. Т.Сәу. ~ Соғыс басталғаннан бергі үш жылда бас көтерер ер– азамат майданға кетіп, қаңырап қалған жадау қалаға бірте– бірте сән кіре бастаған. С.Ом. ~ Қандай келісімді, қандай бақытты сурет. Ләззат – көктем, жан құлпырған сән кіріп, Тас қуанған тамырында қан жүріп. Бұл дүниенің шын қызығы тек сонда, Сүйе білсең, күйе білсең мәңгілік, − деп ақын әкелері айтқандай бұлардың да махаббаты мәңгілік болса екен! І.Ес.

Мән-мағынасы, сән-салтанаты өшті. ~ Арыстан Алатауда мерт болғанда, Оқжетпесте тұрған қарт тасқа айналды. Содан бері бірталай заман өтті, Алашты улай-улай жаман өтті. Тұлпар ¬ тулақ, ер арып аруақ боп, Сарыарқа сайран жердің сәні кетті. М.Жұм. ~ Әрбір жиырма бес шақырым сайын бекет болған. Бекетті патша қызыл кірпіштен соққан. Енді пойыз шыққалы бері қара жолдан сән кеткен, бекет үйі құлаған. Ш.Мұр. ~ Ондай кезде оған «ағатай, мә, сырғанашы», — деп шанаңды кесекөлденең тосып жалынсаң, пысқырып қарамайтындай көрінетін. Сонан кейін-ақ ойынның сәні кетуші еді. С.Мұр. ~ Ауылдағы ойын баласының жаны Тарағай. Соның қабағы мен қасына қарайды бәрі. Тарағай жоқ ойынның сәні кетіп, қиюы қашады. Берекесі болмайды. Ә.Тар.

Әлдебір істі, әдетті ерекше сәндікке, салтанатқа балайтын болды. ~ Әрине, бұл заманда балаларының өз әке-шешесін керенаусың деп қорлауы сәнге айналып кетті ғой… Ф.Дос. ~ …жалаң бас, бас киім орнына иманжапырақ пен шырмауықтың балғын жапырақтарынан гүлдесте таққан, — соңғы кезде бұл сәнге айналып, оны әшекейлеуге алуан сипатта құбылта қолданылатын Тир пүліші мен жібек пайдаланылады. М.Серв. ~ Ертең кешке сен сымбатты жұрт алдында сәнге айналған әйелді графиня Теодораны көресің. О.Бальз.

Әдемі киініп, бойын түзеп, сәнденіп, ойын-тойға, сауық-салтанатқа бой ұрды. ~ Анау Жақып сән түзеп, сауық құрған Құрдасым емес пе еді бір күн туған? Мен туғанда, табылмай қара сабын, Ол туғанда, иіс сабын тәнін жуған. С.Тор. ~ «Ұрын барып, есік аттап, сән түзеп, салтанат құратын менің балам сылқылдаған бай баласы емес қой, жақын арада бір жөнін істейік, Қанипаны ұзатуды тездетсін», — деп, бір туысынан Жәукеге сәлем айтты. С.Ом.