БІР АРНАҒА САЯДЫ

Мәні, мағынасы бір. * Жаңағылардың аузынан соның иісі аңқып отыр. «Дін қарындастық, кәпірге қастық» деген талай үгіт, өсиет бір арнаға саяды. М.Әу. * Әйтеуір, бәрінің де тұспалы бір-бірінен онша алшақ емес, бәрі де бір арнаға саятын сықылды… С.Жүн. * Жаңағы халфелермен кезігу тұсынан ширығып сөйлеген Абай, Әбіш үшін де бірталай жайдың түйінін шешіпті. Оның жеке-жеке байқап жүрген бір жөндері енді кеп бір арнаға сая бастады. М.Әу. * Тоғыз пернедей тоғыз тараптан үндесіп, үйлесіп келіп бір арнаға саятын, тілсіз табыстыратын туыстық әкел! С.Смат.

БІР АРНАҒА САЯДЫ Read More

БІР АЛУАН

а) Ерекше, бөлек. ~ Бұл сауық көрінісін салдар әр қашан көркем киімдермен, не ешкімге белгісіз бір алуан киімдермен, ат тұрманын алтын күміспен, топтаған моншақ, мыспен таусылмайтын сұлу өрнекті әдемі жібектер мен елді толықсытып жүретін. Бұлар әсіресе Бәйтен салда, Ниязда, Сегіз серіде, Біржанда орасан көп. Ә.Мар. ~ Үй іші Сандықбайды мазақ етіп күле бастап еді… Базар өзі бүл тұста күлген жоқ. Бір алуан өмір қиялын ойлауда екен: — Жасым отыз беске келгенше кісі есігінде жалшы боп, қыз айтқызып, қалың төлеп ала алмай, жар қызығын, бала қызығын да кеш көріп ем… М.Әу.
ә) Біршама. ~ Көршілес колхоздар, фермалар, Базарға көңілдес ағайын, жақындар бір алуан. Өзгеше топ-топ болып аудан қызметкерлері, мектеп жұртшылығы, барлық аудан активі келіп жатыр. М.Әу.

БІР АЛУАН Read More

БІР АЙТҚАНЫҢДЫ ҚАҒЫП АЛАДЫ

Ұғымпаз, елгезек; айтаныңды екі етпейді. ~ Шәріпқалидың шынында зейінді екені де рас. Бір айтқаныңды қағып алады да, ұмытпайды да. Әлгі айтқандарының бірі Надежда Петровнадан, бірі Сережа екеумізден естігендері. Ә.Сәр.

БІР АЙТҚАНЫҢДЫ ҚАҒЫП АЛАДЫ Read More

БІР АЙТҚАНЫН МЫҢ (ЖҮЗ) АЙТТЫ

Мылжыңдап кетті, аузы көпіріп, көп сөйледі. ~ Ей, сорлы-ай, сен де бір айтқаныңды мың айтып мылжыңдап қоймайды екенсің! — деді. Бұл сөздерді Гүлсім де талай айтқан, Кәкіштің де құлағы жауыр болып, еті өліп кетсе керек-ті… Ә.Тар. ~ Немене, соншама түк көрмегендей қайта-қайта өзеурей бересің. Сүтемгенмен құда болғанға құдаймен құда болғандай. Бір айтқаныңды бүгін жүз айттың ғой. С.Жүн.

БІР АЙТҚАНЫН МЫҢ (ЖҮЗ) АЙТТЫ Read More

БІР АЙТҚАНДЫ ЕКІ ІСТЕДІ

Бастаған ісін бірден бітірмей, орта жолдан қалдырып кетті. ~ Өмірінде әскерде болмаған басшының айналасындағы адамдарды нақ осылай, шұғыл нақтылы іске үйретіп алғанына қайран қаласыз. Төкең бір айтқанды екі істегенге, тиянақсыз бос жүріске төзе алмайды екен. Б.Тоғ.

БІР АЙТҚАНДЫ ЕКІ ІСТЕДІ Read More

БІР АЙНАЛУҒА КЕЛМЕСТЕН (КЕЛМЕЙ)

Әне-міне дегенше; сөйткенше болмай, көп уақыт өтпей-ақ. ~ Ескі дұшпаны, сырқынды бандымен шаппа-шап алыса түсті. Бірақ бір айналуға келместен-ақ жау бұраң етіп Бекболдың астына барып бұрқ ете түсті. Бекбол өзі әлі оншалық жыға қоярлық қимылды істемеген сияқты еді. М.Әу. ~ Бір рет қоярда қоймай сені де сүйрелеп ортаға алып шығып еді, бірақ бір айналуға келмей «ой… ой, аяғымды бастың»– деп, сені итеріп жіберді де, Қозы Қарынның құшағына қайта кірді. Ә.Нұрп. ~ Ауылда асық ойнап, жалаң аяқ шапқылап жүргені, интернатта оқығаны күні кеше сияқты. Енді содан бір айналуға келмей мінекей майданға кетіп барады. Т.Ахт.

БІР АЙНАЛУҒА КЕЛМЕСТЕН (КЕЛМЕЙ) Read More

БІР АЙНАЛДЫРСА (АЙНАЛДЫРҒАНДЫ) ШЫР АЙНАЛДЫРАДЫ

Бір жолы болмаған адамның бейнеті көп. ~ Оның үстіне, Өрік Пейілжаннан екі қабат екенін білген. Қырсық бір айналдырса, шыр айналдырады. Мұндайда бақытсыздықтың ұшы – қиыры болмайды. І.Ес. ~ Әбиболла бұған көнді. Көнбеске шарасы да жоқ. ГПУ бір айналдырса, шыр айналдырады, айтқанын орындамасаң, өзінді «бандының құйыршығы» деп айдатып жіберуден тайынбас… Б.Тоғ. ~ Бірыңғай қасірет боп кетсе ғана: «Ойпыр– ай, жамандық та егіз бе еді. Бір айналдырғанды, шыр айналдырды– ау. Сорлының жақында шешесі дүние салған, енді бауыр еті ағасы опат болды»,— дертұғын. М.Сүн.

БІР АЙНАЛДЫРСА (АЙНАЛДЫРҒАНДЫ) ШЫР АЙНАЛДЫРАДЫ Read More

БІР АЖАЛДАН ҚАЛДЫ

Әлдебір үлкен қауіптен аман-сау құтылды. ~ Бесте болатынсың. Со жолы бір ажалдан қалып ең. Сала құлаш жайынды судан суырып алып, қайыққа қайырып тастағанымда, шоршып тулап, быт-шытымызды шығара жаздаған-ды. Есіңде ме сол? Э.Хэм. ~ Күйеуі көлік апатынан аман қалып, садақа жасады. Молда шақыртып, Құран оқытты. − Жаратқан иемізге алғыс айтуы дұрыс, бір ажалдан қалған екен ғой бақыр, − деді. Осы сәт… Лияның қалың тұманы сейіліп, көп нәрсе анықталған сәт… АҚ «Эрзац». ~ Лажы таусылған аға лейтенант алты атарын қорабына салып, акоп ішімен кете барды. Қабылдаға қарасам, өң жоқ, түс жоқ ағыл тегіл жылап отыр екен. — Қалқам Жанахмет бір ажалдан қалдық. Сені атып тастаса мен елге қалай жетемін деп кемсеңдейді. АҚ «Тағдыр».

БІР АЖАЛДАН ҚАЛДЫ Read More

БІР АДЫМ ШЕГІНБЕДІ

Қасарысты, төтеп берді. ~ Бір адым шегінбеңдер! — дедім, қысылыс үстінде жоғарғы командованиенің аты шулы әмірін тағы бір еске түсіріп. Бұл Отан әмірі, оны адал ұлы бұза алмайды. Ғ.Мүс. ~ Батырдың денесін тастамай алынған шептен бір адым шегінбеуді бұйырған Кенесарының әмірімен Ағыбай, Иман және Наурызбай батырлар бастаған жасақтар қалаға қайта басып кіріп, күлін көкке ұшырды. C.Ақт.

БІР АДЫМ ШЕГІНБЕДІ Read More