АҚ НЕКЕ

Салт-дәстүр сақталып, сүйіп қосылғандардың адал некесі. ~ Күйеу бала — Аюбай, Майлыбай мен Зылиханың ақ некесінен туған ұл. Дінмұсылман. Жасы жиырма бесте. Б.Мом. ~ Елде, Сәлиманың өзі айтқандай, соғысты сылтау етіп, ақ некенің өзін бұзып жатқандар аз ба? Ә.Нұрш.

АҚ НЕКЕ Read More

АҚ МАЛ

Адал еңбек, маңдай терімен келген мал, дәулет. ~ ─ Жесе жейт – дағы, оның аузынан айырып алатын сен бе? – деп Сартекең ақ малын бәйбішесінің құрбандығына қия салды. Қ.Ыс. ~ Әкесі Жадырасын деген ақтылы қойды айдаған кісі еді. Ақ малының санын марқұмның өзі де білмей өтіпті деседі. Ү.Жлк.

АҚ МАЛ Read More

АҚ НЕКЕСІН (НЕКЕСІН) БҰЗДЫ

Құдай қосқан қосағын тастады, ажырасып кетті д.м. ~ Ойқұдық оқиғасы бұларға барлық бүге– шігесімен толық мəлім екен. Мұхтарды Мағауия қызының бесіктен атастырылған күйеуімен ақ некесін бұзып, алып қашпақ болған тентек десіпті. З.Қаб. ~ Бұзық емей немене, бір күні некесін бұзып, байынан он сегіз әйелді босатып жіберіпті. Намаз оқымайды дейді. Пайғамбарды «өзіміздей кісі» деп айтады дейді, — деді. С.Сей.

АҚ НЕКЕСІН (НЕКЕСІН) БҰЗДЫ Read More

АҚ МАЛТАСЫН ЕЗДІ

Былшылдап, көп сөйледі. ~ Кім біліп, ер еңбегін сезіп жатыр, Кім шыдап, жолдастыққа төзіп жатыр?
Сасық ми, салқын жүрек санасыздар Алаңсыз ақ малтасын езіп жатыр. А.Байт. ~ Ол аузымен айды алып, қолымен күн
орнататын өлердей мақтаншақ, көбік ауыз көк малта еді. Өзінен-өзі лепіріп, малтасын езіп жатыр екен. Н.Кел.

АҚ МАЛТАСЫН ЕЗДІ Read More

АҚ НЕКЕСІН (НЕКЕСІН) ҚИДЫ

Жастардың үйленуін заңдастырды, ерлі-зайыпты деп жариялады. ~ Жұрт жиылды тойына, Отыз күндей ойынға. Ақ некесін қиған соң, Күйеу кірді қойынға. А.Бай. («Ер Сайын») ~ Ал, егерде ісіміз сәтті болып, егініміз мол шықса — ол тарыдан таспа қара, таңқы мұрттарға ғұшыр тағы тимейді. Сен келіншек алсаң — оның некесін қиятын ауыл совет. Х.Ес. ~ Семья басы — Қара молда көк есегін жортақтатып, ел қыдырумен күнін өткізеді. Өлгендерге құран оқып, үйленген жастардың некесін қиып, оп-оңай напақа табатын еті тірі, ылдым-жылдым кісі. Т.Бер.

АҚ НЕКЕСІН (НЕКЕСІН) ҚИДЫ Read More

АҚ ҚАЛА

Қардан үйіп жасаған қорған, балалар ойыны. ~ Осы ақ қала бірінші қаңтардан кейін де көпке дейін құламай тұрды… Ш.Айт. ~ Бір күні қораның сыртынан ақ қала үйіп, үйге кірсе Зейнеп баланы алдына алып емізіп отыр. Маңдайынан шып– шып тер көрініпті. Ә.Кек.

АҚ ҚАЛА Read More

АҚ ҚАНАТТЫ АРМАН ҚҰСЫ

Құштар қылған, аңсары ауып, көксеген арманы. ~ Басы зеңіп, бар дүние шыр айналып кеткендей. Ақ қанатты арман құсына оқ тигендей, оңаза, ашқарақ нәпсі иектеген жас жігіт уайымның соңына сарыла түскен. Т.Рыс.

АҚ ҚАНАТТЫ АРМАН ҚҰСЫ Read More

АҚ ҚАПТАЛ

1.Мініске көп салынған көлік. ~ Қыс келерін танытар ызғар бар ауада. Суға малшынған қамыс қораның ығында құлағын
салбырата жусап ақ қаптал бір арық ат тұр. С.Шай. ~ Айдалған ақ мақтаға алпыс атан, Ақ қаптал барлығы да сары тіс атан.
Т.Із. ~ Алдымды аңдамасам жер басам ба, Ақ қаптал, аяңшылмын мен қашанда. Тұқымы қаракөктің
болғандығым, Дүбір сап дөңге шықсам анда-санда. Н.Айт.
2. Жырынды, көпті көрген, әккі. ~ Европаның ақ қаптал саясатшылары айтып жүргендей, Петр патшаның батыстағы
көршілерімен ақ алмастың жүзімен сөйлессе, шығыстағы көршілерінің жүрегіне жол табар қайдағы бір «кілт» іздеп баққаны
рас еді. Ә.Кек. ~ Сұраған патшаңа жалтақтамасаң, жан қалмайды,– деп Әбілқайыр мен Оразханға өзі сыр беріпті. Шыны ма,
ақ қаптал айласы ма? Қайсы қыры екені беймәлім. Т.Рыс.

АҚ ҚАПТАЛ Read More

АҚ ҚАПТАЛ БОЛДЫ

Көп қиыншылық көріп, жауыр болған, қажыған д.м. ~ Кейбіреулер тезірек жеткісі кеп тақымы астында теңселіп басқан әлсіз
аттың терлік қажап ақ қаптал болған бүйірін тепкілей түседі. Ә.Нұрп. ~ Өмірде көрген, түйгені мол, жақсылық-
жа­мандықты алыстан танып, аққаптал болған тәжіри­белі қорушы. Осы қара шаңырақтың
береке-панасы. Б.Соқп.

АҚ ҚАПТАЛ БОЛДЫ Read More